نشست قضایی: اثر فوت زوجه در ایام عده طلاق رجعی بر امکان ثبت نهایی طلاق و انعکاس طلاق در اسناد سجلی

برگزار کننده
استان فارس/ شهر شیراز

تاریخ برگزاری
1400/02/01

پرسش:

زوجه در ایام عده طلاق رجعی فوت نموده است. با توجه به ماده 943 قانون مدنی، آیا امکان ثبت رسمی طلاق وجود دارد؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض وقوع طلاق عادی (بدون ثبت) درصورتی‌که در زمان عده طلاق رجعی، زوجه فوت کند، امکان ثبت واقعه طلاق رجعی وجود دارد.

نظر اکثریت:

            صرف ثبت واقعه طلاق، موضوعیتی از لحاظ اعتبار و صحت طلاق ندارد. اثر فوت زوجه در ایام عده طلاق رجعی از نظر مسائلی همانند ارث از نظر قانونی روشن و مشخص است و ثبت یا عدم ثبت رسمی آن صرفاً از نظر دلیل اثباتی دارای اهمیت است. طلاق قابل ثبت است و فوت زوجه در ایام عده موجب بی‌اعتباری طلاق و اعاده زوجیت نیست. تنها واقعه‌ای که در ایام عده در اعاده زوجیت مؤثر است، رجوع است و نه فوت. از نظر قانونی آنچه که اتفاق افتاده است، وقوع طلاق رجعی و فوت زوجه در ایام عده است و موضوع می‌باید به همین نحو قابل ثبت و اثبات باشد.
        

نظر اقلیت:

            مشخص است که هدف زوج از تلاش برای انعکاس تاریخ طلاق در اسناد سجلی، مستندسازی وقوع طلاق قبل از فوت با هدف مسائل مربوط به ارث و دیون مالی زوجه و مهریه است. درحالی‌که زوجه در ایام عده طلاق رجعی و درحالی‌که در حکم زوجه بوده است فوت کرده است. بنابراین ثبت طلاق به تاریخ قبل از فوت به معنای انعکاس اشتباه موضوع در دفتر رسمی طلاق و اسناد سجلی است؛ چراکه با ثبت رسمی طلاق به تاریخ قبل از فوت چنین به نظر خواهد رسید که طرفین در تاریخ فوت هیچ رابطه حقوقی با یکدیگر نداشته‌اند و زوج از ورثه زوجه نخواهد بود و مسئولیتی نسبت به دیون و ماترک نخواهد داشت؛ بنابراین طلاق نباید ثبت شود.
        

مستندات قانونی:

ماده 946قانون مدنی ماده 1143 قانون مدنی

واژگان کلیدی:

استمرار رابطه زوجیت فوت عده طلاق رجعی ثبت واقعه طلاق ثبت رسمی

14 خرداد 1405 19