نشست قضایی: بررسی امکان دفاع از کیفرخواست توسط دادیاری که قرار جلب به دادرسی را صادر کرده است

برگزار کننده
استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند

تاریخ برگزاری
1401/06/24

پرسش:

آیا جهات رد دادرس در مورد نماینده دادستانی که برای دفاع از کیفرخواست در دادگاه حضور می یابد وجود دارد یا خیر؟ به عنوان مثال آیا معاون اظهارنظر یا دادیاری که قرار جلب به دادرسی را صادر نموده است می تواند به عنوان نماینده دادستان در دادگاه از کیفرخواست دفاع نماید یا خیر؟ (رک به مواد 421 الی 425 قانون آیین دادرسی کیفری)

متن نظریه هیئت عالی:

آنچه که در موضوع سوال آمده است نسبت به دادستان یا نماینده وی ، در دفاع از کیفر خواست از مصادیق رد ، دادرس موضوع ماده 421 قانون آئین دادرسی کیفری ، محسوب نمی شود .

نظر اکثریت:

            با عنایت به اینکه دفاع از کیفرخواست اظهار نظر ماهوی نیست و صرفاً نماینده دادستان از آنچه که در کیفرخواست صادره آمده است دفاع می کند. مضاف بر اینکه تنقیح مناط یا ملاک مقرّر در رأی وحدت رویه شماره 517 هیئت عمومی دیوان عالی کشور مورخ 1368/01/07 که اظهار نظر دادرس دادگاه کیفری بر قابل تعقیب بودن متهم که ضمن رسیدگی به شکایت از قرار منع پیگرد ابراز شود را اظهار عقیده در موضوع اتهام ندانسته و آن را مشمول جهات رد دادرس نمی داند، مؤید این نظر می باشد. علاوه بر این می توان گفت دفاع از کیفرخواست، رسیدگی محسوب نمی گردد که مشمول حکم مقرّر در مواد 421 و 424 قانون آیین دادرسی کیفری باشد.
        

نظر اقلیت:

            فلسفه وضع موارد رد دادرس در ماده 421 قانون آیین دادرسی کیفری، حفظ و حراست از اصل بی ‌طرفی کامل مقام قضایی است که در ماده 3 این قانون نیز مورد اشاره قرار گرفته است. در این راستا ماده 424 قانون پیش‌گفته مقرّر می‌دارد مقامات قضایی دادسرا نیز باید در صورت وجود جهات رد دادرس از رسیدگی امتناع کنند؛ از آن ‌جا که وظایف مقامات قضایی دادسرا گسترده بوده و شامل امر تعقیب، تحقیق، دفاع از کیفرخواست، اجرای احکام، امور حسبی و ... می‌شود؛ بنابراین  جهت حراست از اصل بی ‌طرفی و با عنایت به عموم و اطلاق ماده 424 یاد شده، در صورت وجود یکی از جهات رد دادرس نسبت به هر یک از مقامات قضایی دادسرا و از آن جمله نماینده دادستان در دفاع از کیفرخواست، حسب مورد باید از رسیدگی و مداخله امتناع کند و در مانحن فیه نیز که معاون اظهارنظر یا دادیاری که قرار جلب به دادرسی را صادر نموده، در حقیقت در مورد موضوع اظهار نظر ماهوی کرده و مشمول بند ت ماده 421 قانون آیین دادرسی کیفری می باشد. مضاف بر این اطلاق عبارت «تحت هر عنوان یا سمت» در متن بند ت ماده مزبور مؤید این نظریه می باشد.
        

مستندات قانونی:

ماده 424 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 3 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 421 قانون آئین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

جهات رد دادرس نماینده دادستان دفاع از کیفرخواست

11 بهمن 1404 3