اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات می‌باشند:

1- کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.

2- هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.

3- هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران تحصیل می‌کند.

4- هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.

5- هر شخص غیرایرانی (‌اعم از حقیقی و یا حقوقی) نسبت به درآمدهایی که در ایران تحصیل می‌نماید و همچنین نسبت به درآمدهایی که بابت ‌واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمک‌های فنی و یا واگذاری فیلم‌های سینمایی (‌که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان‌ دیگر عاید آنها می‌گردد) از ایران تحصیل می‌کند.

اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات‌های موضوع این قانون نیستند:

1- وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی.

2- دستگاه‌هایی که بودجه آنها وسیله دولت تامین می‌شود.

3- شهرداری‌ها و دهیاری‌ها.

تبصره‌- اعمال این ماده از زمان تاسیس دهیاری‌های کشور می‌باشد. مالیات‌هایی که قبل از لازم‌الاجرا شدن این قانون به دهیاری‌ها تعلق گرفته و اخذ شده است، مشمول معافیت این قانون نمی‌شود.

4- بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی دارای مجوز معافیت از طرف حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری.

‌تبصره ‌1- شرکت‌هایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آنها متعلق به اشخاص و موسسه‌های مذکور در بندهای فوق باشد، سهم درآمد یا سود آنها‌ مشمول حکم این ماده نخواهد بود. حکم این تبصره مانع استفاده شرکت‌های مزبور از معافیت‌های مقرر در این قانون، حسب مورد، نیست.

تبصره 2- درآمدهای حاصل از فعالیت‌های اقتصادی از قبیل فعالیت‌های صنعتی، معدنی، تجاری، خدماتی و سایر فعالیت‌های تولیدی برای‌ اشخاص موضوع این ماده، که به نحوی غیر از طریق شرکت نیز تحصیل می‌شود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده‌ (105) این قانون‌ مشمول مالیات خواهد بود.

مسئولان اداره امور در این گونه موارد نسبت به سهم فعالیت مذکور مکلف به انجام دادن تکالیف مربوط طبق مقررات این قانون خواهند بود. در غیر ‌این‌صورت نسبت به پرداخت مالیات متعلق با مودی مسئولیت تضامنی خواهند داشت.

تبصره ‌3- نسخ شده است.

(الحاقی 08-04-1404)- اختصارات و اصطلاحات بکار رفته در این قانون، در معانی مشروح زیر است:

1 (الحاقی 08-04-1404)- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور

2 (الحاقی 08-04-1404)- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران 

3 (الحاقی 08-04-1404)- قوه قضائیه: قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران

4 (الحاقی 08-04-1404)- قانون مالیات بر ارزش افزوده: قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 با اصلاحات و الحاقات بعدی

5 (الحاقی 08-04-1404)- قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان: قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب 1398/07/21 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن

6 (الحاقی 08-04-1404)- صورتحساب الکترونیکی: صورتحساب الکترونیکی موضوع بند «ث» ماده (1) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

7 (الحاقی 08-04-1404)- اشخاص تجاری: اشخاص موضوع جزء (1) بند «ج» ماده (1) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

8 (الحاقی 08-04-1404)- اشخاص غیرتجاری: اشخاص موضوع جزء (2) بند «ج» ماده (1) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

9 (الحاقی 08-04-1404)- کارپوشه تجاری: کارپوشه موضوع بند «خ» ماده (1) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

10 (الحاقی 08-04-1404)- کارپوشه غیرتجاری: کارپوشه موضوع بند «د» ماده (1) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

11 (الحاقی 08-04-1404)- حساب تجاری: حساب موضوع بند «ذ» ماده (1) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

12 (الحاقی 08-04-1404)- حساب غیرتجاری: حساب موضوع بند «ر» ماده (1) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

13 (الحاقی 08-04-1404)- مالیات علی‌الحساب: مالیاتی که قبل از تاریخ سررسید پرداخت مالیات، توسط اشخاص تجاری یا غیرتجاری پرداخت یا توسط پرداخت‎کنندگان وجوه به اشخاص مذکور کسر و ایصال می‌شود.

14 (الحاقی 08-04-1404)- درآمد اتفاقی: درآمدها و کمک‌های نقدی یا معادل ریالی کمک‌های غیرنقدی بلاعوض، جایزه، هدیه، صلح غیرمعوض و نفع حاصل از معاملات محاباتی

15 (الحاقی 08-04-1404)- قیمت فروش: ارزش ریالی زمان انتقال دارایی مندرج در صورتحساب الکترونیکی

16 (الحاقی 08-04-1404)- قیمت خرید: ارزش ریالی زمان تملک دارایی مندرج در صورتحساب الکترونیکی

17 (الحاقی 08-04-1404)- قیمت خرید تعدیل شده: حاصل ضرب «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن» در نسبت «شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در تاریخ انتقال» به «شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در دو سال بعد از تاریخ تملک». شاخص مذکور بر اساس آخرین اعلام مرکز آمار ایران در نظر گرفته می‌شود.

18 (الحاقی 08-04-1404)- دوره تملک: مدت زمان تملک از تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی تملک دارایی تا تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی انتقال دارایی

19 (الحاقی 08-04-1404)- عایدی سرمایه: مازاد قیمت فروش نسبت به «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن»

20 (الحاقی 08-04-1404)- زیان سرمایه: مازاد «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن» نسبت به قیمت فروش

21 (الحاقی 08-04-1404)- خانوار: خانوار موضوع بند (2) تبصره (8) ماده (169 مکرر) این قانون

22 (الحاقی 08-04-1404)- محدوده شهری: موضوع قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب 1384/10/14

23 (الحاقی 08-04-1404)- ارز: موضوع بند «پ» ماده (1) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03 با اصلاحات و الحاقات بعدی

24 (الحاقی 08-04-1404)- رمزپول: پول موضوع بند «ض» ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402/03/30؛ رمزارز نوعی رمزپول محسوب می‌شود.

25 (الحاقی 08-04-1404)- رمزدارایی: نوعی دارایی رقومی (دیجیتال) رمزنگاری شده است که در بستر پایگاه داده اشتراکی به صورت متمرکز یا غیرمتمرکز ایجاد و به صورت متمرکز یا غیرمتمرکز مبادله می‌شود.