نشست قضایی: بررسی اعطای مرخصی تبصره ۳ ماده ۵۲۰ قانون آئین دادرسی کیفری به محکوم با مجازات غیر قابل تعلیق

برگزار کننده
استان سمنان/ شهر گرمسار

تاریخ برگزاری
1401/05/04

پرسش:

آیا تبصره 3 ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 را می‌توانیم برای محکوم‌علیهی که مجازاتش قابل تعلیق نیست و قصد دارد رضایت شاکی خصوصی را جلب کند، اعمال کنیم یا باید شرایط تبصره 4 این ماده نیز وجود داشته باشد؟ در فرضی که بخشی از مجازات غیرقابل تعلیق باشد نیز اظهارنظر فرمایید.

متن نظریه هیئت عالی:

مستفاد از ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و تبصره‌های 3 و 4 آن، اعمال محدودیت‌های مقرر در تبصره 4 این ماده مانع از اعمال مقررات تبصره 3 ماده در صورت وجود شرایط مقرر در این تبصره نسبت به محکومانی که تمامی یا بخشی از مجازات آنها قابل تعلیق نیست نمی‌باشد. در نتیجه نظریه اقلیت قضات محترم مورد تأیید می‌باشد.

نظر اکثریت:

            قانون‌گذار بعضی از جرایم را جرایم شدیدی در نظر گرفته و با آن‌ها برخورد سخت‌تری داشته که به عنوان مثال می‌توان به جرایمی اشاره کرد که مجازات آن‌ها قابل تعلیق نیست و قانون‌گذار سخت‌گیری خود را حتی در قسمت مرخصی هم آورده و مقرر داشته که مثل بقیه محکومان نباید با محکومان این‌گونه جرایم برخورد شود و باید شرایط تبصره 4 ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، وجود داشته باشد؛ زیرا تبصره 3 یک حکم عام و تبصره 4 یک حکم خاص است و در مورد آن دسته از زندانیانی است که محکومیت آن‌ها قابلیت تعلیق ندارد حتی اگر دنبال رضایت شاکی باشند باید شرایط تبصره 4 وجود داشته باشد تا بتوان تبصره 3 را اعمال کرد. البته در خصوص جرایمی که بخشی از مجازات آن قابل تعلیق نیست نیاز به وجود شرایط تبصره 4 نیست و تبصره 3 مستقلاً قابل اعمال است.
        

نظر اقلیت:

            ممنوعیت صریحی جهت اعمال تبصره 3 به تنهایی و بدون وجود شرایط تبصره 4 در خصوص محکومانی که مجازات آن‌ها قابل تعلیق نیست نداریم و اصاله‌الاباحه (اصل بر مباح بودن عمل است) و تفسیر به نفع متهم و محکوم‌علیه را داریم و هر کدام از این تبصره‌ها به تنهایی قابل اجراست و می‌توان تبصره 3 ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 را اعمال کرد و مشروط به شرایط تبصره 4 این ماده نیست. چنان‌چه محکوم‌علیه بتواند رضایت شاکی را جلب کند با اعمال ماده 483 قانون اخیرالذکر، مجازات وی قابل تعلیق می‌شود و اگر قائل به وجود شرایط تبصره 4 باشیم حق مکتسبه محکوم‌علیه از ایشان گرفته می‌شود. از طرفی مرخصی موجود در تبصره 3 به نفع شاکی است؛ زیرا به محکوم‌علیه مرخصی می‌دهیم تا رضایت شاکی را جلب کند و بدین نحو شاکی زودتر به حق و حقوق خود می‌رسد و در یکی از کتب حقوقی از مرخصی تبصره 3 به عنوان «مرخصی ترمیمی» یاد می‌شود. در خصوص جرایمی که بخشی از مجازات آن قابل تعلیق نیست نیاز به وجود شرایط تبصره 4 نیست و تبصره 3 مستقلا قابل اعمال است.
        

مستندات قانونی:

ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

مرخصی اجرای احکام کیفری .محکوم علیه

29 بهمن 1404 8