نشست قضایی: بررسی قابلیت استماع خواسته الزام به عذر خواهی بدون مطالبه خسارت مالی بابت جبران خسارت معنوی

برگزار کننده
استان مازندران/ شهر آمل

تاریخ برگزاری
1401/07/28

پرسش:

چنانچه شخصی به دیگری توهین نماید و به موجب رأی محکمه کیفری محکوم شود آیا بزه‌دیده یا محکوم‌له رأی کیفری می‌تواند اقدام به طرح دعوای حقوقی مبنی بر الزام خوانده به عذرخواهی با درج در جراید بدون مطالبه خسارت مالی نماید؟ (آیا می‌توان تنها حکم به الزام به عذرخواهی با درج در جراید بدون حکم به پرداخت وجه صادر نمود؟)

متن نظریه هیئت عالی:

دادگاه در فرض احراز زیان معنوی توجهاً به تبصره 1 ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری می‌تواند به رفع زیان از طریق الزام به عذرخواهی با درج در جراید علاوه بر مجازات کیفری صدور حکم نماید.

نظر اکثریت:

            با عنایت به این که در تبصره 1 ماده 14 از قانون ایین دادرسی کیفری و مواد 2 و 10 از قانون مسئولیت مدنی، جبران خسارت معنوی پیش‌بینی شده و این که نباید به ظاهر ماده 10 قانون مسئولیت مدنی که اشعار می‌دارد: «دادگاه می‌تواند در صورت اثبات تقصیر علاوه بر صدور حکم به خسارت مالی‌، حکم به رفع زیان از طریق دیگر از قبیل الزام به عذرخواهی و درج حکم در جراید و امثال آن نماید.» اکتفاء نمود چراکه با جمع موارد فوق‌الذکر به نظر می‌رسد در برخی از موارد از جمله بزه توهین جبران خسارت به صورت تعیین مبلغ ممکن نبوده و ملاکی برای تعیین مبلغ وجود ندارد؛ لذا محکومیت محکوم‌علیه بزه توهین (خوانده) تنها به الزام به عذرخواهی با درج در جراید، فاقد ایراد قانونی و صحیح می‌باشد.
        

نظر اقلیت:

            با عنایت به ماده 10 قانون مسئولیت مدنی، حکم به الزام به عذرخواهی تنها در مواردی قابل صدور است که خسارت مالی نیز به بزه‌دیده یا خواهان وارد شده باشد و صدور حکم تنها به الزام به عذرخواهی با درج در جراید، مخالف ماده فوق‌الذکر و فاقد مستند قانونی می‌باشد.
        

مستندات قانونی:

تبصره ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 2قانون مسئولیت مدنی ماده 10قانون مسئولیت مدنی

واژگان کلیدی:

الزام به عذر خواهی خسارت معنوی خسارت مالی

27 دی 1404 12