نشست قضایی: بررسی جواز لغو قرار تعلیق اجرای مجازات توسط دادگاه تجدید نظر

برگزار کننده
استان سیستان و بلوچستان/ شهر زاهدان

تاریخ برگزاری
1401/05/29

پرسش:

چنانچه دادگاه بدوی مغایر مقررات مربوط به تعلیق اجرای مجازات (مغایر مواد 46تا 55 قانون مجازات اسلامی مصوب 1/2/1392) مبادرت به صدور قرار تعلیق اجرای مجازات نماید، متعاقب تجدیدنظرخواهی هر یک از اشخاص ذی‌سمت ( شاکی، دادستان یا محکوم‌علیه) نسبت به رأی بدوی، آیا دادگاه تجدیدنظر مجاز به حذف یا تغییر، لغو قرار تعلیق اجرای مجازات می‌باشد؟ درصورت مثبت بودن پاسخ، آیا این اقدام نوعی تشدید مجازات تلقی می‌شود؟

متن نظریه هیئت عالی:

در مواردی که مجازات تعزیری کمتر از حداقل در نظر گرفته شده دادگاه تجدیدنظر در مقام اصلاح رأی مجاز به اقدام است. نتیجتاً چنانچه دادگاه تجدیدنظر در مقام دادخواهی محکوم نسبت به مجازات تعزیری مبادرت به لغو قرار تعلیق اقدام کند نسبت به محکوم دادخواه عقلاً و منطقاً تشدید محسوب می‌گردد. برای نقض رأِی غیرقانونی باید طریق دیگری برگزید.

نظر اکثریت:

            با توجه به اینکه اولاً؛ صدور هر رأی و یا تصمیمی بر خلاف مقررات آمره قانونی فاقد ارزش و اعتبار قانونی بوده و دادگاه تجدیدنظر مکلف به اصلاح و اتخاذ تصمیم قانونی می‎باشد مگر آنچه مقنن منع کرده باشد. ثانیاً؛ آنچه توسط مقنن در ماده 458 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 04/12/1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی منع شده، عدم تغییر و اصلاح مجازات تعیین شده کمتر از حداقل میزان مقرر قانونی که رأی مورد تجدیدنظرخواهی محکوم‌علیه واقع شده باشد، است. نتیجه می‌گیریم صرفاً موضوع تعیین مجازات مقرر قانونی مدنظر مقنن بوده و نه مقررات ناظر بر اجرا و یا تعلیق اجرای مجازات. ثالثاً؛ قرار تعلیق اجرای مجازات ناظر بر امر اجرا می‌باشد که مقنن دادگاه تجدیدنظر را منع بر حذف و یا لغو آن ننموده و لغو قرار تعلیق اجرای مجازات که ارتباطی به تعیین مجازات ندارد از شمول ممنوعیت ماده 458 مذکور خارج است و در مواقع تردید بر جواز و یا منع دادگاه تجدیدنظر راجع به موضوعی اصل بر جواز ورود است و نه منع. چه آنکه رسیدگی در دادگاه تجدیدنظر اعم از شکلی و ماهوی بوده و همانطور که بیان شد تشدید مجازات تعزیری یا اقدامات تأمینی و تربیتی مقرر در حکم تجدید نظر خواسته ممنوع شده است و نه قرار صادره راجع به اجرا و یا عدم اجرای مجازات که ناظر بر امور اجرای  احکام است و غیر قانونی اصدار یافته و ازطرفی استثناء را به قدر متیقن می‌بایست تفسیر کرد و نه موسع و خارج از محل آن. همانطور که تعلیق اجرای مجازات تخفیف مجازات نیست، لغو آن نیز تشدید مجازات نیست.
        

نظر اقلیت:

            با توجه به اطلاق مقررات ماده 458 قانون آیین دادرسی کیفری و اینکه در نتیجه لغو قرار تعلیق اجرای مجازات، مجازات تعیین شده مورد اجرا گذاشته می‌شود و این تصمیم دادگاه تجدیدنظر به ضرر متهم و مخالف اصل تفسیر قوانین به نفع متهم می‌باشد، نوعی تشدید مجازات تلقی شده و دادگاه تجدیدنظر مجاز به لغو قرار تعلیق اجرای مجازات که غیر قانونی صادر شده، نیست و صرفاً می‌بایست به دادگاه بدوی تخلف ارتکابی را تذکر دهد.
        

مستندات قانونی:

ماده 458 آیین دادرسی کیفری ماده 46 قانون مجازات اسلامی ماده 47 قانون مجازات اسلامی ماده 48 قانون مجازات اسلامی ماده 49 قانون مجازات اسلامی ماده50 قانون مجازات اسلامی ماده47قانون مجازات اسلامی

واژگان کلیدی:

قرار تعلیق اجرای مجازات لغوقرار تعلیق دادگاه تجدبدنظر

21 بهمن 1404 1