نشست قضایی: وصول مهریه از سهم الارث غیر منقول زوج

برگزار کننده
استان تهران/ شهر تهران

تاریخ برگزاری
1400/07/12

پرسش:

در سند نکاحیه قید گردیده که مهریه زوج 12 سکه تمام بهار آزادی به‌علاوه یکصد میلیون تومان وجه نقد می‌باشد. با مطالبه مهریه از ناحیه زوجه قسمتی از سهم‌الارث غیرمنقول زوج وصول می‌گردد. حال باید سهم‌الارث وصول شده را بابت وجه نقد مهریه محاسبه نمود یا سکه؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال چون منشاء دین یکی است و مشمول ماده 282 قانون مدنی نمی‌شود؛ لذا در صورتی‌که زوجه در محاسبه وجه نقد یا سکه درخواست و توافق نموده باشد، براساس تقاضا و تراضی زوجه اقدام خواهد شد، والا چون ذمه زوج نسبت به ادای دین از نوع پرداخت و تحویل عین سکه مشغول است؛ بنابراین در قبال وجه نقد محاسبه و پرداخت می‌شود.

نظر اکثریت:

            در قانون مستند خاصی که در این خصوص تعیین تکلیف کرده باشد (وجه نقد یا سکه) نداریم هرچند که بعضی‌ها استناد به ماده 282 قانون مدنی می‌کنند که می‌گوید: «اگر کسی به یک نفر دیون متعدده داشته باشد تشخیص اینکه تأدیه از بابت کدام دین است با مدیون می‌باشد.» حال آنکه بحث از دیون متعدده نمی‌باشد. به نظر می‌آید از باب مدیریت پرونده و مصلحت که بهتر و آسان‌تر بتوان حکم را اجرا نمود؛ می‌توان آن مقدار مالی که توقیف شده (سهم‌الارث) از نظر مقدار با وجه نقد پوشش داد؛ اگر وجه نقد را  پوشش کامل داد، وجه نقد را محاسبه می‌کنیم و اگر هم زیاد آمد باقی را با عین (سکه) محاسبه می‌کنیم. به هر حال چون سکه خود عین هست و باید عین را که موجود هست محکوم‌علیه پرداخت کند وجه نقد را باید با وجه نقد محاسبه نمود. بنابراین چون از فروش سهم‌الارث وجه نقد به دست می‌آید الویت با همان محاسبه با وجه نقد می‌باشد.
        

نظر اقلیت:

            تفسیر باید به نفع محکوم‌علیه باشد؛ لذا ابتدا باید سکه را محاسبه نمود. همچنین اگر در سند ازدواج ابتدا وجه نقد و بعد سکه را به عنوان مهریه ذکر کرده باشند ابتدا باید وجه نقد را محاسبه نمود.
        

مستندات قانونی:

ماده 282 قانون مدنی

واژگان کلیدی:

سند نکاحیه مهریه وجه نقد

14 اردیبهشت 1405 6