نشست قضایی: بررسی تأثیر اشتباه مباشر جرم در هویت مالک موضوع بزه تحریق عمدی نسبت به معاون جرم

برگزار کننده
استان همدان/ شهر کبودر آهنگ

تاریخ برگزاری
1401/02/14

پرسش:

شخص الف مقداری پول به شخص ب می‌دهد تا ماشین شخص ج را آتش بزند؛ لکن شخص ب با تصور اینکه ماشین شخص ج را آتش می‌زند، اقدام به آتش زدن ماشین شخص د می‌نماید. اتهام معاونت در خصوص شخص الف متصور است؟

متن نظریه هیئت عالی:

نظر به اینکه وحدت قصد بین معاون و مباشر تحریق وجود ندارد؛ نتیجتاً اتهام معاونت در مانحن فیه مفقود است.

نظر اکثریت:

            با استناد به ماده 126 قانون مجازات اسلامی، عمل شخص الف منطبق با معاونت می‌باشد؛ زیرا رفتار وی تطمیع شخص ب برای ارتکاب جرم احراق می‌باشد؛  حال اهمیتی ندارد که موضوع احراق چه باشد؛ اینکه شخص ب خودروی شخص ج را آتش بزند یا خودروی شخص د را، خللی در ارکان معاونت وارد نمی کند. آنچه در ماده 126 ق.م.ا مورد تصریح قانون‌گذار قرار گرفته است، تطمیع به ارتکاب جرم است که در ما‌نحن‌فیه، مقصود جرم احراق بوده که حاصل گردیده است؛ لذا شخص الف معاون جرم است.
        

نظر اقلیت:

            از شرایط اصلی معاون جرم که در ماده 126 قانون مجازات اسلامی مورد تصریح قرار گرفته است، وحدت قصد بین معاون و مباشر است؛ لکن به نظر می‌رسد در ما نحن فیه وحدت قصد به آن صورت که مدنظر قانون‌گذار است، وجود ندارد؛ زیرا قصد الف از تطمیع شخص ب آتش زدن ماشین ج بوده است؛ اما شخص ب عملی را انجام داده است که مقصود شخص الف نبوده است، خواه آن عمل جرم باشد با همان عنوان مجرمانه مقصود شخص الف، خواه غیر از آن عنوان مجرمانه. درواقع ما نمی‌توانیم قصد رفتار را بر موضوع جرم مترتب ندانسته و آن را از حیطه عنصر معنوی جرم خارج نماییم. همان‌گونه که در ماده 144 قانون مجازات اسلامی احراز علم مرتکب به موضوع جرم، لاجرم و ضروری است؛ لذا با توجه به اینکه آنچه مورد قصد شخص الف بوده در رفتار ارتکابی شخص ب محقق نگشته است و آنچه در عالم واقع توسط شخص ب محقق گردیده است، مورد قصد شخص الف نبوده است، با تفسیر مضیق و به نفع متهم، بایستی قائل بر عدم معاونت شخص الف بود.
        

مستندات قانونی:

ماده 144 قانون مجازات اسلامی ماده 126 قانون مجازات اسلامی 1392

واژگان کلیدی:

معاونت وحدت قصد مباشر و معاون جرم رکن معنوی جرم اشتباه در هویت تحریق

01 فروردین 1405 6