آیین‌نامه نحوه و ترتیب وصول پذیره و اهدایی

(اصلاحی 04-08-1382)- در مواردی که زمین بلامعارض و‌قفی، ابتدائاً با اعطای حق تملک اعیان جهت احداث و‌احد مسکونی و اداری، خدماتی و صنعتی دارای موافقت اصولی به اجاره و‌اگذار می‌شود، مبلغی متناسب با قیمت عادله رو‌ز زمین که در هر حال نباید از 30% قیمت آن کمتر باشد طبق نظر کارشناس رسمی دادگستری و یا دو نفر خبره محلی به هنگام تنظیم سند اجاره به عنوان پذیره اهدایی علاو‌ه بر مال‌الاجاره عادله رو‌ز از متقاضی اعم از شخص حقیقی یا حقوقی دریافت خواهد شد.

تبصره- میزان پذیره رقباتی که بدون سند اجاره در اختیار اشخاص است در صورت موافقت متولی و یا اداره حج و اوقاف و امور خیریه با تنظیم سند اجاره و‌ پرداخت اجور معوقه ایام تصرف مشمول این ماده است مشروط بر اینکه تصرف متصرف قبل از سال 1361 باشد.

تبصره (الحاقی 14-11-1387)- در مواردی که وزارت آموزش و پرورش زمین وقفی را قبلاً برای استفاده آموزشی و پرورشی اجاره کرده باشد، برای تجدید یا تمدید قرارداد اجاره، حق پذیره تعلق نمی‌گیرد. 

مستاجر عرصه‌ای که حق تملک اعیان داشته و احداث اعیان نموده است چنانچه بخواهد مورد اجاره را به غیر انتقال دهد 15% مابه‌التفاوت ارزش فعلی ‌عرصه موقوفه نسبت به ارزش زمان ایجار را می‌باید به عنوان پذیره انتقالی به هنگام تنظیم سند اجاره به نفع موقوفه پرداخت نماید این ترتیب در نقل و انتقالات‌ بعدی نیز رعایت خواهد شد بدیهی است قیمت عرصه به نحو مندرج در ماده 1 محاسبه خواهد شد.

تبصره- چنانچه مستاجر در یک قطعه زمین موقوفه واحدهای متعددی احداث نماید در موقع انتقال قیمت عرصه هر واحد طبق قانون تملک آپارتمان‌ها تعیین و ‌پذیره انتقالی بر اساس آن محاسبه و دریافت خواهد شد.

در ایجار رقبات بلامعارض موقوفه جهت استفاده به عنوان محل کسب صد درصد سرقفلی در صورت تعلق برابر نظر کارشناس یا خبره محلی از طریق ‌مزایده به هنگام تنظیم سند اجاره به نفع موقوفه وصول خواهد شد.

هرگاه مستاجر بخواهد واحد تجاری را که عرصه و اعیان آن وقف است به غیر انتقال دهد باید با کسب موافقت متولی و اداره حج و اوقاف و امور خیریه 10% کل سرقفلی محل را که کارشناس یا خبره محلی تعیین می‌کند به هنگام تنظیم سند اجاره به موقوفه بپردازد و در صورتی که قبلاً سرقفلی به موقوفه پرداخت‌ کرده باشد 10% مزبور نسبت به مابه‌التفاوت سرقفلی پرداختی قبلی به موقوفه و سرقفلی فعلی محاسبه و دریافت می‌شود.

تبصره (الحاقی 31-04-1397)- در صورت وجود متولی خاص، نیازی به اخذ موافقت اداره اوقاف و امور خیریه نیست.

در صورتی که مستاجر در زمینی که برای سکونت اجاره نموده و خلاف شرط سند اقدام به احداث محل کسب نموده باشد، در موقع انتقال ملک و یا‌ ایجار محل کسب باید 50% سرقفلی را برابر نظر کارشناس به موقوفه پرداخت نماید.

(اصلاحی 29-04-1384)- در انتقالات ناشی از ارث، طبقه او‌ل ارثی از پرداخت پذیره انتقال معاف می‌باشند.

(اصلاحی 04-08-1382)- در صورتی که مورد استفاده از زمین منطبق با نیات و‌اقف نباشد کلیه و‌زارتخانه‌ها، سازمان‌ها و موسسات دو‌لتی و و‌ابسته به دو‌لت و موسسات عمومی غیردو‌لتی نظیر شهرداری‌ها و نیز نهادهای انقلابی مشمول پرداخت پذیره طبق این آیین‌نامه خواهند بود.

اعطای حق تملک اعیانی در مورد اراضی موقوفه‌ای که بنا به تشخیص مراجع ذی‌صلاح کاربری زارعی دارد ممنوع بوده و در ایجار آنها پذیره دریافت ‌نخواهند شد.

در مواردی که در میزان نحوه و ترتیب وصول پذیره و سرقفلی و یا تغییر نحوه استفاده از مورد اجاره ابهامی و یا اختلافی بوجود آید نظر سرپرست سازمان‌ ملاک عمل خواهد بود.

وجوهی که از محل پذیره و سرقفلی حاصل از اجاره و استیجار رقبات موقوفه و یا بعنوان اهدایی دریافت می‌گردد جزو عواید همان موقوفه‌ محسوب و علی ماقرره‌الواقف به مصرف می‌رسد و در صورتی‌که از عواید مذکور پس از وضع مخارج ضروری و اجرای نظر واقف مبلغ معتنابهی باقی بماند که بتوان رقبه جدیدی خریداری و یا اقدام به احداث بنا در قسمتی از اراضی آن نمود، به منظور استمرار و بقاء موقوفه و تأمین نظر واقف و تضمین بیشتر آن برای‌ سال‌های آینده با رعایت صلاح و صرفه وقف و با تحصیل مجوز از سرپرست سازمان عمل خواهد شد.

تبصره- پذیره‌های مأخوذه در موقع ایجار موقوفات خاص متعلق به کلیه بطون است و می‌باید جهت استفاده آنان سرمایه‌گذاری شود.

ادارات اوقاف و متولیان باید حتی‌الامکان قبل از ایجار اراضی موقوفه بررسی لازم را معمول تا در صورتی که زمین وقفی جهت ایجاد مسکن، کارگاه و ‌یا واحدهای صنعتی مناسب و مفید باشد با هماهنگی ادارات ذی‌ربط و با استفاده از منابع مالی ممکن و یا مشارکت بانک‌ها رأساً اقدام به احداث ساختمان نموده ‌و با توجه به نحوه سرمایه‌گذاری مورد بهره‌برداری قرار گیرد.‌

بدیهی است در صورت عدم امکانات لازم برای اجرای این ماده برابر مفاد آیین‌نامه اجرایی قانون‌ تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و سایر مواد این آیین‌نامه اقدام شود.

تبصره- اراضی موقوفه‌ای که برای ساختمان واحدهای تجاری اعم از پاساژ و غیره مناسب باشد می‌باید توسط متصدیان امر وقف نسبت به احداث آنها رأسا‌ً اقدام و سپس از طرق نشر آگهی مزایده به اجاره واگذار شود.

(الحاقی 31-04-1397)- احکام مربوط به اخذ پذیره و سرقفلی در این آیین‌نامه و همچنین درصدهای مقرر در مواد (4) و (5) آن، به مواردی که نظر واقف به عدم اخذ پذیره یا سرقفلی بوده یا نظر به اخذ آن به نحو خاصی داشته است و همچنین در مواردی که واقف نظری ندارد، لیکن مصلحت وقف به تشخیص متولی، بدون اخذ پذیره یا سرقفلی یا کمتر یا بیشتر از آن تعیین شده باشد، تسری نمی‌یابد.

نخست وزیر - میرحسین موسوی