نشست قضایی: بررسی وضعیت حق قصاص و دیه کلاله امی در جنایات عمدی علیه شخص

برگزار کننده
استان چهار محال و بختیاری/ شهر بروجن

تاریخ برگزاری
1400/09/10

پرسش:

آقای الف در یک حادثه به قتل می رسد مادر مقتول در قید حیات است و مقتول، حین الفوت دارای خواهر و برادر پدری نیز بوده است مادر ایشان ازدواج می نماید که از این ازدواج مجدد، صاحب فرزند می شود بعد از آن نیز مادر مقتول فوت می نماید در خصوص این که چه اشخاصی اولیاء دم می باشند و دیه مقتول به چه اشخاصی تعلق می گیرد نظرات خود را بیان نمایید؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض پرسش با لحاظ مواد 348 و 351 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 کلاله امی نیز همچون سایر خواهر و برادران ابوینی ، صاحب حق قصاص و دیه است و موضوع با توجه به تاریخ فوت مادر مقتول که پس از وقوع جنایت بوده است از شمول تبصره ماده 452 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 خارج است ، ضمنا ماده 922 قانون مدنی نیز موید این نظر است .

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

            در خصوص حق قصاص با عنایت به مواد 348، 351، 353 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قصاص حق ورثه است که در صورت فوت ورثه این حق به سایرین به ارث می رسد، لذا با عنایت به صورت سوال که مادر از وراث حین الفوت می باشد که حق قصاص دارد به جهت  فوت او حق قصاص به فرزند وی یعنی کلاله امی به جهت عدم حاجب قانونی به ارث می رسد.
در خصوص دیه با عنایت به ماده 452 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 دیه به بستگان مادری به ارث نمی رسد و در صورت فوت مادر دیه، طبق طبقات ارث به برادر و خواهر ابوینی یا ابی ارث خواهد رسید. در محل سوال، علی رغم ایراد تقنینی به این جهت که افردای که نسبت به دیه سهمی ندارند نسبت به حق قصاص می توانند اعمال حق نمایند که در اینجا با توجه به اینکه دیه مجازات اصلی نیست و بدل از قصاص است از لحاظ منطقی قابل پذیرش نمی باشد و در فقه نیز محل اختلاف است.
        

مستندات قانونی:

ماده 348 قانون آئین دادرسی کیفری ماده 351 قانون آئین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

حق قصاص دیه ارث ،دیه عدم کنترل ادرار

30 فروردین 1405 5