نشست قضایی: بررسی صلاحیت دادگاه صالح به رسیدگی به دعوی مهریه غیرمنقول

برگزار کننده
استان خراسان رضوی/ شهر قدمگاه

تاریخ برگزاری
1401/09/02

پرسش:

در پرونده مطالبه مهریه که موضوع مهرالمسمی مال غیرمنقول بوده است، حکم دادگاه بدوی مورد اعتراض طرفین در موضوعی به جز صلاحیت قرار می‌گیرد، لکن محاکم تجدیدنظر استان، موضوع را در صلاحیت شورای حل اختلاف به لحاظ تقویم خواسته به کمتر از دویست میلیون ریال، اعلام می‌دارد، در این باره شورا رای خود را اعلام که مجدداً مورد اعتراض طرفین به جز موضوع صلاحیت می‌گردد، حال مرجع بدوی رسیدگی کننده به موضوع خواسته‌ی فوق الذکر کدام است؟ (شورای حل اختلاف یا دادگاه عمومی – حقوقی) و در فرض صدور رای توسط شورا و اعتراض طرفین دادگاه عمومی – حقوقی شهرستان در مقام تجدیدنظر می‌تواند مجدداً در موضوع صلاحیت اختلاف نموده و رسیدگی به موضوع را خارج از صلاحیت شورا اعلام نماید، در این فرض حل اختلاف در صلاحیت با کدام مرجع است؟

متن نظریه هیئت عالی:

اولاً رسیدگی به مهریه غیر منقول حتی چنانچه کمتر از دویست میلیون ریال تقدیم شده باشد در صلاحیت شورای حل اختلاف نیست چون اساساً حسب قانون شورای حل اختلاف رسیدگی به دعاوی غیر منقول در صلاحیت شورا نیست. ثانیاً در شورای حل اختلاف قیمت واقعی خواسته ملاک است نه تقویم آن. ثالثاً به موجب تبصره 2 ماده 27 قانون شورای حل اختلاف در جایی که شورا صلاحیت نداشته و مبادرت به صدور رای نموده است دادگاه حقوقی (در موضوع دعوای مورد سوال دادگاه خانواده ) رای شورا را نقض و راساً مبادرت به صدور رای می نماید این رای قابل تجدید نظر در دادگاه تجدید نظر مرکز استان است .

نظر اکثریت:

            با توجه به بند الف ماده 9 قانون شورای حل اختلاف و نگاه مقنن به دعاوی غیر‌منقول که به طور کلی از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج نموده، لذا دعاوی بند ج ماده اخیرالذکر نیز باید با توجه به بند مورد اشاره تفسیر گردد و دعاوی مطالبه مهریه مربوط به اموال غیرمنقول از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج است؛ در پاسخ به سوال دوم، با توجه به ماده 7 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه تجدیدنظر مرجع بالاتر محسوب می‌گردد که نظرش لازم الاتباع برای مرجع پایین تر است و از طرفی دادگاه تجدیدنظر می‌تواند در باب تعیین صلاحیت وارد موضوع شود و بر اساس رای وحدت رویه شماره 773 دیوان عالی کشور مورخ 20/9/1397 همان تکلیفی که دادگاه تجدیدنظر برای شعب خانواده ایجاد کرده برای دادگاه عمومی – حقوقی نیز ایجاد شده است و بنابراین موضوع صلاحیت برای محکمه عمومی – حقوقی که در مقام تجدیدنظر رای شورای حل اختلاف می‌باشد مفروع عنه محسوب و نظر دادگاه تجدیدنظر به عنوان مرجع عالی لازم الاتباع است.
        

نظر اقلیت:

            با عنایت به ماده 9 قانون شورای حل اختلاف و اینکه قانون گذار اراده خود را در هر بند به صورت مجزا اعلام نموده و اطلاق بند ج ماده اخیرالذکر دعاوی مطالبه مهریه مربوط به اموال غیرمنقول با رعایت نصاب کمتر از دویست میلیون ریال در شورای حل اختلاف رسیدگی می‌گردد، در پاسخ به سوال دوم، با توجه به شبه قضایی بودن شورای اختلاف و هم عرض بودن مرجع تجدیدنظر از آرا شورای حل اختلاف با محاکم تجدیدنظر امکان اختلاف متصور بوده و حل اختلاف با توجه به ماده 28 قانون آیین دادرسی مدنی با دیوان عالی کشور است.
        

مستندات قانونی:

ماده 28 قانون آئین دادرسی مدنی ماده 9 قانون شورای حل اختلاف ماده 7 قانون آیین دادرسی مدنی

واژگان کلیدی:

، مهریه، #شورای حل اختلاف اموال غیرمنقول .صلاحیت

06 دی 1404 17