به منظور اتخاذ و اعمال سیاستها و تنظیم برنامههای جامع و هماهنگ برای تعیین مراکز جمعیت و ایجاد تعادل مطلوب بین جمعیت و وسعت شهرها در سطح کشور، تامین مسکن و توسعه و بهبود استانداردهای کمی و کیفی مسکن با توجه به هدفها و مقتضیات توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور و همچنین ایجاد هماهنگی و تمرکز در تهیه و اجرای طرحها و ساختانهای دولتی، وظائف وزارت مسکن و شهرسازی علاوه بر اجرای آن قسمت از وظایف و اعمال اختیاراتی که به موجب قانون تاسیس وزارت آبادانی و مسکن در تاریخ تصویب این قانون به عهده وزارت آبادانی و مسکن محول میباشد و قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و سایر قوانین و مقررات به شرح زیر تعیین میگردد:
1- برنامهریزی:
الف- تعیین محل شهرها و مراکز جمعیت آینده با توجه به عوامل محدودکننده از قبیل کمبود منابع آب و استفادههای مختلف از زمین با رعایت اولویت برای مصارف کشاورزی از طریق تهیه طرح جامع سرزمین که مشترکاً به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی و وزارت کشاورزی و منابع طبیعی تهیه میگردد با توجه به مقررات ماده 13 و بند 1 ماده 17 قانون تجدید تشکیلات و تعیین وظائف سازمانهای وزارت کشاورزی و منابع طبیعی و انحلال وزارت منابع طبیعی.
ب- تعیین حدود توسعه و ظرفیت شهرهای فعلی و آینده و طرح و تنظیم نقشه توزیع جمعیت.
ج- تهیه و تنظیم سیاستها و خطمشیهای اجرایی و ضوابط لازم برای هدایت و کنترل شهرنشینی در جهت تحقق طرح جامع سرزمین.
د- مشخص نمودن شهرها و شهرکها از نظر فعالیتهای صنعتی کشاورزی - جهانگردی - تاریخی - خدماتی و نیز تعیین شهرهای مختلط از جهات فوق با توجه به طرح جامع سرزمین پس از کسب نظر وزارتخانه مربوط.
ه- بررسی ارتباط شهرهای فعلی و آینده در سطح منطقه و کشور.
و- تعیین استانداردها برای مسکن و همچنین ساختانهای دولتی و تاسیسات شهری.
ز- بررسی مستمر نیازمندیهای مسکن - ساختانهای دولتی - خانههای سازمانی و تهیه برنامههای مورد لزوم.
تبصره- طرح جامع سرزمین پس از تصویب شورای عالی شهرسازی برای کلیه وزارتخانهها و موسسات و شرکتهای دولتی در امور مربوط به آنها لازمالاجراء بوده و در تهیه و تنظیم طرحهای شهری باید از آن متابعت شود.
2- شهرسازی:
الف- تهیه طرح جامع برای هر یک از شهرها با توجه به ضوابط و استانداردهای مصوب و تعیین ضوابط و استانداردها برای تهیه نقشههای هادی و اعلام آن به وزارت کشور.
ب- نظارت بر فعالیتهای شهرسازی بخش خصوصی از حیث رعایت معیارها و ضوابط شهرسازی.
3- مسکن:
الف- تهیه و اجرای طرحهای تامین مسکن و خانهسازی که با اعتبارات دولت انجام میشود در سراسر کشور با رعایت مقررات مندرج در قوانین شهرداریها در مورد تحصیل پروانه ساختمانی.
ب- اجرای طرحهای مربوط به خانههای سازمانی به صورت مستقل.
ج- نظارت در امور شرکتهایی که منحصراً در زمینه ایجاد و احداث واحدهای مسکونی فعالیت دارند و کمکهای فنی و راهنمائی به موسسات مذکور. نحوه نظارت و کمک و راهنمائی به این نوع شرکتها طبق آییننامهای خواهد بود که با پیشنهاد وزارت مسکن و شهرسازی به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
تبصره- مواردی که دارای قانون خاص میباشد از بند ب قسمت 2 و بند ج قسمت سه ماده 3 مستثنی میباشد.
د- تهیه و تنظیم موازین و استانداردها و مشخصات فنی برای ساختانها و مسکن و تحقیق و بررسی مسائل مربوط به ساختمان و مصالح ساختمانی و نیز تهیه استانداردهای لازم برای مصالح ساختمانی با همکاری موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران.
4- تهیه و اجرای طرحهای ساختانهای دولتی به شرح مذکور در بند 5 ماده 1.
5- تهیه و اجرای طرحهای عمرانی شهری در دست اجراء و طرحهایی که انجام آن از طرف وزارتخانهها و سازمانهای ذیربط در صورت قبول وزارت مسکن و شهرسازی به آن وزارت محول میگردد.
6- اعمال سیاست دولت و نظارت نسبت به اراضی خالصه و موات که طبق مقررات قانون انحلال بنگاه خالصجات و ماده 17 قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستاجر و قانون ثبت اراضی موات اطراف تهران و قانون ثبت اراضی موات اطراف شهرهای غیر تهران مصوب سالهای 1331 و 1334 و قانون راجع به اراضی دولت و شهرداریها و اوقاف و بانکها مصوب سال 1335 و اصلاحی آن مصوب سال 1339 امور آنها به سازمان مسکن یا وزارت آبادانی و مسکن محول گردیده است.
تبصره- در تهیه طرح جامع سرزمین مفاد قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران رعایت خواهد شد.