نظریه مشورتی شماره 7/1401/994 مورخ 1402/08/21
7/1401/994
1401-76-994 ح
1402/08/21
استعلام:
چنانچه ده سال پس از فوت مورث فرزندان متوفی ملک موضوع ترکه را به فروش برسانند و سند انتقال رسمی هم تنظیم کنند و زوجه متوفی در این مدت سهمالارث خود را از ملک مطالبه نکرده باشد، آیا میتواند در خصوص ابطال معامله ورثه با ثالث نسبت به این ملک اقدام کند؟ در فرض سؤال، تکلیف یک هشتم بهای اعیانی زوجه از ترکه چیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
صرفنظر از آن که مفروض آن است تنظیم سند رسمی انتقال ملک موضوع استعلام فرع بر امضای آن از سوی زوجه بوده و چگونگی تنظیم سند رسمی ملک یاد شده بدون جلب نظر زوجه در زمان تنظیم سند قابل تأمل میباشد:
اولاً، هر چند وفق ماده 946 اصلاحی 1387/11/06 قانون مدنی و تبصره الحاقی به آن مصوب 1389/05/25 «زوجه از قیمت اموال غیرمنقول ارث میبرد»؛ اما به موجب ماده 948 قانون یاد شده «هرگاه ورثه از ادای قیمت امتناع کنند زن میتواند حق خود را از «عین اموال» استیفا کند». بر این اساس و از آنجا که حق زوجه حقی عینی است؛ گرچه یکی از جلوههای «استیفای حق از عین یک مال» فروش آن است؛ اما در اجرای ماده یاد شده، این امر مانع از تملک ملک توسط زوجه به نسبت سهم خود از کل قیمت اموال غیرمنقول نیست. حکم مقرر در ماده 123 آییننامه قانون ثبت املاک مصوب 1317/08/17 وزیر دادگستری با اصلاحات و الحاقات بعدی و رای شماره 23 مورخ 1396/01/15 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری که صدور سند مالکیت نسبت به ثمن عرصه و اعیانی در صورت امتناع از پرداخت قیمت را به رسمیت شناخته است، مؤید این دیدگاه است.
ثانیاً، در فرض سؤال که چند سال پس از فوت مورث، فرزندان متوفی ملک موضوع ترکه را فروختهاند و سند انتقال رسمی را نیز به نام منتقلالیه تنظیم کردهاند، در اجرای ماده 948 قانون مدنی، حق عینی زوجه به نسبت حصه خود بر ملک به قوت خود باقی است و در صورت امتناع ورثه از پرداخت بهای روز حصه زوجه، وی میتواند همچنان به نسبت حصه خود از عین مال فروخته شده با اقامه دعوای مقتضی، حق خود را استیفا کند.
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران