نشست قضایی: استیذان در مجازاتهای سلب حیات غیر از قصاص نفس

برگزار کننده
استان گلستان/ شهر آزاد شهر

تاریخ برگزاری
1401/04/02

پرسش:

آیا استیذان صرفاً درقصاص نفس لازم است یا اینکه درمجازات های سلب حیات غیر از قصاص نفس (اعدام در مواد مخدر و ...) هم نیاز است؟

متن نظریه هیئت عالی:

نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان آزادشهر مورد تأیید است. ضمناً از حیث قواعد حقوق عمومی، ایجاد صلاحیت برای مقامات عمومی نظیر ریاست محترم قوه قضاییه نیاز به تجویز قانون دارد و اصل، عدم صلاحیت مقامات عمومی می‌باشد؛ مگر قانون امر صلاحیت را تجویز نماید و قسمت اخیر اصل 159 قانون اساسی و نیز اصل 158 این قانون به ترتیب در تعیین صلاحیت دادگاهها و رئیس قوه قضاییه مؤید این موضوع است.

نظر اکثریت:

            استیذان صرفاً خاص احکام قصاص است و قانونگذار آن را صرفاً در ذیل سر فصل‌های قصاص ذکر نموده است و در شرع و روایات نیز صرفاً اذن ولی‌امر مسلمین در قصاص لازم دانسته شده است؛ لذا در مجازات‌های سلب حیات غیر از قصاص استجازه از رهبری لازم نمی‌باشد؛ زیرا قانونگذار در مقام بیان بوده و می‌توانسته در اعدام‌ها نیز این مورد را بیان نماید. در صورتی که صرفاً در خصوص قصاص و در ماده 419 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 این مورد را بیان نموده است.
        

نظر اقلیت:

            هرچند در مواد قانونی در مجازات‌های سالب حیات غیر از قصاص سخنی از استیذان نیامده است اما می‌توان با قیاس اولویت این مورد را برای مجازات‌های سالب حیات نیز عنوان کرد؛ زیرا قانون گذار در قصاص که یک حق کاملاً خصوصی است و ربطی به حکومت ندارد استیذان را لازم دانسته است. به طریق اولی در اعدام (اعم از مواد مخدر و ...) که صرفاً جنبه عمومی دارد و مربوط به حکومت اسلامی است این مورد باید باشد ضرورت حفظ دماء مسلمین نیز اذن رهبری قبل از اجرا را اقتضا می‌نماید.
        

مستندات قانونی:

ماده 419 از قانون مجازات اسلامی 1392

واژگان کلیدی:

استیذان - ضرورت استیذان درجرائم سالب حیات غیر از قصاص اذن رهبری قبل از اجرای اعدام

12 اسفند 1404 6