نشست قضایی: امکان تعقیب کیفری والدین درصورت توجه بخشی از تقصیر منتهی به ایراد صدمه بدنی نسبت به طفل یا نوجوان به ایشان

برگزار کننده
استان سمنان/ شهر شاهرود

تاریخ برگزاری
1401/07/18

پرسش:

طبق تبصره ماده 9 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1399 چنانچه دراثر بی‌توجهی و سهل‌انگاری والدین نسبت به اطفال و نوجوانان صدمات بدنی مذکور در بندهای «الف» تا «ت» واقع شود، والدین به مجازات مقرر در این تبصره محکوم می‌شوند؛ حال در مواردی از قبیل ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از تصادف رانندگی یا تسبیب در ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از تقصیر در نگهداری حیوان و... که منجر به ورود صدمه به طفل یا نوجوان گردد، چنانچه حسب نظریه کارشناس، علاوه بر تقصیر راننده یا تقصیر متصرف حیوان و ...، «بخشی» از تقصیر نیز متوجه والدین طفل یا نوجوان باشد؛ آیا بزه موضوع تبصره ماده 9 قانون مذکور واقع گردیده است؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال چنانچه بخشی از تقصیر (بی توجهی و سهل‌انگاری) هم منتسب به والدین باشد موضوع ماده 9 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان سال 99 تحقق یافته است.

نظر اکثریت:

            با توجه به تعریفی که قانونگذار در بند «پ» ماده 1 قانون مذکور از بی‌توجهی و سهل‌انگاری ارائه می‌دهد درصورتی‌که طبق نظریه کارشناس ولو بخشی از تقصیر نیز متوجه والدین یا سرپرست قانونی طفل یا نوجوان باشد می‌توان مورد را مشمول تبصره ماده 9 قانون دانسته و باتوجه به غیرقابل گذشت بودن بزه موضوع ماده باتوجه به ماده 31 همین قانون، اعلام جرم نموده شروع به تعقیب کیفری والدین یا سرپرست نمود.
        

نظر اقلیت:

            قدر متیقن درخصوص این مسئله آن است که چنانچه «کل» تقصیر و بی‌توجهی و سهل‌انگاری متوجه والدین یا سرپرست قانونی طفل یا نوجوان باشد و صرفاً خود والدین یا سرپرست مرتکب بی‌توجهی و سهل‌انگاری (تقصیر) شده باشند، مورد مشمول ماده 9 قانون می‌شود، ولی در فرضی که صرفاً «بخشی» از تقصیر متوجه مشارالیهم باشد تردید وجود دارد که آیا این فرض نیز مشمول بزه پیش‌بینی شده در این ماده و مجازات مندرج در آن می‌شود یا خیر و به اقتضای اصل برائت و تفسیر مضیق نصوص جزائی باید قائل به آن گردید که این فرض، مشمول ماده مذکور نمی‌شود.
        

نظر ابرازی:

            رابطه تقصیر با بی‌توجهی و سهل‌انگاری که در بند «پ» ماده 1 قانون آمده عموم و خصوص من وجه است، ممکن است والدین یا سرپرست طفل یا نوجوان مقصر باشد ولی مرتکب سهل‌انگاری و بی‌توجهی در مفهومی که قانون مذکور ارائه داده، نشده باشد، همچنین ممکن ست مقصر نباشد ولی مرتکب سهل‌انگاری و بی‌توجهی به معنایی که قانون در نظر گرفته، شده باشد که در این فرض مشمول ماده می‌شود؛ همچنین ممکن است هم مقصر باشد و هم رفتار وی سهل‌انگاری و بی‌توجهی در معنایی که بند «پ» ماده 1 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان ارائه نموده محسوب گردد که در این فرض نیز مشمول ماده می‌شود. لذا اتخاذ تصمیم درخصوص موضوع، بسته به گزارشی است که کارشناس از موضوع ارائه داده است و نمی‌توان گفت هر تقصیری الزاماً برابر با بی‌توجهی و سهل‌انگاری بوده و بزه موضوع ماده 9 واقع گردیده است و چنانچه به این نتیجه برسیم که تقصیر والدین یا سرپرست، با بی‌توجهی و سهل‌انگاری همراه بوده می‌توان قائل به تحقق جرم گردید.
        

مستندات قانونی:

ماده 9 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان

واژگان کلیدی:

قانون حمایت از اطفال و نوجوانان استناد تقصیر بی توجهی و سهل انگاری

04 بهمن 1404 13