نشست قضایی: بررسی الزام دادگاه به تعیین مجازات جایگزین حبس
برگزار کننده
استان گیلان/ شهر طوالش
استان گیلان/ شهر طوالش
تاریخ برگزاری
1401/02/20
1401/02/20
پرسش:
مجازات جرمی دو ماه تا 6 ماه حبس میباشد. حال با توجه به قانون کاهش، دادگاه موظف است حداقل مجازات حبس را بدهد. از طرفی با در نظر گرفتن صدر ماده 66 از قانون مجازات اسلامی در صورت حصول شرایط میبایست مجازات جایگزین حبس اعمال شود. حال سوال این است که با در نظر گرفتن این دو مقرره؛ دادگاه چگونه باید مجازات را اعمال کند؟ (توضیح این که در صورت عدم اجرای مجازات جایگزین، مجازات اصلی اجرا خواهد شد برای مثال بنویسد مبلغ دومیلیون و پانصد جایگزین دوماه حبس یا یک میلیون و پانصد هزار تومان جایگزین دوماه حبس یا دو میلیون و پانصد هزار تومان جایگزین 6 ماه حبس)
متن نظریه هیئت عالی:
چنانچه دادگاه حکم به مجازات جایگزین صادر کند ضرورت به حکم به حداقل مجازات جایگزین نیست اما درصورتیکه به هر دلیل ضرورت قانونی به اجرای مجازات اصلی گردید در آنجا باید حداقل مجازات حبس را اجرا کرد. البته دادگاه به حکم ماده 70 قانون مجازات اسلامی ملزم میباشد ضمن تعیین مجازات جایگزین مدت مجازات حبس را نیز تعیین کند تا در صورت تعذر اجرای مجازات جایگزین تخلف از دستورها یا عجز از پرداخت جزای نقدی مجازات حبس اجرا شود.
نظر اکثریت:
هرچند در قانون کاهش دادگاه در تعیین حبس موظف شده حداقل را در نظر بگیرد لکن در تعیین مجازات جایگزین این معذوریت وجود ندارد؛ لذا با توجه به این که این جرم جزء بند 2 ماده 86 میباشد مجازات جایگزین این بند برای آن در نظر گرفته شود لکن چنانچه به هر دلیل اعمال این مجازات مقدور نبود میبایست حداقل مجازات حبس اعمال شود و نه حبسی که در بند ب ماده 86 قید شده است.
نظر اقلیت:
در جواب این سوال باید به این توجه داشت که مجازات قانونی جرم چیست، یک تحلیل این است که مجازات قانونی این جرم همان 2 ماه تا 6 ماه میباشد و مقرره ماده 2 قانون کاهش تنها یک مقرراست که در تعیین حداقل و حداکثر در این مجازات قانونی و تعیین حداکثر را منوط به حصول شرایط داشته؛ لذا 2 ماه مذکور در قانون مجازات اسلامی، قانونی نیست و عبارت صحیح این است که بگوییم حداقل مجازات قانونی است. در فرض مساله نیز بنا به تغییرات در قانون کاهش باید توجه داشت که باتوجه به این که مجازات جرم در زمره جرایم بند ب ماده 86 میباشد؛ میزان مجازات جایگزین همان مجازات بند ب میباشد ولی در صورت تعذر از مجازات جایگزین همان مجازات دو ماه اعمال خواهد شد.
نظر دیگر این است که باتوجه به قانون کاهش میبایست مجازات جایگزین نیز حداقل اعمال شود تعیین جرمی که 2 ماه تا شش ماه حبس برای مجازات جایگزین آن از بند الف ماده 86 اعمال خواهد شد و نه بند ب آن نمیشود مجازات جایگزین بند ب ماده 86 باشد ولی در صورت تعذر از اعمال آن از مجازات اسلامی بند الف ماده 86 استفاده کرد.
مستندات قانونی:
ماده 86 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
ماده66 قانون مجازات اسلامی
ماده 83 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
واژگان کلیدی:
جایگزین حبس
، قانون کاهش مجازات حبس
،حبس
28 اسفند 1404
7
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران