نظامنامه قانون وکالت

رئیس قسمت تشکیلات وکلاء به منظور اجراء تبصره یک قانون وکالت همه ساله قبل از شهریور ماه صورتی با رعایت احتیاجات حوزه‌های قضایی و استعداد وکلاء محل تهیه و به وزارت عدلیه پیشنهاد می‌نماید پس از تصویب مراتب را به عدلیه محل و وکیلی که محدود گردیده اعلام می‌دارد:

رئیس تشکیلات وکلاء همه ساله از محل‌هایی که به قدر کفایت از وکلاء درجات سه‌گانه ندارد صورتی تهیه و پس از تصویب وزارت عدلیه اعلانی برای استحضار داوطلبان کارگشایی منتشر خواهد نمود و موقع امتحان و مواد امتحانیه و تاریخ حضور در مرکز را در آن قید می‌نماید.

برنامه امتحانات کارگشایان عبارت است از:

1- کلیات قانون اصول محاکمات حقوقی

2- جزایی

3- مدنی

4- مجازات عمومی

5- قوانین و نظامنامه‌های ثبت اسناد و املاک

6- قانون و نظامات راجعه به وکالت

7- کلیات قوانین تجاری

امتحان کتبی و شفاهی است و حداکثر نمرات شش است. شش خیلی خوب - پنج خوب - چهار کافی - سه قابل قبول - دو بد - یک خیلی بد.

برای قبول شدن در امتحان حداقل معدل کتبی و شفاهی نباید از سه کمتر باشد و معهذا هر داوطلبی که دارای یک نمره یک یا دو نمره دو باشد مردود است.

هیات ممتحنه را وزیر عدلیه از قضات و استادان دانشکده حقوق تحت نظر مدعی‌العموم کل تشکیل می‌دهد.

جلسات امتحان در فروردین و مهر ماه تشکیل می‌شود.

نتیجه امتحان ضمن صورتمجلس از طرف هیات ممتحنه به دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء ارسال می‌شود.

دفتر کل بازرسی و تشیکلات وکلاء مکلف است مدتی را که وزارت عدلیه برای اجرای ماده یک قانون وکالت و تطبیق وضع وکلاء هر محل با ماده مزبور تعیین می‌نماید در مجله رسمی و عدلیه محل اعلام و مرجع تسلیم اوراق و درخواست و شرایط آن را تعیین نماید.

پارکه‌های ولایات و امنای صلح در نقاطی که پارکه نیست مکلفند اوراق و درخواست پروانه وکالت و ضمائم آن را بلافاصله پس از انقضاء مهلت به قسمت تشکیلات وکلاء بفرستند.

درخواست پروانه وکالت باید دارای ضمائم ذیل باشد:

1- چهار قطعه عکس

2- قبض ودیعه وجه تمبر پروانه مورد درخواست

3- مستندات درخواست از قبیل تصدیق سنین سابقه وکالت یا تصدیق سنین سابقه قضایی یا رونوشت مصدق مدارک معلومات - مرجع صدور تصدیق سابقه وکالت قسمت تشکیلات وکلاء و سابقه قضایی یا خدمات اداری، اداره کارگزینی مربوطه است.

در صورتی که دانشنامه لیسانس از دانشکده‌های خارجه صادر شده باشد تصدیق شورای عالی معارف که حاکی از ارزش دانشنامه باشد و ترجمه آن نیز لازم است.

هرگاه تقاضانامه ناقص باشد اخطاری برای رفع نواقص از طرف رئیس قسمت تشکیلات وکلا می‌شود که در ظرف مدت ده روز نواقص را مرتفع نماید پس از انقضاء مدت مزبور در صورتی که تقاضاکننده رفع نواقص ننموده باشد و فرصت مندرج در ماده 9 نیز منقضی شده باشد دیگر درخواستی از تقاضاکننده پذیرفته نمی‌شود.

قسمت تشکیلات وکلاء برای تشخیص صلاحیت و درجه تقاضاکننده اوراق مخصوصی باید ترتیب بدهد و رای رئیس دفتر کل بازرسی و تشیکلات وکلاء را به وسیله آن به تقاضاکننده ابلاغ نماید.

ابلاغ مزبور ممکن است در دبیرخانه دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء و یا به وسیله مامورین ابلاغ یا دفتر محاکم یا پارکه‌های ولایت به عمل آید در هر سه صورت ابلاغ‌کننده باید تاریخ ابلاغ و امضاء کسی را که به او ابلاغ شده تصدیق نماید و در صورتی که ابلاغ شونده از رؤیت استنکاف نماید استنکاف او را بنویسد.

تقاضای رسیدگی از محکمه انتظامی که در ماده 12 قانون وکالت مقرر است به وسیله عرضحال به عمل می‌آید و هرگاه معترض مستنداتی داشته باشد و ضمیمه عرضحال ننماید پس از ابلاغ عرضحال به قسمت تشکیلات وکلاء دیگر سندی از او پذیرفته نخواهد شد.

عرضحال باید در دو نسخه تنظیم و یک نسخه از آن را دفتر دیوان عالی تمیز در ظرف پنج روز از تاریخ وصول به قسمت تشکیلات وکلاء بفرستد.

هرگاه جهت اختلاف صلاحیت علمی تقاضاکننده برای شغل وکالت یا برای درجه مورد تقاضای او باشد محکمه انتظامی اختباری از معلومات او به عمل خواهد آورد اختبار مزبور کتبی و شفاهی است و هرگاه راجع به صلاحیت اخلاقی تقاضاکننده باشد محکمه عالی انتظامی اظهارات نماینده دفتر کل بازرسی وکلاء را استماع خواهد نمود.

مفاد رای دفتر کل بازرسی در صورتی که مبنی بر رد باشد باید به محاکم و مراجع قضایی و ثبت اسناد اطلاع داده شود که شخص مردود را به وکالت نپذیرند و در صورتی که رای مزبور از طرف محکمه انتظامی نقض شود باید مراتب به محاکم و مراجع قضایی اعلام گردد.

متن سوگندنامه که به موجب ماده 14 قانون وکالت مقرر است به نحو ذیل است:

اینجانب امضاکننده ذیل خداوند متعال را شاهد گرفته قسم یاد می‌نمایم که قوانین و نظامات مخصوصاً قوانین و نظامات مربوطه به شغل وکالت را همیشه محترم شمرده و کوچکترین اقدامی بر علیه تامین قضایی و شرافت قضاوت و وکالت ننمایم و در حفظ حیثیات شغلی که بدان نائل شده‌ام ساعی و جز عدالت و احقاق حق منظور دیگری نداشته باشم و نسبت به مقامات قضایی و اداری رعایت احترام را نموده راستی و پاکدامنی را در کلیه امور شخصی و اداری و کارهای مرجوعه رویه خود قرار دهم و در امور راجعه نظریات خصوصی را داخل ننموده و پیرامون کینه‌ورزی و انتقامجوئی نگردیده و همیشه مدافع از حق و صلح طلب باشم. شرافت من وثیقه اجراء این سوگندنامه است.

پروانه وکالت پس از اجراء سوگند که مطابق آیین فوق به عمل می‌آید به وکیل داده می‌شود.

در هر حوزه که اجراء قانون وکالت تمام شده باشد وکلاء آن حوزه در حضور هیئتی که در ماده 23 مقرر است سوگند یاد خواهند نمود.

(اصلاحی 30-04-1318)- هیات مندرج در ماده 23 مرکب است از رئیس محکمه عالی انتظامی و رئیس و مدعی‌العموم استیناف و رئیس و مدعی‌العموم محکمه وکلاء و رئیس و مدعی‌العموم بدایت مرکز رئیس و مدعی‌العموم استیناف و رئیس و مدعی‌العموم بدایت و یک نفر از امناء صلح محدود و در مقر حوزه‌های استیناف ولایات رئیس و مدعی‌العموم بدایت و یک نفر از امناء صلح یا اعضاء علی‌البدل یا یکی از مستنطقین به انتخاب رئیس عدلیه با رعایت تقدم رتبه برای مقر حوزه‌های ابتدائی.

(الحاقی 31-02-1317)- مراسم سوگند اشخاص که بعد از اجراء آیین سوگند در هر محل به سمت وکالت در عدلیه یا کارگشائی قبول می‌شوند و همچنین اشخاصی که با داشتن عذر موجه نتوانسته باشند در جلسه سوگند حاضر شوند در مرکز در حضور رئیس دادکاه [دادگاه] استیناف و در شهرستان‌ها در حضور رئیس عدلیه بمحل به عمل میاید.

محل و روز و ساعت حضور برای مراسم سوگند از طرف دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء تعیین و به اعضاء هیات و وکلاء عدلیه اطلاع داده می‌شود.

اعضاء هیات با لباس رسمی قضاوت و وکلاء عدلیه با لباس مخصوص به نحوی که در فصل پنجم مقرر است باید حاضر شوند.

جلسه سوگند علنی است.

وکلاء به ترتیب درجه و رعایت حروف تهجی نام خانوادگی یکان یا دسته دسته (دسته عبارت از 3 الی 5 نفر است) به تشخیص هیات سوگند یاد می‌نمایند.

سوگندنامه در موردی که وکلاء یکان یکان سوگند یاد نمایند به وسیله خود وکیلی که سوگند یاد می‌نماید قرائت می‌شود. سپس عده‌ای که سوگند یاد می‌نمایند دست راست را بلند کرده عبارت ذیل را به صدای بلند ادا می‌نماید (به همین مراتب سوگند یاد می‌کنم) پس از آن ذیل سوگندنامه را امضا می‌کنند.

بلافاصله پس از مراسم سوگند اسامی اشخاصی که سوگند یاد نموده‌اند ضمن صورتمجلس به قسمت تشکیلات وکلاء اطلاع داده می‌شود.

رئیس قسمت تشکیلات وکلاء در مرکز و مدعیان عمومی بدایت در ولایات مامور اجرای این آیین هستند.

رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء در هر حوزه که تشکیل کانون وکلاء را لازم بداند پیشنهادی با ذکر دلایل لزوم به وزارت عدلیه تقدیم می‌کند تا در صورت تصویب اقدام به تشکیل کانون نماید.

برای اجرای شق اول ماده 19 قانون وکالت کانون وکلاء می‌تواند دارای قسمت‌های مختلفه باشد و همچنین مجاز است برای ترقی علمی وکلاء نشریات حقوقی داشته و جلسات خطابه با حضور رئیس پارکه وکلاء در مرکز و مدعی‌العموم بدایت در ولایات تشکیل دهد.

تعداد اعضاء علی‌البدل هیات مدیره نصف اعضاء اصلی است و اسامی اعضاء اصلی و علی‌البدل باید در مجله رسمی اعلان شود.

موسسه معاضدت قضایی در مرکز است و دارای شعب ذیل می‌باشد:

1- دبیرخانه

2- شعبه عرایض

3- شعبه قضائی

کارکنان معاضدت قضایی باید حتی‌المقدور از بین وکلاء عدلیه انتخاب شوند ممکن است برای آنها حق‌الزحمه در بودجه کانون منظور شود.

تقاضای معاضدت به دبیرخانه موسسه مزبور داده می‌شود کسانی که دور از مرکز معاضدت قضایی هستند می‌توانند مستقیماً یا توسط کانون محل در صورتی که تشکیل شده باشد و یا به وسیله دفتر عدلیه اقامت خود را تقاضا نماید. در این‌صورت کانون یا دفتر عدلیه محل موظف است تقاضانامه را به انضمام مستندات و مدارکی که به موجب ماده () این نظامات مقرر است در اسرع اوقات به دبیرخانه معاضدت قضایی ارسال دارند.

در صورتی که معاضدت قضایی لازم بداند که توضیحاتی از تقاضاکننده بخواهد مشارالیه به وسیله نامه یا اخطار احضار می‌شود ولی هرگاه اقامتگاه متقاضی خارج از مرکز معاضدت قضایی باشد تحقیقات به وسیله یکی از وکلاء یا دفتر عدلیه محل یا پارکه محل اقامت تقاضاکننده به عمل می‌آید. 1- تصدیق از معتمدین یا کلانتری محل اقامت تقاضاکننده مبنی بر عدم قدرت او برای تادیه حق‌الوکاله. 2- رونوشت مدارک دعوی

معاضدت قضایی می‌توانند تحقیقاتی در دلایل دعوی بنماید و هرگاه تشخیص دهند که مقصود تقاضاکننده سوء استفاده و شرخری است از تعیین وکیل خودداری و تقاضا را رد می‌نماید.

در صورت رد تقاضاکننده می‌تواند در ظرف 10 روز به هیات مدیره کانون شکایت کند رای هیات مدیره قطعی است.

کلیه ارجاعاتی که از طرف معاضدت قضایی در حدود صلاحیت موسسه به وکلاء یا دفاتر عدلیه یا پارکه می‌شود باید به اسرع وقت انجام گردد.

شعبه عرایض پس از وصول عرضحال به طریق ذیل اقدام خواهد نمود: هرگاه عرضحال ناقص باشد نواقص آن را به دفتر دستور خواهد داد و اگر عرضحال کامل باشد عقیده خود را در پیشرفت دعوی خواهد نوشت در صورتی که پیشرفت داشته باشد آن را به شعبه قضایی تسلیم خواهد نمود. شعبه قضایی وکیلی را برای تقاضاکننده معین می‌نماید.

ابلاغات در 3 نسخه صادر می‌شود.

نسخه اول به تقاضاکننده داده خواهد شد و نسخه ثانی در پرونده مربوطه بایگانی و نسخه ثالث برای ابلاغ به وکیل انتخابی به دفتر کانون ارسال خواهد شد.

وکیل منتخب مکلف است قرارداد حق‌الوکاله تنظیم نموده نسخه دوم آن را با رسید وکالتاً به دبیرخانه معاضدت قضایی بفرستند و پس از ختم دعوی در صورتی که موکل محکوم‌له واقع شود و خمس حق‌الوکاله را که در قرارداد تنظیمی مقرر است وصول و به صندوق کانون ایصال دارد مگر اینکه ثابت نماید در بافت حق‌الوکاله قانوناً غیرمقدور است.

وکیل انتخابی باید از جریان کار مرجوع شعبه قضایی را مطلع دارد.

وکیل انتخابی می‌تواند از شعبه قضایی موسسه راجع به طرز اقداماتی که لازم است مشورت کند.

در مواردی که انجام مقدمات و تشریفات مربوط به معاضدت قضایی موجب انقضاء موعدی از تقاضاکننده بشود رئیس کانون می‌تواند مستقیماً وکیل انتخاب نماید مشروط بر اینکه تقاضانامه از حیث ضمائم کامل باشد.

قرارداد حق‌الوکاله معاضدتی به اسم معاضدت قضایی تنظیم می‌شود و مامور وصول حق کانون محاسبات موسسه مزبور است.

نمونه اوراق تقاضانامه و سایر اوراق مربوط به امور معاضدت را هیات مدیره کانون تعیین خواهد نمود.

دفتر معاضدت مکلف است اطلاعاتی که از طرف وکیل انتخابی واصل می‌شود به موکل ابلاغ نماید.

وزارت عدلیه همه ساله برای اجرای ماده 26 قانون وکالت و نظارت در ترفیع وکلاء کمیسیون تشکیل می‌دهد اعضاء کمیسیون عبارتند از: رئیس و مدعی‌العموم و اعضاء محکمه وکلاء رئیس اداره حقوقی و رئیس اداره نظارت و رئیس قسمت تشکیلات وکلاء که سمت منشی‌گری کمیسیون را نیز خواهد داشت.

وکلائی که از حیث مدت مقرر در شق یک ماده 26 قانون وکالت از نظر معلومات خود را مستحق ترفیع می‌دانند باید منتهی تا آخر اسفندماه به قسمت تشکیلات وکلاء تقاضانامه بدهند و اداره مزبور باید منتهی تا آخر فروردین ماه صورت اسامی آنان را تنظیم و با اظهارنظر نسبت به مدت اشتغال در درجه‌ای که برای هر یک تعیین شده و سوابق اخلاقی و درجه علمی آنان تنظیم و تسلیم کمیسیون ترفیع نماید. به تقاضانامه‌های واصله پس از موعد فوق ترقیب اثر داده نخواهد شد.

کمیسیون ترفیع می‌تواند لدی‌الاقتضاء از معلومات تقاضاکننده ترفیع اختیار نماید.

کمیسیون ترفیع نظر خود را باید منتهی تا آخر خرداد ماه به رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء کتباً اشعار دارد اسامی مرفعین در مجله رسمی درج می‌شود.

وکلاء عدلیه مکلفند محل سکونت خود را کتباً به قسمت تشکیلات وکلاء اطلاع دهند و در صورتی که محل سکونت خود را تغییر دهند مراتب را با قید محل اقامت جدید در ظرف 24 ساعت مزبور بنویسند.

وکلاء مکلفند دارای دفاتر ذیل باشند: 1- دفتر ثبت 2- دفتر رسید اسناد موکلین 3- دفتر درآمد و هزینه دارالوکاله و موکلین دفاتر مزبور مطابق دستور قسمت تشکیلات وکلاء تنظیم و نگاهداری خواهد شد و باید در اولین اخطار قسمت مزبور یا پارکه وکلاء ارائه و تسلیم شود.

وکلاء عدلیه مکلفند برای هرگونه وجهی که از موکل به منظور حق‌الوکاله یا مخارج محاکمه یا مسافرت و یا سایر مخارج قانونی دریافت می‌کنند قبض رسید مخصوص که مطابق نمونه موجود در دفتر کانون وکلاء است به موکل بدهند و صریحاً قید نمایند وجه مأخوذه بابت حق الوکاله است یا سایر مخارج قانونی.

وکلاء باید در مقابل هر سندی که از موکل دریافت می‌کنند اعم از اینکه سند مزبور اصل باشد با رونوشت مصدق رسیدی مطابق نمونه مخصوص که در کانون وکلاء موجود است به موکل بدهند و نوع سند و مفاد و تاریخ آن را در ورقه رسید قید نمایند.

وکلاء مکلفند همه ساله در مهر و فروردین ماه صورت حساب شش ماه گذشته را برای موکل بفرستند صورت حساب تفصیلی است و رونوشت آن در پرونده مربوطه به موکل بایگانی می‌شود.

وکلاء مکلفند در ظرف 24 ساعت پس از اعلام تعلیق پروانه وکالت و دفاتر وکالتی خود را در مرکز به قسمت تشکیلات وکلاء و در ولایات به مدعیان عمومی که سمت نمایندگی دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء را دارند تسلیم نمایند که تعیین تکلیف قطعی آنها در پرونده آنها بایگانی شود این ماده شامل اشخاصی که قبل از اجراء قانون وکالت معلق گردیده‌اند نیز می‌باشد و تا تعیین تکلیف قطعی پروانه و دفاتر در پرونده وکیل معلق موقتاً بایگانی می‌شود متخلف به مجازات انتظامی از درجه چهار به بالا محکوم خواهد شد.

وکلاء عدلیه و کارگشایان نباید بالاتر از درجه‌ای که دارند قبول وکالت نمایند.

وکلاء عدلیه و کارگشایان نباید: 1- در امور وکالتی ایجاد وسائط نمایند. 2- برای تعویق حق طرف از وکالت موکل استعفا داده و سپس به وسیله وکالتنامه جدیدی همان دعوی را تعقیب نمایند. 3- برای تطویل محاکمه و تعویق در احقاق حق ادعای جعل و یا تعیین جاعل نمایند و یا به طور کلی موجبات تطویل محاکمه را فراهم آورند.

وکلاء مکلفند لوایح و نوشتجات خود را طبق اوراق مخصوص که در لوحه آن نام و محل اقامت خود و دارالوکاله مربوطه را قید کرده باشند به محاکم تسلیم نمایند و حتی‌المقدور ماشین تحریر استعمال نموده و یا مکاتبات را با خط خوب و خوانا بنویسند.

وکلاء مکلفند وکالتنامه‌هایی که از موکلین دریافت می‌دارند طبق اوراق مخصوصی که برای اینکار مقرر است تنظیم و به موکل بدهند متخلف در وهله اول به سه ماه انفصال و در صورت تکرار ممنوع‌الوکاله خواهد شد.

وکلاء درجه اول مکلفند برای پذیرائی موکلین و انجام وظایف وکالتی خود دارای دارالوکاله که مطابق نظامنامه ذیل باشد باشند: 1- محل آن مناسب و به قسمت تشکیلات وکلاء اطلاع داده شده باشد. 2- لااقل دارای یکنفر وکیل که سمت معاونت دارالوکاله را خواهد داشت باشد و به اندازه کافی عضو تحریری داشته باشد. 3- همه روزه لااقل چهار ساعت برای پذیرائی ارباب رجوع مفتوح و ساعت پذیرائی در درب ورود اعلام شده باشد و یکنفر عضو برای انجام تقاضای ارباب رجوع حاضر باشد. 4- دارای ثبت و بایگانی منظم باشد و برای هر موکل پرونده که محتوی کلیه اقداماتی که شده باشد. 5 - دفتر نماینده به نام موکلین داشته باشند.

وکلاء عدلیه نباید به هیچ عنوان و عذری عرضحال که از حیث تمبر ناقص باشد به محاکم تقدیم دارند.

وکلاء درجه اول و دوم عدلیه مکلفند در موقع محاکمات جنائی و در سایر محاکماتی که قضات با لباس قضایی هستند و همچنین در مواردی که از طرف قسمت تشکیلات وکلاء به آنها ابلاغ می‌شود با لباس مخصوص وکالت حاضر شوند استعمال لباس وکالت غیر از موارد فوق ممنوع است.

لباس مخصوص وکالت عبارت است از لباده وکلاء مشگی [مشکی] و یقه لب شکسته سفید و دستمال گردن سفید چین‌دار مطابق نمونه که در قسمت تشکیلات وکلاء موجود است با شلوار و کفش و جوراب مشگی [مشکی] استعمال می‌شود.

داشتن لباس وکالت برای وکلاء درجه اول و دوم اجباری است.

لباس اعضای هیات مدیره دارای مشخصات ذیل است:

مغزی طلائی در طرفین پارچه که از شانه چپ به طرف جلو آویخته شده (اپی تژ) و علامت کانون که روی آن در قسمت پائین ملیله دوزی شده باشد.

دوره کلاه و روی (اپی تژ) لباس رئیس کانون ملیله دوزی به شکل برگ و گل سرخ که طرفین آن دارای نوار ملیله دوزی به عرض 2 سانتیمتر است.

لباس نایب رئیس مطابق لباس رئیس است به استثناء ملیله دوزی طرفین برگ سرخ.

علامت ممیزه لباس وکلائی که دارای درجه علمی لیسانس هستند عبارت از پوست سفیدی است به عرض شش سانتیمتر که در آخر (اپی تژ) در جلو و پست دوخته می‌شود اعضاء موسس کانون مرکزی می‌توانند علامت کانون را در روی (اپی تژ) استعمال نمایند. برای استعمال علائم ممیزه مندرجه در این ماده باید قبلاً از طرف دفتر کل بازرسی و تشکیل وکلاء تحصیل اجازه نمود.

(اصلاحی 27-12-1325)- حق‌الوکاله امور حقوقی و میزان خسارتی که محکوم‌له می‌تواند از محکوم‌علیه از این بابت مطالبه نماید مطابق تعرفه ذیل است:

1- در دعاوی‌که میزان مدعابه آن تا پانصدریال است صدی ده از مدعابه.

2- در مواردی که مدعا‌به بیش از پانصدریال باشد برای تمام مراحل ابتدائی و استیناف و تمیز تا ده هزارریال صدی نه از مدعابه.
تا پنجاه هزارریال صدی هشت از مدعابه.
تا دویست هزارریال صدی هفت از مدعابه.
تا پانصدهزارریال صدی شش از مدعابه.
از پانصدهزارریال به بالا صدی پنج.

3- برای حق‌الوکاله دعاوی تقابل یا جلب ثالث و جواب ثالث نصف میزان تعرفه فوق است.

(اصلاحی 27-12-1325)- حق‌الوکاله مقرر در بند 2 و 3 و 4 ماده 71 نسبت به مرحله نخستین و پژوهش و فرجام به ترتیب زیر تقسیم می‌شود.

1- برای مرحله نخستین صدی 50

2- برای مرحله پژوهش صدی 30

3- برای مرحله فرجام صدی 20

مگر در دعاوی کیفری که ماهیتاً قابل رسیدگی در یک درجه است مانند دعاوی جنائی و دعاوی که در دیوان کیفر کارکنان دولت رسیدگی می‌شود که در این صورت دو سوم حق‌الوکاله به مرحله ماهوی و یک سوم آن به مرحله فرجامی تعلق خواهد گرفت.

(اصلاحی 27-12-1325)- در مواردی که حق‌الوکاله مربوط به دعوائی است که به یکی از طرق ذیل خاتمه یافته است بدین ترتیب تقسیم می‌شود:

1- برای ابطال عرضحال ربع حق‌الوکاله مرحله بدوی وکیل مدعی علیه.

2- برای سقوط دعوی در استیناف نصف حق‌الوکاله مرحله استینافی برای وکیل مستانف‌علیه.

3- برای صدور حکم غیابی در هر مرحله نصف آنچه برای آن مرحله مقرر است.

4- برای صدور قرار قبول مرور زمان نصف آنچه مطابق این فصل برای مرحله مقرر است که قرار در آن مرحله صادر شده.

5- برای سقوط حق اعتراض به ثبت نصف آنچه مطابق این فصل برای محله‌ای مقرر است که قرار در آن مرحله صادر شده است.

تبصره (اصلاحی 27-12-1325)- حق‌الوکاله قرار قبول ایراد مرور زمان مطابق حق‌الوکاله‌ایست که برای حکم مقرر است ولی اگر قرار مزبور و همچنین سایر قرارهائی که مستقلاً قابل شکایت است گسیخته یا شکسته شد حق‌الوکاله اضافه بر آنچه برای رسیدگی ماهوی مقرر است به آن تعلق نخواهد گرفت.

(اصلاحی 27-12-1325)- حق‌الوکاله دعاوی دادگاه‌های اختصاصی به مأخذ بهای خواسته و نسبت مذکور در ماده 71 مقرر است که شصت درصد مجموع آن برای مرحله نخستین و چهل درصد آن مخصوص مرحله تجدیدنظر می‌باشد.

تبصره 1 (الحاقی 27-12-1325)- نسبت به اموری که دو خارج از دادگستری یا پس از طرح آن در دادگاه‌های به داوری ارجاع گردیده طبق حکم یا نظر سازشی داور با صلحاً خاتمه باید حق‌الوکاله آن در صورتی که در خارج از دادگستری باشد حق‌الوکاله مرحله نخستین و چنانچه پس از طرح آن در دادگستری باشد تابع تعرفه‌ای خواهد بود که برای مرحله مرجوعه مقرر است.

تبصره 2 (الحاقی 27-12-1325)- در صورت عزل یا استعفاء وکیل قبل از ختم مرحله تعیین کاری که وکیل در آن مرحله نموده و حق‌الوکاله که طبق این تعرفه به آن تعلق می‌گیرد به نظر دادگاه است.

(الحاقی 27-12-1325)- میزان حق‌الوکاله امور اجرایی دادگاه‌ها و شعبات اجرای ثبت به مأخذ اصل محکوم‌به و مورد تعهد به قرار زیر می‌باشد و ممکنست به تناسب آنچه که اجرا می‌شود پرداخته شود:

1- تا پانصد هزار ریال از بهای مورد اجرا صدی پنج.

2- تا یک میلیون ریال نسبت به مازاد از پانصد هزار ریال صدی سه و نیم.

3- از یک میلیون ریال به بالا نسبت به مازاد از یک میلیون ریال صدی دو و نیم.

تبصره 1 (الحاقی 27-12-1325)- در موارد اجراییه‌های غیرمالی در صورت اختلاف طبق قسمت سوم ماده 71 حق‌الوکاله به نظر دادگاه صلاحیت‌دار تعیین می‌شود.

تبصره 2 (الحاقی 27-12-1325)- در صورتی که عملیات اجرایی منتهی به نتیجه نشد مانند آنکه محکوم‌علیه یا متعهد معسر یا ورشکسته گردید نیز در صورت اختلاف تعیین میزان حق‌الوکاله به نظر دادگاه است.

تبصره 3 (الحاقی 27-12-1325)- در هر مورد که در این آیین‌نامه مرحله نخستین ذکر شده شامل دادسرای شهرستان و دادگاه بخش و امور مرجوعه به مامور صلح نیز خواهد بود.

(اصلاحی 27-12-1325)- هزینه مسافرت وکلاء عدلیه و کارگشایان مطابق تعرفه ذیل است:

1- برای وکلاء درجه اول کیلومتری یک‌ریال و پنجاه دینار و روزی 22 ریال به عنوان فوق‌العاده.

2- برای وکلاء درجه دوم کیلومتری یک ریال و 25 دینار به اضافه هیجده ریال به عنوان فوق‌العاده.

3- برای وکلاء درجه سوم کیلومتری (75 دینار) و روزی 14 ریال به عنوان فوق‌العاده.

4- برای کارگشایان کیلومتر 50 دینار و روزی 10 ریال به عنوان فوق‌العاده.

وکلاء عدلیه نباید ضمن قرارداد حق‌الوکاله هزینه محاکمه عدلیه را عهده‌دار شوند ولی در عین حال می‌توانند به موجب رسید جداگانه مبلغی از موکل یا نماینده او برای مخارج مزبور به طور علی‌الحساب دریافت نمایند مشروط بر اینکه صورت مخارج را طبق این نظامنامه برای موکل بفرستد.

(اصلاحی 27-12-1325)- راجع به حق‌الوکاله و خساراتی که قبل از اجراء این آیین‌نامه تصفیه نشده باشد و قراردادی هم در بین نباشد مطابق این آیین‌نامه رفتار خواهد شد.

گرفتن هرگونه سند رسمی یا عادی از موکل به جای قرارداد حق‌الوکاله از قبیل سند ذمه یا شرطی و یا چک به وعده یا فته طلب و غیره اعم از اینکه گرفتن اسناد مزبور برای تمام یا قسمتی از حق‌الوکاله باشد و همچنین تنظیم قرارداد حق‌الوکاله بر طبق اوراقی سوای آنچه به موجب قانون وکالت و این نظامنامه مقرر می‌باشد ممنوع است و متخلف به مجازات انتظامی از درجه 5 به بالا محکوم خواهد شد و هرگاه ثابت شود که این عمل به طور ساختگی و حیله انجام شده از قبیل آنکه سند در ظاهر به نام دیگری تنظیم و گرفته شده و در باطن مربوط به وکیل بوده است متخلف محروم‌الوکاله خواهد شد.

انتقال قرارداده حق‌الوکاله به دیگری مادام که کار انجام و خاتمه نیافته اعم از اینکه انتقال‌گیرنده وکیل باشد یا نه بدون رضایت موکل ممنوع است و متخلف به مجازات انتظامی از درجه چهار به بالا محکوم خواهد شد.

شرکت در مدعابه برای وکلاء عدلیه ممنوع است و متخلف به مجازات انتظامی از درجه 4 به بالا محکوم خواهد شد و در صورتی که ثابت شود این عمل به طور ساختگی و حیله انجام یافته از قبیل آنکه شرکت در مدعا‌به به نام دیگری است و در باطن مربوط به خود وکیل می‌باشد مجازات وکیل متخلف از درجه 5 به بالا خواهد بود.

(اصلاحی 21-06-1325)- همین که شکایت یا گزارشی به دادسرای انتظامی وکلاء واصل شد برای هر شکایت یا گزارش پرونده مخصوصی تشکیل و به دستور کتبی دادستان انتظامی وکلاء (رئیس دفتر کل بازرسی و سازمان وکلاء) به یکی از بازرسان دادسرای انتظامی وکلاء برای بازرسی ارجاع می‌شود.

تبصره (الحاقی 21-06-1325)- لدی‌الاقتضاء ممکن است دادستان شخصاً قضیه را مورد بازرسی قرار دهد.

در صورتی که مندرجات شکایت‌نامه یا گزارشی کافی برای تعقیب نباشد از شاکی یا گزارش‌دهنده باید توضیح خواسته شود استیضاح ممکن است به یکی از طرق ذیل به عمل آید:

1- استیضاح کتبی به وسیله نامه

2- احضار شاکی و اخذ توضیحات و تنظیم صورتمجلس

3- استیضاح به وسیله پارکه بدایت محل یا امین صلح

احضار وکیل به وسیله اوراق مخصوص به عمل می‌آید روز و ساعت حضور باید منجزاً در اوراق مزبور قید شود در مورد فوری وکیل مورد تعقیب ممکن است به وسیله تلگراف احضار شود.

احضارشونده باید مطابق وقتی که تعیین شده در شعبه مربوط بازرسی حاضر شود در صورتی که نتواند حاضر شود عذر موجه خود را بدون تاخیر اطلاع دهد.

احضار وکیلی که خارج از مرکز اقامت دارد با موافقت رئیس دفتر کل بازرسی و تشیکلات وکلاء عدلیه به عمل می‌آید و پس از حضور وکیل بازرسی باید خارج از نوبت به عمل آید.

در صورتی که محل اقامت وکیل مشتکی‌عنه خارج از مرکز باشد عین یا رونوشت شکایت‌نامه از طرف رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه به پارکه محل اقامت مشتکی‌عنه و در نقاطی که پارکه نیست به امین صلح ارجاع می‌شود در این‌صورت پارکه یا امین صلح وظایف بازرس را انجام می‌دهد.

در صورتی که به نظر مدعی‌العموم بازرسی و بازجویی کامل نباشد می‌تواند تکمیل آن را از بازرس بخواهد و بازرس هم مکلف است طبق دستور او عمل نماید.

پس از اجرای بازرسی در موردی که نظر بازرس بر منع تعقیب و عقیده رئیس پارکه بر تعقیب باشد رئیس پارکه ادعانامه تنظیم و به محکمه می‌فرستد.

(اصلاحی 21-06-1325)- در صورتی که بازرس و مدعی‌العموم متفقاً در مواردی که رئیس پارکه متصدی بازرسی شده خود منفرداً عقیده بر منع تعقیب داشته باشند پرونده با جلب نظر وزارت عدلیه بایگانی یا تعقیب می‌شود و هرگاه مدعی‌العموم عقیده بر منع تعقیب و بازرس عقیده بر تعقیب داشته باشد حل‌اختلاف با وزارت عدلیه است. در هر دو صورت رئیس دفترکل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه باید عقیده رئیس پارکه و بازرس را به ضمیمه نظریه خود به وزارت عدلیه گزارش نماید.

رونوشت ادعانامه باید منتها در ظرف 3 روز از تاریخ وصول به محکمه برای وکیل مورد تعقیب فرستاده شود.

وکیل مورد تعقیب مکلف است در ظرف مدتی که در ماده 94 مقرر است جواب ادعانامه و دفاع خود را کتباً به انضمام دلائل و مدارکی که دارد به دبیرخانه محکمه تسلیم دارد.

وکلاء عدلیه و کارگشایان باید محل سکونت خود را به پارکه انتظامی وکلاء اطلاع دهند و مادام که تغییر آن را اطلاع نداده‌اند کلیه ابلاغاتی که به آن محل بشود معتبر خواهد بود.

اوراق اخطار و احضار و رونوشت ادعانامه وا حکام و قرارهای انتظامی به وسیله پست سفارسی دو قبضه به محلی که وکیل به عنوان محل سکونت خود را معرفی نموده است ابلاغ می‌شود و در صورتی که نامه سفارشی را پستخانه به عنوان اینکه وکیل در آن محل یافت نشده یا اینکه اشخاص حاضر در آن محل از قبول نامه و امضا قبض امتناع کرده‌اند اعاده نماید پارکه انتظامی وکلاء مکلف است موضوع ابلاغ را در مجله رسمی منتشر نماید و هرگاه پس از مضی مدت مقرر در ماده 94 جوابی از وکیل واصل نشود ادعانامه یا حکم یا قرار یا اخطاری که به ترتیب فوق درج شده ابلاغ شده محسوب می‌شود.

تبصره 1- در صورتی که وکیل مورد تعقیب در محل دفترکل بازرسی و تشیکلات وکلاء عدلیه حاضر باشد ممکن است اوراق اخطار و غیره حضوراً به او ابلاغ شود.

تبصره 2- در صورت اقتضاء پارکه انتظامی وکلاء می‌تواند اوراق نامبرده را به وسیله پارکه یا امین صلح محل اقامت وکیل مورد تعقیب به او ابلاغ نماید.

مدت تسلیم جواب ادعانامه یا عرضحال تجدیدنظر ده روز است به طریق ذیل حساب می‌شود:

1- در موردی که ابلاغ به شخص وکیل یا محل سکونت او بشود از تاریخ ابلاغ.

2- در صورتی که ابلاغ به وسیله مجله رسمی به عمل آید از تاریخ انتشار مجله برای وکلاء مقیم مرکز و نسبت به وکلاء مقیم ولایات برای هر 36 کیلومتر یک روز اضافه.

3- هرگاه ابلاغ به وسیله پست سفارشی به عمل آید از تاریخ وصول نامه برای وکلاء مقیم مرکز و نسبت به وکلاء ساکن ولایات برای هر 36 کیلومتر یک روز اضافه منظور خواهد شد.

به محض وصول جواب وکیل مورد تعقیب مدیر دبیرخانه موافق دستور محکمه تعیین جلسه خواهد کرد.

(اصلاحی 21-06-1325)- جلسه رسیدگی به دادستان وکلاء و شخص متهم در صورتی اعلام می‌گردد که دادگاه حضور طرفین یا یکی از آنها را برای توضیحات لازم شمارد.

(منسوخ 21-06-1325)- حضور شخص وکیل مورد تعقیب در موقع محاکمه منوط به نظر محکمه است.

اگر ضمن رسیدگی محکمه تحقیق امری را لازم بداند می‌تواند مستقیماً یا به وسیله مدعیان عمومی یا بازرسان و یا هر یک از مستخدمین قضایی محل اقامت وکیل تحقیقات مقتضی را بنماید.

محکمه باید پس از ختم رسیدگی در ظرف 3 روز رای داده و حکم خود را به پارکه وکیل مورد تعقیب ابلاغ نماید.

هرگاه وکیل مشتکی‌عنه در ظرف مدت مقرر دفاعیات خود را نفرستد محکمه بر طبق اسناد موجوده رسیدگی کرده و حکم صادر می‌نماید.

در صورتی که وکیل مورد تعقیب از رؤیت حکم یا قرار استنکاف نماید پارکه مخیر است آن حکم یا قرار را به طریق مندرج در ماده 93 در مجله رسمی درج نماید و یا اینکه در مدت ده روز در دفترخانه محاکم محل اقامت وکیل الصاق کند. پس از مضی مدت مزبور و تصدیق مدیر دفترخانه حکم یا قرار ابلاغ شده محسوب می‌شود.

(اصلاحی 21-06-1325)- موعد تقاضای تجدیدنظر در هر روز از تاریخ رؤیت (ابلاغ) حکم است مدت مسافت از قرار هر سی و شش کیلومتر یک روز بر مدت مزبور اضافه خواهد شد.

هرگاه عرضحال اعتراض یا تجدیدنظر دارای نواقصی از حیث ضمائم و مستندات باشد محکمه مکلف به اخطار رفع نواقص نیست و به عرضحال موجود رسیدگی می‌کند.

(منسوخ 21-06-1325)- رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه باید شخصاً به سمت مدعی در محکمه تجدیدنظر حاضر شود.

رسیدگی محکمه تجدیدنظر مانند رسیدگی محکمه بدوی است.

تجدیدنظر نسبت به احکامی که محکمه عالی انتظامی قبل از تاریخ اجرای قانون وکالت مصوبه 25 بهمن 1315 صادر نموده به همان طریقی به عمل می‌آید که قبل از تاریخ مزبور مقرر و معمول بوده.

رونوشت احکام قطعی به وسیله دبیرخانه محکمه به قسمت تشکیلات وکلاء عدلیه ارسال می‌شود که در پرونده سوابق وکیل مورد حکم بایگانی شود.

تعقیب وکیل از نظر تخلفات و سوء اخلاق مستلزم وصول شکایت یا گزارش نیست و همین که رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه یا پارکه از وقوع تخلفی مطلع شدند می‌توانند قضیه را تعقیب نمایند.

پارکه وکلاء در جریان امور محکمه نظارت دارد و هرگاه اختلالی مشاهده کند مکلف است به رئیس دفتر کل بازرسی و تشیکلات وکلاء عدلیه گزارش بدهد.

پارکه‌های ولایات و در نقاطی که پارکه نیست امناء صلح و مدیران دفترخانه‌های محاکم مکلفند تقاضای دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه را در حدود و‌ظائفی که به موجب قانون وکالت و نظامنامه‌های مربوطه عهده‌دار است انجام دهند.

محکمه بدوی انتظامی در موقع رسیدگی به صلاحیت عملی و علمی وکلاء مورد تعقیب می‌تواند قرار امتحان بدهد و این قرار در هیات ممتحنه که از طرف دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه دعوت می‌شود اجراء می‌گردد.

اجرای احکام و قرارهای انتظامی از وظایف قسمت تشکیلات وکلاء عدلیه است.