نشست قضایی: الزام دادگاه به تفهیم اتهام به متهم پس از صدور قرار منع تعقیب از سوی بازپرس و در مقام نقص تحقیقات
برگزار کننده
استان فارس/ شهر شیراز
استان فارس/ شهر شیراز
تاریخ برگزاری
1401/03/04
1401/03/04
پرسش:
آیا درخواست رفع نقص، چه از سوی دادیار اظهارنظر و چه از سوی ریاست دادگاه مبنی بر لزوم تفهیم اتهام به متهم و صدور قرار تأمین کیفری بدون آنکه قرار منع تعقیب صادره از سوی بازپرس مورد نقض قرار گیرد، مطابق با مقررات قانون آیین دادرسی کیفری میباشد؟
متن نظریه هیئت عالی:
1- در مواد 274 و 275 قانون آئین دادرسی کیفری که دادگاه پرونده را برای رفع نقص و تکمیل تحقیقات به دادسرا اعاده میکند، نقض قرار و تفهیم اتهام و ... پیشبینی نشده است. همچنین در ماده 266 که دادستان رفع نقص و تکمیل تحقیقات را از بازپرس میخواهد وجهی برای تفهیم اتهام و صدور قرار تأمین دیده نمیشود.
2- از سوی دیگر ماده 276 قانون اشاره شده در صورت نقض قرار منع تعقیب و صدور قرار جلب به دادرسی احضار متهم، تفهیم اتهام، اخذ آخرین دفاع و اخذ تأمین مناسب را مقرر داشته است. این تفاوت نشان میدهد که درخواست رفع نقص و تکمیل تحقیقات در هر دو صورت ذکر شده در بند 1 فوق؛ مجوز تفهیم اتهام و صدور قرار تأمین نیست؛ لذا نظر اکثریت صحیح است.
نظر اکثریت:
در مواد ۲۶۶ و ۲۷۶ از قانون آیین دادرسی کیفری عنوان شده که پس از نقض قرار میتوان متهم را احضار و متعاقباً به وی تفهیم اتهام نمود و نه در زمان نقص تحقیقات و از زمانی که قرار منع تعقیب صادر شده با در نظر گرفتن اصل برائت و اینکه تا زمانی که ادله کافی نباشد نمیتوان حتی متهم را احضار کرد؛ مضافاً آنکه متهمی که در موردش قرار منع تعقیب صادر شده در پناه اصل برائت بوده و به هیچوجه نمیتوان وی را بهعنوان متهم احضار کرد. ضمن اینکه این موضوع تالی فاسد نیز دارد؛ چراکه ممکن است متهم پس از صدور قرار تأمین کیفری که از الزامات پس از تفهیم اتهام میباشد عاجز از سپردن تأمین باشد و تا دیگر نقایص تحقیقاتی دادگاه بخواهد تمام شده و پرونده به دادگاه ارسال گردد مدت زیادی را در بازداشت بماند و درنهایت دادگاه به اقناع وجدان در جهت بزهکاری متهم نرسد؛ مضافاً آنکه چنانچه دادگاه اخذ توضیح از متهم را ضروری بداند میتواند با دستور همچون اینکه ((اظهارات فرد الف فعلاً بهعنوان مطلع اخذ گردد))، درصدد اقناع وجدان قضائی خود برآید؛ لذا پاسخ سؤال چه در مورد دادیار اظهارنظر و چه در مورد دادگاه منفی است.
نظر اقلیت:
در خصوص موضوع بایستی بین نقص دادگاه و نقص دادیار اظهارنظر تفکیک قائل باشد؛ بدینصورت که در خصوص دادگاه نظریه اکثریت موردقبول است؛ ولیکن در مورد نقص وارده از سوی دادیار اظهارنظر چون تصمیم بازپرس تا زمانی که دادیار اظهارنظر آن را تائید نکند قطعی نشده؛ لذا تصمیم به تفهیم اتهام متهم واجد اشکال قانونی نیست.
مستندات قانونی:
ماده 276 قانون آیین دادرسی کیفری
واژگان کلیدی:
نقص تحقیقات
تفهیم اتهام
اخذ قرار تامین کیفری
نقض قرار منع تعقیب
24 اسفند 1404
8
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران