نشست قضایی: بررسی صدور گواهی خلاف با استفاده از سامانههای دولتی و استفاده از آن

برگزار کننده
استان چهار محال و بختیاری/ شهر بروجن

تاریخ برگزاری
1400/12/03

پرسش:

آقای الف به عنوان سرایدار (با قرارداد کار سه ماهه ) در شبکه بهداشت و درمان مشغول به خدمت می گردد، آقای ب، متصدی سیستم و مسئول صدور گواهی های تست کرونا است آقای ب به جهت این که گاهی در اداره حضور ندارد رمز ورود به سامانه مربوطه را در اختیار شخص الف قرار می دهد شخص الف با دسترسی به سامانه صدور گواهی، بدون اخذ تست یا در حالتی که تست کرونای مراجعین منفی شده است اقدام به صدور گواهی تست مثبت با مهر اداره متبوع می نماید و وجوهی را نیز از مراجعین دریافت می نماید، شخص ج نیز که سرباز وظیفه است و آقای الف با اخذ وجه و بدون انجام آزمایش برای وی گواهی مثبت کرونا صادر نموده است حدود 10 نفر را برای گرفتن گواهی بدون آزمایش به آقای الف معرفی می نماید با این توضیح : 1- رفتار ارتکابی اشخاص الف، ب، ج با چه عنوان یا عناوین مجرمانه ای مطابقت دارد 2 - در صورتی که مراجعین از کارکنان دولت یا پرسنل نظامی باشند و گواهی های صادره را به نهادهای متبوع خود ارائه نمایند و وجوهی را نیز به شخص الف پرداخت نموده باشند رفتار آنها دارای چه عنوان مجرمانه ای است ؟

متن نظریه هیئت عالی:

آنچه در سوال مطرح شده امری مصداقی است و با تحقیقات جامع، عناوین مجرمانه معلوم می شود . اجمالاً اینکه رفتار " الف" جعل رایانه ای موضوع ماده 734 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات و همچنین ارتشاء و جعل موضوع ماده 533 قانون مجازات اسلامی و رفتار "ج" از مصادیق ماده 593 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 محسوب می گردد .

نظر اکثریت:

            الف- شخص الف با عنایت به اینکه داده هایی را به نحو متقلبانه وارد  سامانه های رایانه ی نموده است رفتارش مشمول بند الف ماده 6 قانون جرایم رایانه ای (جعل رایانه ای) می باشد و با عنایت به اینکه به عنوان مستخدم دولت محسوب می شود و در اموری مرتبط با سازمان محل خدمت خود وجوهی را دریافت نموده است رفتار او مشمول ارتشاء موضوع ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری می باشد، که سپس برگه ی چاپی اخذ شده را ممهور به مهر اداره ی بهداشت نموده است که با عنایت به ماده ی 523 قانون مجازات اسلامی کتاب پنجم تعزیرات مصوب 1375 از مصادیق جعل می باشد که البته در خصوص این که مشمول کدام یک از مواد قانونی جعل می باشد بین همکاران اختلاف نظر است و برخی معتقد موضوع مشمول ماده 525 به لحاظ استفاده غیرمجاز از مهر ادارات دولتی و برخی موضوع را مشمول ماده 533 می دانند که ماده ی اخیرالذکر طرفداران بیشتری بین همکاران دارد. رفتارهای ارتکابی شخص الف با یکدیگر تعدد مادی  دارند. در خصوص رفتار شخص ب با عنایت به اینکه سوء نیتی برای وی محرز نمی باشد رفتار ارتکابی فاقد وصف جزایی می باشد و می توان به عنوان یک تخلف اداری محسوب گردد. در خصوص رفتار ارتکابی شخص ج که سرباز وظیفه محسوب می شود و با پرداخت رشوه گواهی خلاف واقع دریافت نموده است و از طرفی به عنوان واسطه ی دریافت رشوه توسط فرد الف بوده است و نیز ارباب رجوع و آقای الف را به هم معرفی می نموده است و راشی محسوب می گردد در رفتارهای ارتکابی در این خصوص مشمول مواد 512 و 593 قانون اخیرالذکر می باشد.
ب- در صورتی که مراجعین وجوهی را به شخص الف پرداخت کرده باشند با عنایت به اینکه رفتار ارتکابی مشمول رشاء ماده 592 قانون تعزیرات است و با عنایت به این که  سند ارائه شده به ایشان نیز جعلی می باشد مشمول استفاده از سند مجعول رسمی موضوع ماده 525 قانون تعزیرات مصوب 1375 می باشد که با یکدیگر دارای تعدد مادی می باشند، در صورتی که ارباب رجوع نظامی بوده و گواهی ها را برای ارائه به ارگان نظامی خود جهت کسب مرخصی بخواهند رفتار آنها مشمول ماده 79 قانون جرایم نیروی مسلح و رشاء می باشد. البته برخی از همکاران رفتار افراد نظامی را  هم مشمول مواد 592 و 525 می دانند.
        

نظر ابرازی:

            نظر اقلیت نیز در بیشتر موارد  با اکثریت همسان است و فقط رفتار شخص ب را با عنایت به اینکه سامانه های دولتی تحت حفاظت می باشند مشمول ماده 5 قانون جرایم رایانه ای می دانند و نسبت به ارباب رجوع نیز بزه معاونت در جعل از طریق تطمیع و ترغیب موضوع ماده 126 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و 533 قانون تعزیرات مصوب 1375 را می توان در نظر گرفت، هم چنین در خصوص آقای الف با عنایت به اینکه به سامانه ای که از طریق تدابیر حفاظتی مورد حفاظت قرار می گرفته است (رمز عبور و کاربری) به آن به نحو غیرمجاز دسترسی پیدا کرده است مشمول عنوان دسترسی غیرمجاز به سامانه های رایانه ای موضوع ماده 1 قانون جرایم رایانه ای می باشد که با سایر عناوین تعدد مادی دارند.
        

مستندات قانونی:

ماده533قانون مجازات اسلامی ماده523کتاب تعزیرا قانون مجازات اسلامی مصوب1375

واژگان کلیدی:

داده جعل رایانه ای گواهی خلاف واقع تخلف اداری

13 فروردین 1405 5