بدی را با عدالت پاسخ دهيد، مهربانی را با مهربانی. كنفوسيوس دادگاهی بالاتر از دادگاه‌های عدل وجود دارد و آن دادگاه وجدان است. مهاتما گاندی تا زمانی كه توده مردم برای بهبود حال يكديگر احساس مسئوليت نكنند، عدالت اجتماعی تحقق نمی يابد. هلن كلر
لوگوی عدالت سرا

نمونه رای الزام زوج به طلاق بلحاظ حصول عسر و حرج

نمونه رای حقوقی

بازدید کننده بزرگوار، در این مقاله یک نمونه رای الزام زوج به طلاق بلحاظ حصول عسر و حرج برایتان قرار داده ایم تا با نحوه صدور رای در این زمینه آشنا شوید.

این نمونه رای که از شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان رامهرمز صادر شده است درباره این موضوعات می باشد: بذل حقوق مالی از سوی زوجه، عسر و حرج، طلاق به لحاظ عسر و حرج، الزام زوج به طلاق زوجه، افتراق زوجین، طلاق به درخواست زوجه، نفقه زوجه، رای الزام زوج به طلاق بلحاظ حصول عسر و حرج

بیشتر بخوانید: طلاق به درخواست زوج و تقسیط مهریه

چکیده رای الزام زوج به طلاق بلحاظ حصول عسر و حرج

دادگاه با احراز اینکه به مدت سه سال عملاً تفریق حاصل و بخشی از نفقه با مشقت بسیار پرداخت شده و با اماره حاصل از بذل حقوق مالی در نهایت عسر و حرج را احراز نموده و حکم به الزام زوج به طلاق زوجه به لحاظ عسر و حرج صادر نموده است.

بیشتر بخوانید: طلاق چیست و انواع آن کدام است؟

رای دادگاه

در خصوص دادخواست خانم … بطرفیت آقای … به خواسته صدور حکم الزام زوج به اجرای صیغه طلاق بلحاظ حصول عسر و حرج؛ دادگاه با توجه به سند نکاحیه شماره … مورخ … دفتر ازدواج شماره ۳۶ رامهرمز علقه ی زوجیت را محرز می داند. تلاش و مساعی دادگاه جهت صلح و سازش طرفین از طریق ارجاع به داوری در راستای استحکام بنیان خانواده میسر واقع نگردید. زوجه بیان نموده است حدود سه سال است که به دور از همسرش، نزد منزل پدری زندگی میکند و بلاتکلیف بوده و همچنین هیچ گونه مخارجی به وی پرداخت ننموده و پس از طرح دعوی در شورای حل اختلاف و زندانی شدن زوج، نامبرده بخشی از نفقه را پرداخت نمود و به همین لحاظ ادامه ی زندگی به شرح ما وقع میسر نبوده و در وضعیت عسر و حرج قرار گرفته است. زوجه سه شاهد معرفی نموده که نزد پدرش زندگی می کند و مطلع می باشند که زوج اقدام به بیرون کردن زوجه از منزل نموده که اظهاراتشان در صفحات ۴۱-۴۲-۴۳ پرونده مضبوط گردیده است. علیرغم تشکیل سه جلسه رسیدگی، زوج در هیچ جلسه ای حضور نیافته و علی رغم اینکه نزد داور بیان نموده حاضر به زندگی مشترک است لکن هیچ گونه تلاشی برای رفع کدورت و اصلاح ذات البین انجام نداده با مداقه و امعان نظر در اظهارات زوجه، نامبرده مدعی حصول عسر و حرج گردیده است لذا بدوا در تشریح مطلب و مبرهن نمودن تاثیر عسر و حرج در درخواست زوجه، قاعده لاحرج که مستند مواد قانونی مرتبط بوده و بر اساس آیات و روایات متعدد مشروعیت دارد. در فقه امامیه در تایید مفاد نفی عسر و حرج به ادله اربعه یعنی کتاب، سنت، اجماع و عقل استناد شده که در منبع اول به آیات متعددی استناد شده است و از مهمترین آیاتی که در نفی حرج به آن استناد می شود آیه ۷۷ و ۷۸ از سوره مبارکه ی حج است «یا ایها الذین آمنو و ارکعوا و اسجدوا و اعبدوا… و ما جعل علیکم فی الدین حرج» که پیام این آیه ای شریفه این است که اگر مکلف در اجرای احکام شرعی دچار عسر و حرج گردید، حکم از ذمه ی وی ساقط می شود. در بحث روایات نیز می توان به روایت امام صادق “ع” استناد نمود که فرموده اند “در دین حکم حرجی وجود ندارد” فلذا چنین برداشت می شود که حکم قاعده ی «لاحرج» از منصب حکومت پیامبر اکرم (ص) نشأت گرفته است که به منظور اداره جامعه بوده و بنای آن «نهی سلطانی» بوده و نه نهی شرعی. و از سویی دیگر منظور از حرج، حرج شخصی است نه نوعی یعنی آنکه وضعیت ایجاد شده برای شخص طاقت فرسا است اما در حرج نوعی، حکم یا عمل برای نوع مردم طاقت فرسا بوده و ممکن است برای یک نفر قابل تحمل و برای دیگری غیرقابل تحمل باشد. حال چنانچه این ملاک (حرج نوعی) را بپذیریم، اثری از لطف و امتنان شارع مقدس بر بندگان نخواهد بود. این قاعده هم شامل احکام وجودی و هم شامل احکام عدمی می شود زیرا که شارع مقدس هیچ موضوعی را بدون حکم باقی نمی گذارد فلذا عدم جعل حکم در موضوعی که قابلیت جعل حکم را دارد، در واقع جعل آن حکم بر عدم است. طبق قاعده اولیه “الطلاق بید من اخذ بالساق” طلاق در اختیار مرد می باشد لیکن چنانچه دوام زندگی زناشویی موجب مشقت شدید برای زوجه باشد، با حکومت قاعده “نفی عسر و حرج” از احکام ثانویه فقه می باشد، انحصار امر طلاق از ید زوج خارج می شود و زن می تواند به قاضی مراجعه و تقاضای طلاق نماید. تردیدی نیست که نفقه زوجه دائمی در اسلام بر عهده زوج می باشد و روایات زیادی دال بر این مهم وجود دارد تا جایی که صاحب جواهر آن را فوق حد تواتر می داند. مرحوم امام خمینی رحمت الله علیه در تحریر الوسیله پس از ذکر موارد نفقه، بیان فرموده اند که زوج مکلف است تمام احتیاجات حیات زوجه را تهیه نماید و اندازه و مقداری برای نفقه تعیین نفرموده اند و این گونه بیان نموده اند که در تعیین مصادیق در همه موارد باید به عرف مراجعه نمود. با مداقه در آیات شریفه ۲۲۹ الی ۲۳۱ سوره مبارکه بقره چنین برداشت می شود که آیات در مقام بیان احکام کبروی هستند، بدین معنا که هر شخص نسبت به زندگی زناشویی خویش دو راه بیشتر ندارد طریق اول آنست که کلیه حقوق زوجه را پرداخت نماید یا آنکه فک ریسمان زوجیت نماید تا زوجه راهش را در زندگی دیگری جستجو نماید و این همان “تسریح باحسان” می باشد و راه سومی وجود ندارد لذا آیات دلالت بر عدم مشروعیت امساک دارند چرا که همگی سبب عسر و حرج می شوند. ترک انفاق از جمله مواردی است که به طور طبیعی مسیر زندگی طرفین را تغییر داده و زوجین از اهداف اولیه و مقدس ازدواج فاصله می گیرند و مخل به اساس زندگی خانوادگی تلقی می شود. و حتی روابط اخلاقی و اجتماعی طرفین را تحت تاثیر می گذارد و در مانحن فیه نیز هر چند که به موجب گواهی شورای حل اختلاف رامهرمز، زوج بخشی از نفقه را پرداخت نموده لکن قطعاً زوجه ای که برای دریافت هزینه روزمره خویش می بایست مدت ها در محاکم قضایی معطل شود تا پس از فرایند دادرسی و تقسیط نفقه، بتواند به حق قطعی خویش برسد نشان از عسر و حرج می باشد و در مانحن فیه نیز زوجه به قدری دچار عسر و حرج شده که حاضر شده تمام حقوق خویش را در ازای طلاق ببخشد و از سویی داوران نیز به عدم سازش نظر داده اند که دلیلی بر رد نظر داوران وجود ندارد. ذکر این مهم نیز درخور توجه است که لازمه ی پویایی فقه امامیه آن است که با توجه به مقتضیات زمان و مکان، مصادیق ظهور عسر و حرج را کشف کرده و قاعده «لاحرج» را قابل جریان در تمامی مصادیق محرز آن بداند. خداوند متعال نیز قوانین شریعت را بر اساس عدالت جعل و وضع کرده و مقتضای آن نیز تسری به وضعیت های مشابه است و در مانحن فیه نیز زوجه در معرض فساد و معصیت قرار خواهد گرفت و به علت اهمیت مفسده ایجادی و جنبه عمومی آن مفسده در جامعه، قاضی می تواند بدون حضور زوج، نسبت به اجرای صیغه طلاق اقدام نماید. النهایه دادگاه با توجه به شرحی که گذشت حصول عسر و حرج برای زوجه را محرز دانسته و توجهاً به اظهارات زوجه، اظهارات شهود و سایر مستندات موجود، دعوی خواهان را وارد دانسته و مستندا به مواد ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳ از قانون حمایت خانواده ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، مواد ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر الزام زوج به حضور در دفاتر رسمی ازدواج و طلاق جهت اجرای صیغه طلاق صادر و اعلام می نماید و چنانچه زوج حاضر نشود، سردفتر به نمایندگی از این مرجع نسبت به اجرای صیغه طلاق اقدام نماید، چرا که «الحاکم ولی الممتنع». لذا زوجه با شرایط ذیل می تواند خویش را مطلقه نماید. ۱- زوجه مهریه، نفقه، اجرت المثل را در ازای اجرای صیغه طلاق بذل نموده است. ۲- زوجه غیر باردار می باشد. ۳- در خصوص جهیزیه به صورت مجزا تصمیم گیری شده لذا دادگاه مواجه با تکلیف نمی باشد ۴- طرفین دارای فرزند مشترک نمی باشند. نوع طلاق بائن بوده و زوجه موظف است پس از طلاق، سه طهر عده نگه دارد. رای صادره غیابی و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در این دادگاه، سپس ظرف مهلت بیست روز قابل تجدیدنظر خواهی در دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان می باشد و سپس ظرف مهلت بیست روز قابل فرجام خواهی در دیوانعالی کشور می باشد.

رئیس شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان رامهرمز

توضیح: نمونه رای های منتشر شده در عدالت سرا اعم از نمونه رای بدوی، نمونه رای تجدیدنظر و نمونه رای دیوان عموما از نمونه رای های منتشر شده از سوی قوه قضائیه و مراکز و پژوهشگاه های وابسته به قوه قضائیه برگرفته شده است.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن