نشست قضایی: امکان صدور قرار تأمین منتهی به بازداشت محکوم علیه درصورت صدور حکم اعسار محکوم علیه

برگزار کننده
استان سمنان/ شهر شاهرود

تاریخ برگزاری
1401/06/06

پرسش:

چنانچه در مرحله اجرای حکم جزای نقدی، محکوم‌علیه ادعای اعسار نموده و اعسار محکوم‌علیه پذیرفته شده باشد و در عین حال، شخصی که سابقاً ضامن محکوم‌علیه بوده است تقاضای رفع اثر از تأمین را نموده باشد، آیا درصورت عدم معرفی ضامن توسط محکوم‌علیه، امکان بازداشت محکوم‌علیه به لحاظ عجز از تودیع تأمین وجود دارد؟

متن نظریه هیئت عالی:

با توجه به ماهیت حکم اعسار به تقسیط و ضرورت دسترسی به محکوم‌علیه به دفعات صدور قرار تأمین وجوب قانونی دارد. بدیهی است در صورت صدور قرار قبولی محکوم آزاد خواهد شد.

نظر اکثریت:

            باتوجه به ماده 507 قانون آیین دادرسی کیفری که مقرر داشته چنانچه اجرای مجازات مستلزم دسترسی به محکوم‌علیه به دفعات باشد و محکوم‌علیه در پرونده فاقد قرار تأمین باشد قاضی اجرای احکام قرار تأمین صادر می‌کند؛ لذا نظر به اینکه در فرض مسأله با صدور حکم اعسار و تقسیط محکوم‎به، اجرای مجازات مستلزم دسترسی به محکوم‌علیه به دفعات است و با رفع مسئولیت ضامن، محکوم‌علیه فاقد قرار تأمین خواهد گردید؛ لذا قاضی اجرای احکام می‌تواند قرار تأمینی صادر کند که از نظر وی متناسب است ولو اینکه به لحاظ عجز محکوم‌علیه از سپردن تأمین وفق ماده 226 قانون آیین دادرسی کیفری منتهی به بازداشت وی شود.
        

نظر اقلیت:

            هرچند باید پس از صدور رأی اعسار از محکوم‌علیه تأمین اخذ نمود اما این تأمین نباید منتهی به بازداشت محکوم‌علیه شود چراکه با ثبوت اعسار محکوم‌علیه، بازداشت بودن وی با فلسفه صدور حکم اعسار منافات دارد زیرا فلسفه صدور رأی اعسار این است که محکوم‌علیه فعلاً قادر به پرداخت محکوم‌به نیست و لذا می‌بایست از طریق کارکردن و کسب درآمد، به صورت اقساطی محکوم‌به را پرداخت نماید درحالی که چنانچه محکوم‌علیه بازداشت شود امکان پرداخت محکوم‌به هیچگاه برای وی ایجاد نخواهد شد. از سوی دیگر با توجه به اینکه ماده507 قانون آیین دادرسی کیفری از قید «متناسب» برای قرار تأمین استفاده کرده است و پس از ثبوت اعسار، نسبت به شخصی که حکم اعسار وی صادر شده، قرار تأمینی متناسب محسوب می‌شود که منتهی به آزادی وی شود درنتیجه قاضی اجرا برای محکوم‌علیه قرار تأمین مناسبی که منتهی به آزادی وی شود صادر خواهد کرد.
        

مستندات قانونی:

ماده 226 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 507 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 228 قانون آیین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

قرار تأمین کیفری .اعسار ،جزای نقدی تقسیط محکومٌ‌به قرار تأمین کیفری منتهی به بازداشت

19 بهمن 1404 1