نشست قضایی: استرداد اقلام مستهلک شده جهیزیه

برگزار کننده
استان خراسان رضوی/ شهر مشهد

تاریخ برگزاری
1401/10/14

پرسش:

در صورتی که اقلام جهیزیه از بین رفته باشد و حکم به استرداد اقلام لیست سیاهه صادر شده باشد آیا اجرای احکام تکلیفی در اخذ قیمت یا مثل اقلام مستهلک شده دارد؟ یا نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه است؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال، در صورتی که اقلام جهیزیه بدون تعدی و تفریط و دخالت زوج از بین رفته یا مستهلک شده باشد، هر چند حکم به استرداد جهیزیه صادر شده باشد، ضمانی بر عهده زوج نیست و چنین حکمی قابلیت اجرائی ندارد و مشمول ماده 46 قانون اجرای احکام مدنی نمی‌باشد؛ با این وصف نظریه اقلیت مورد تایید هیات عالی است.

نظر اکثریت:

            با عنایت به اینکه جهیزیه، وسایل و اقلامی است که  زوجه همراه خود به منزل شوهر می‌برد و عرفاً با اجازه زوجه مورد استفاده مشترک می‌باشد و در اثر استفاده از جهیزیه مستهلک می‌شود در صورتی‌که زوج نسبت به اقلام جهیزیه تعدی و تفریط نکرده باشد ضامن نیست و به مستفاد از مواد 1118 و 612 تا 615  قانون مدنی ید زوجین بر اموال یکدیگر ید امانی است و اقلامی که بدون تعدی و تفریط از جانب زوج مستهلک شده ندارد و اگر زوجه مدعی تعدی و تفریط از جانی زوج باشد می‌بایست اقدام به تقدیم دادخواست جداگانه نموده و در صورت اثبات موضوع در دادگاه  شوهر مکلف است مثل یا قیمت آنرا به زوجه تادیه نماید.
        

نظر اقلیت:

            دادگاه در موضوع استرداد جهیزیه مکلف است در خصوص اینکه چه اقلامی موجود است و چه اقلامی مستهلک شده است رسیدگی و اتخاذ تصمیم نماید و در صورتی‌که اقلام بدون تعدی و تفریط از سوی زوج مستهلک شده باشد وی ضامن نیست ولی در صورتی‌که در اثر تعدی و تفریط  زوج تلف شده وی ضامن بوده و  دادگاه باید زوج را محکوم به پرداخت مثل یا قیمت آن در حق  زوجه نماید و اجرای احکام صرفاً در محدوده حکم دادگاه باید اقدام نماید لذا نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه ندارد.
        

مستندات قانونی:

ماده 614 قانون مدنی ماده 612 قانون مدنی

واژگان کلیدی:

استرداد جهیزیه اقلام مستهلک جهیزیه سیاهه جهیزیه

17 آذر 1404 46