نشست قضایی: بررسی امکان صدور اجرائیه نسبت به برخی محکومین تضامنی

برگزار کننده
استان تهران/ شهر تهران

تاریخ برگزاری
1400/10/12

پرسش:

در پرونده‌ای چند نفر تضامناً محکوم به پرداختی وجهی شده و حکم صادره قابل تجدیدنظر بوده و تجدیدنظرخواهی برخی از محکوم‌علیهم بعلت عدم پرداخت هزینه دادرسی مردود اعلام شده و احدی از محکوم‌علیهم، هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظرخواهی را پرداخت کرده؛ آیا قبل از ارسال پرونده به دادگاه تجدیدنظر، رای صادره در مورد افرادی که با رد تجدیدنظرخواهی آنان، قطعی شده، قابلیت اجرا دارد یا نه؟

متن نظریه هیئت عالی:

صدور حکم به محکومیت تضامنی اشخاص دلالت بر غیر قابل تجزیه بودن رأی ندارد، لذا چنانچه به هردلیل حکم بدوی نسبت به برخی از محکوم‌علیه قطعی شود، نسبت به اشخاصی که حکم نسبت به آنان قطعی شده امکان صدور اجرائیه و تعقیب عملیات اجرائی که وصول محکوم‌به وجود دارد، چنانچه متعاقباً به هر دلیل حکم نسبت به آنان نقض شود، ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی اعمال خواهد شد، نظریه اقلیت تأیید می‌شود.

نظر اکثریت:

            با عنایت به اینکه محکومیت خواندگان به‌صورت تضامنی می‌باشد و چنانچه حکم نسبت به برخی قطعی شده باشد و نسبت به دیگران قطعیت نیافته باشد و در مرحله تجدیدنظرخواهی باشد، امکان صدور اجرائیه وجود ندارد، چراکه مسئولیت مدیون تبعی، وابسته به مدیون اصلی است و چنانچه محکومیت مدیون اصلی به موجب رای دادگاه تجدیدنظر نقص گردد، محکومیت مدیون تبعی نیز بلااثر خواهد شد و ماده 359 قانون آئین دادرسی مدنی نیز حکایت از این مطلب دارد چون مسئولیت بدهکاران تضامنی است پس رای قابل تجزیه و تفکیک نمی‌باشد که در این صورت تجدیدنظرخواهی نسبت به اشخاص دیگر که مشمول رای بدوی بوده و تجدیدنظرخواهی نکرده‌اند نیز تسری خواهد داشت.
        

نظر اقلیت:

            مسئولیت را می‌توان به دو دسته «نسبی» و «تضامنی» تقسیم نمود و مسئولیت نسبی به عوامل مختلفی همچون میزان تعهد، میزان تقصیر و ... بستگی دارد و در صورت اثبات، شخص فقط تا همان مقدار تعیین شده مسئول می‌باشد. در مسئولیت تضامنی میزان مسئولیت کامل و صد در صدی است و هرکدام از بدهکاران در مقابل طلبکاران مسئولیت مستقل و تمام و کمال در پرداخت وجه و جبران خسارت دارند و رای  قابلیت تجزیه و تفکیک نسبت به محکومین دارد و چنانچه رای نسبت به برخی قطعی شده باشد می‌توان نسبت به آنها اجرائیه صادر کرد و چنانچه رای در خصوص مدیون اصلی نقض شود به استناد ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی می‌توان وضعیت را به حالت اول اعاده نمود و ماده 359 قانون آئین دادرسی مدنی در خصوص مسئولیت تضامنی نیست بلکه در خصوص قابل تجزیه بودن رای صادره نسبت به محکومین می‌باشد.
        

مستندات قانونی:

ماده 359 آئین دادرسی مدنی

واژگان کلیدی:

پرداخت تضامنی - حکم - اعتراض

20 فروردین 1405 7