نشست قضایی: امکان تخفیف و تبدیل مجازات بعد از صدور رای تجمیعی و گذشت بعضی از شکات

برگزار کننده
استان قم/ شهر قم

تاریخ برگزاری
1401/08/19

پرسش:

پس از اعمال ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری و صدور حکم تجمیعی، شاکی یکی از مواردی که مجازات آن جرم، غیر اشد است اعلام گذشت می‌نماید و محکوم‌علیه تقاضای اعمال ماده 483 قانون مذکور و تخفیف در مجازات را مطرح می‌کند. در این وضعیت آیا می‌بایست: 1- فقط مجازات جرم غیر اشد تخفیف داده شده یا تبدیل به مجازات دیگر شود؟ 2- علاوه بر تخفیف مجازات جرم غیر اشد می‌توان مجازات جرم اشد (که شاکی آن رضایت نداده است) را هم کاهش داده یا تبدیل کرد؟ 3- همه محکومیت‌های مندرج در رأی تجمیعی را می‌توان تخفیف داده یا تبدیل مجازات کرد؟

متن نظریه هیئت عالی:

رضایت شاکی پس از صدور حکم تجمیعی و اعمال ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری، صرفاً بر حکم مربوط به موضوع گذشت مؤثر می‌باشد و تأثیری در مجازات حکم واحد (مجازات اشد) نخواهد داشت.

نظر اکثریت:

            هرچند طبق نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه با گذشت بعضی از شکات می‌توان ماده 483 را اعمال نمود؛ اما در مانحن فیه اولاً رضایت شاکی در مورد شکایت خودش مؤثر است نه شکایت دیگران؛ فلذا چنانچه به فرض محکوم‌علیه دارای چندین شاکی بوده است که هرکدام جرم خاصی مرتکب شده ازجمله توهین، سرقت، کلاهبرداری و ... برای هریک مجازات تعیین شده که درنهایت ماده 510 ق.آ.د.ک. اعمال شده است. به نظر می‌رسد رضایت هریک از شکات تأثیری در بقیه مجازات‌ها به جز شکایت خویش نخواهد داشت. حال چنانچه شکایت شاکی نسبت به یکی از جرایم قابل‌گذشت باشد که منجر به صدور قرار موقوفی تعقیب خواهد شد و چنانچه از جرایم غیر قابل‌گذشت باشد نیز تأثیری در مجازات حکم واحد صادره طبق ماده 510 ق.آ.د.ک. نخواهد داشت؛ پس پاسخ بند الف سؤال منتفی است و بالطبع پاسخ بندهای 2 و 3 نیز منتفی خواهد بود.
        

نظر اقلیت:

            با توجه به این‌که شکایت شکات متعدد در میزان مجازات مؤثر است؛ همان‌طوری که 3 اتهام به بالا را بایستی یک‌چهارم مجازات، تشدید و اگر متهم تا سه جرم مرتکب شد، دادگاه نمی‌تواند مجازات را کمتر از میانگین تعیین نماید؛ لذا هرچند شکایت متعدد شکات در محکومیت دیگری مؤثر نیست؛ اما به طور مستقیم در میزان مجازات تأثیرگذار بوده است؛ فلذا علی‌الاصول رضایت احد شکات نیز در میزان مجازات مؤثر است و می‌توان در میزان مجازات تجمیعی تخفیف داد یا تبدیل به مجازات دیگری نمود.
        

مستندات قانونی:

ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 10 قانون آئین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

تعدد شکات تخفیف مجازات تبدیل مجازات رأی تجمیعی

13 دی 1404 18