نشست قضایی: مانور متقلبانه از طریق چک بلامحل

برگزار کننده
استان فارس/ شهر کازرون

تاریخ برگزاری
1400/09/20

پرسش:

شخص الف مانور متقلبانه را انجام می‌دهد ولی طرف مقابل شک می‌کند و یک فقره چک بلامحل به الف می‌دهد، اگر الف چک را به عنوان وجه خرید خودرو به ج پرداخت کند و ج چک را به بانک ببرد و مشخص بشود که چک بلامحل می‌باشد؛ آیا کلاهبرداری هست؟

متن نظریه هیئت عالی:

اگرچه تشخیص مصداق بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است، اما درصورتی‌که سندی که با مانور متقلبانه تحصیل شده است به سبب آن مالی برده شود، بزه تام کلاهبرداری رخ داده است؛ صرف تحصیل سند بردن مال محسوب نمی‌گردد.

نظر اکثریت:

            در خصــوص تحقق جرم تام کلاهبرداری در موردی که فرد با اســتفاده از وســایل متقلبانه، اسناد تجاری را به دست آورد با توجه به مالیت داشتن این اسناد قابل ذکر است که:  با توجه به عبارت ذیل ماده 1 قانون تشدید مجازات اختلاس ارتشاء و کلاهبرداری که مقرر می‌دارد «مرتکب اسناد را تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد» بردن مال در خصـوص اسـناد تجاری صـدق نمی‌کند؛ زیرا هرچند مالیت دارند ولی در واقع وسیله تحصیل مال می‌باشند نه بردن مال. لذا کسی که با اقدامات متقلبانه اسناد تجاری به دست می‌آورد تا قبل از وصول مبلغ چک یا خرج کردن در بازار در مرحله شروع به جرم قرار دارد و جرم تام واقع نشده است.
        

نظر اقلیت:

            عبارت بردن مال دیگری صرفاً جهت تأکید بر صدر ماده بوده و نمی‌خواهد رکن دیگری به رکن مادی کلاهبرداری اضـافه کند، لذا با توجه به مالیت داشـتن اسـناد تجاری، صرف تحصیل و به دست آوردن آن‌ها با استفاده از وسایل متقلبانه برای تحقق جرم تام کلاهبرداری کافی است و حسب اوضاع و احوال تحویل چک و صاحب چک و علم الف به بلامحل بودن چک پاسخ متفاوت می‌باشد.
        

مستندات قانونی:

ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس،ارتشاء وکلاهبرداری

واژگان کلیدی:

کلاهبرداری مانور متقبلانه چک بلامحل

25 فروردین 1405 7