نشست قضایی: اختیار تایید دستور موقت توسط کفیل

برگزار کننده
استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز

تاریخ برگزاری
1400/09/11

پرسش:

دادرس علی‌البدل دادگستری شهرستان خدا آفرین دستور موقت صادر کرده و دادگستری فاقد رئیس می‌باشد و توسط کفیل (دادستان) اداره می‌شود. دستور موقت توسط چه مقامی تایید خواهد شد؟ آیا کفیل دادگستری اختیار تایید دستور موقت را دارد؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال، دادستان به عنوان سرپرست یا کفیل دادگستری در تایید و تنفیذ دستور موقت دادگاه اختیار ندارد؛ لذا در صورتی که حوزه قضای شهرستان فاقد رئیس دادگستری باشد؛ بنابه وحدت ملاک و مستنبط از ماده 92 قانون آیین دادرسی مدنی، تأیید اجرای دستور موقت با رئیس نزدیک‌ترین حوزه قضایی دادگستری شهرستان خواهد بود.

نظر اکثریت:

            قانونگذار تأیید دستور موقت صادره از دادرس را صراحتاً به رئیس دادگستری یا رئیس همان حوزه قضایی و با فلسفه نظارتی محول نموده است. در شرایط موصوف با لحاظ اینکه دادگستری فاقد رئیس بوده و کفیل (دادستان) صرفاً اختیار در امور اداری و مالی داشته و صلاحیت قضایی در موضوع را ندارد (نظریه مشورتی 4045/7-01/05/1380) و از طرفی فوریت امر احراز و تامین لازم اخذ شده است، دیگر نیازی به تایید شخص و مرجع دیگری نبوده و دستور موقت صادره قابلیت اجرایی خواهد داشت. همانند اشتغال تنها دادیار یا بازپرس در یک حوزه قضایی که قرارهای او نیاز به تایید و موافقت دادستان حوزه‌های دیگر و یا مقام قضایی دیگری نبوده و یا در بعضی از حوزه‌های قضایی که فقط یک دادرس داشته و سرپرست حوزه قضایی نیز هستند و در موارد صدور دستور موقت، هیچ مرجع و مقام دیگری آن را تأیید نمی‌کند، می‌توان حوزه قضایی یا دادگستری فاقد رئیس را نیز مشمول همین حکم دانست.
        

نظر اقلیت:

            1- با توجه به اینکه تایید دستور موقت از طرف رئیس حوزه قضایی صرفاً نظر قضایی نبوده و از باب احتیاط و جنبه نظارتی دارد، در شرایط فقد رئیس و تعیین کفیل (دادستان) برای آن حوزه قضایی و تفویض موقتی اختیارات رئیس دادگستری به آن، متعاقباً وظیفه تایید دستور موقت نیز بر عهده کفیل خواهد بود.
2- با توجه به اینکه قانونگذار اجرای دستور موقت را به جهت اهمیت موضوع صراحتاً موکول به تأیید رئیس حوزه قضایی نموده و آن را لازم دانسته است و کفیل (دادستان) صرفاً صلاحیت در امور اداری و مالی دارد، به نظر می‌رسد جهت حل موضوع و تایید دستور موقت، بهتر است رئیس دادگستری استان را به عنوان رئیس کل روسای دادگستری و به جانشینی از رئیس حوزه قضایی در نظر بگیریم.
3- تایید دستور موقت از طرف رئیس حوزه قضایی از باب اجرا بوده و بدون آن قابلیت اجرایی نخواهد داشت. در شرایط موصوف با توجه به ضرورت تایید از نظر قانونگذار و با لحاظ اینکه کفیل (دادستان) صرفاً اختیار در امور اداری و مالی داشته و صلاحیت تایید ندارد، می‌توان بر اساس عرف قضایی و پذیرش موضوع به عنوان یک استثناء، مورد را جهت اظهارنظر و تأیید به نزدیکترین حوزه قضایی ارجاع نمود.
        

مستندات قانونی:

ماده 325 قانون آئین دادرسی مدنی

واژگان کلیدی:

دادرس علی البدل دستور موقت کفیل

28 فروردین 1405 7