نشست قضایی: تمایز سرقت با خیانت در امانت توسط خادم

برگزار کننده
استان تهران/ شهر تهران

تاریخ برگزاری
1401/08/09

پرسش:

شاکی مدعی است متهم، خادم وی بوده است (مثلا صندوق‌دار فروشگاه یا منشی مطب) و وجوهی که مشتریان یا بیماران در قبال خرید کالا یا دریافت خدمات پرداخت می‌نمودند را به جای آنکه به حساب مخدوم خود منظور نماید به حساب خود منظور می‌نمود. آیا این رفتار جرم است؟ در صورت جرم بودن با چه جرمی مطابقت دارد؟

متن نظریه هیئت عالی:

منشی مطب یا صندوقدار فروشگاه از طرف پزشک یا صاحب فروشگاه مجاز به دریافت و تصرف فیزیکی یا اعتباری وجوه هستند و از این جهت که مال دیگری را با اجازه او تصرف دارند ید آنها امانی است و امین هستند. خادمی که برخلاف تعهد و مقرره بین خود و صاحب کار وجوه دریافتی در غیر مورد معین و مورد توافق طرفین استعمال کرده (به حساب خود واریز کرده) به شرط احراز سوء نیت، بزه خیانت در امانت مرتکب شده است.

نظر اکثریت:

            اکثریت اعتقاد به انطباق رفتار ارتکابی با بزه سرقت داشته‌اند؛ براین اساس که ربایش صورت گرفته است و منطبق با بند 5 و 6 ماده 656 قانون مجازات اسلامی 1375 است و باتوجه به اقتضائات روز شیوه پیش‌بینی شده در بنده 5 و 6 ماده 656  تغییر پیدا کرده است.
        

نظر اقلیت:

            رفتار ارتکابی با بزه خیانت درامانت منطبق است چون اختیار دریافت وجه را دارد و وجوه باید به مخدوم مسترد شود و چون خلاف توافق عمل کرده است تصاحب اتفاق افتاده و جرم خیانت درامانت محقق شده است. شخص به صورت اعتباری امین محسوب می‌شود و چون مال را برای خود تصاحب کرده است خیانت درامانت اتفاق افتاده است. باتوجه به مبنای توافق بین مالک و شخص خادم، شخص خادم امین محسوب می‌شود و به صورت اعتباری امین محسوب می‌شود چون وجه به خادم سپرده می‌شود بنابراین امین محسوب می‌شود. باتوجه به توافق خادم با مخدوم خویش، پول به عنوان امانت در تصرف وی می‌باشد.
        

مستندات قانونی:

ماده 656 قانون مجازات اسلامی ،ماده 665 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات )

واژگان کلیدی:

#خیانت_در_امانت خادم و مخدومی - سرقت

21 دی 1404 13