نشست قضایی: ضمانت اجرایی توافقات اجرای احکام پس از صدور حکم

برگزار کننده
استان قزوین/ شهر الوند

تاریخ برگزاری
1399/12/11

پرسش:

توافقات پس ازصدور حکم دراجرای احکام مدنی چه ضمانت اجرایی دارد ؟ مثلاً در پرونده ای شخصی محکوم شده 160 متر زمین مشاعی از پلاک ثبتی را تحویل دهد و پس از محکومیت طرفین توافق می کنند 160 متر زمین تفکیکی تحویل گردد آیا این توافق ضمانت اجرایی دارد؟

متن نظریه هیئت عالی:

اگر توافق طرفین ناظر بر موضوع محکوم‌به نباشد بلکه به‌صورت توافق جدید صورت گرفته باشد واحد اجرای احکام مدنی نمی‌تواند به‌جای اجرای حکم ، توافق جدید را به مرحله اجرا درآورد و اگر توافق صریحاً دلالت بر مختومه شدن پرونده اجرائی یا انصراف از اجرای حکم باشد ، پرونده اجرای احکام مختومه شده و در صورت نقض عهد نسبت به توافق جدید متعهد له ناگزیر از طرح دعواست بنابراین نظریه اکثریت مورد تائید هیات عالی است .

نظر اکثریت:

            نظر به اینکه در مرحله اجرای حکم دادگاه تکلیفی جز اجرای حکم صادره ندارد و ماده 24 قانون اجرای احکام مدنی صرفاً ناظر بر درخواست کتبی مبنی بر رضایت یا توقف، تعطیل و قطع اجراست و ماده 40 قانون اجرای احکام مدنی نیز ناظر بر تشریفات اجرای حکم می باشد و در خصوص همین تشریفات نیز قواعد آمره قابل توافق نمی باشد لذا توافق طرفین اگر ناظر بر مفاد و تغییر موضوع آن باشد و در اجرای احکام اگر طرفین این توافق را با رضایت اجرا ننمایند اجرای احکام نمی تواند طرفین را الزام به انجام توافق جدید نماید و می بایست در صورت عدم اجرای توافق توسط طرفین ، آن هم خارج ازعملیات اجرایی ،دادگاه صرفا حکم سابق را اجرا نماید مگر اینکه توافق به صراحت حاکی از اعلام رضایت و انصراف ازحکم باشد که در این صورت پرونده مربوطه در اجرای احکام مختومه و طرفین در خصوص توافق و تعهد جدید می بایست طرح دعوای مجدد نمایند.
        

نظر اقلیت:

            توافق انجام شده بر اساس اصل آزادی اراده ها نوعی تبدیل تعهد است و اجرای احکام حق تفسیر در خصوص مفاد توافق ازجهت انصراف یا رضایت را ئداشته و در صورت توافق جدید موضوع اجراییه بر اساس ماده 264 قانون مدنی که یکی از جهات سقوط تعهدات و تبدیل تعهد است پرونده اجرایی مختومه و طرفین می بایست جهت الزام به انجام تعهدات جدید مجددا طرح دعوا نمایند.
        

نظر ابرازی:

            بر اساس اصل آزادی اراده ها درصورت توافق طرفین و تعهدات جدید اگر در راستای اجرای حکم و در ارتباط با آن باشد و منشا واحدی داشته باشد این توافقات دراجرای احکام معتبر بوده و متعهد را میتوان الزام به انجام تعهد در اجرای احکام نمود و ضمانت اجرای لازم را به کار گرفت.
        

مستندات قانونی:

ماده 264 قانون مدنی ماده 44 قانون اجرای احکام مدنی ماده 40 قانون اجرای احکام مدنی

واژگان کلیدی:

توافق اجرای حکم ضمانت اجرا

20 خرداد 1405 28