نشست قضایی: اعتبار تحصیل دلیل از طریق دام گستری
برگزار کننده
استان فارس/ شهر زرین دشت
استان فارس/ شهر زرین دشت
تاریخ برگزاری
1401/08/21
1401/08/21
پرسش:
آیا تحصیل ادله از طریق دام گستری، قابل قبول است؟
متن نظریه هیئت عالی:
مستند به مواد 2، 56 و 57 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 و بندهای 1، 5 و 8 ماده واحده قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب 1383 و اینکه کشف و تعقیب جرایم باید مبتنی بر رعایت قوانین و مقررات باشد؛ روش افتراقی در ابزارهای ویژه کشف جرم موسوم به پنهان کاری در تحصیل دلیل، دام گستری یا عملیات محیلانه؛ مشروط به اینکه اولاً فقط در جرایم مهم و جرایمی که کشف آنها به لحاظ پیچیدگی و ماهیت خاص؛ مانند عدم رؤیتپذیری، وجود مرتکبین حرفهای، پویایی جرم، روشهای ارتکاب، سازمان یافته و بدون بزهدیده بودن از قبیل جرایم اقتصادی، جرایم مرتبط با مواد مخدر، تروریسم، پولشویی، ارتشا و مانند اینها، با دشواریهای عملی مواجه است، اعمال شود؛ ثانیاً؛ فقط آشکار کننده جرایم در حال ارتکاب (مراقبت و نظارت بر اشخاص مظنون به دخالت در جرم با ظن سابقه مشارکت مرتکب در ارتکاب جرایم مهم با ماهیتی مشابه) باشد و نباید به هیچ عنوان، ارتکاب جرم را تحریک و خود پدیدآورنده جرم بوده، به خلق جرم بپردازد، ثالثاً؛ تحت نظارت مقامات قضایی و راهنمایی و ارشاد آنها صورت گیرد و رابعاً؛ مجوز عملیات، مکتوب و توجیه کننده هویت مأمور مسؤل اقدامات و جرایم موضوع عملیات و مدت دقیق انجام آن باشد، بلامانع و دلایل تحصیل شده از این طریق دارای اثر قانونی میباشد. در ضمن نظریه شماره 7/97/1288 مورخ 1397/11/6 به شرح پیوست، مورد تأیید است.
نظر اکثریت:
باید قائل به تفکیک شویم:
حالت اول: اگر مأمور متهم را تحریک به ارتکاب جرم کرده باشد، مأمور را باید تحت عنوان معاون تحت تعقیب قرار داد و انگیزه مأمور تأثیری در مجرم بودن و نبودن وی ندارد زیرا علم و عمد دارد نهایتاً در تعیین مجازات امکان تخفیف مجازات به لحاظ انگیزه وی وجود دارد و این نوع تحصیل دلیل بهطورکلی قابل قبول نمیباشد.
حالت دوم: اگر عمل مأمور یک جرم خطیر در حال ارتکاب را کشف کند و تحریکی صورت نگرفته باشد و به شیوه نفوذ ورود نماید و باعث کشف جرم شود، ایرادی ندارد و قابل قبول است.
نظر اقلیت:
بله، قابل قبول میباشد؛ زیرا نحوه تحصیل ادله مهم نمیباشد و صرف اثبات ارتکاب جرم برای مجازات فردی که دارای انگیزه و حالت خطرناک میباشد، کافی است. درواقع ما به ارتکاب جرم میپردازیم و به نظر میرسد شرایط و وضعیتی که باعث ارتکاب جرم گردیده، صرفاً در راستای تخفیف مجازات قابل اعمال و بررسی باشد.
مستندات قانونی:
ماده 160 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
ماده 126 قانون مجازات اسلامی 1392
واژگان کلیدی:
دام گستری
تحصیل دلیل
اعتبار ادله
کشف حقیقت
13 دی 1404
13
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران