- عدالت سرا

نشست قضایی: بررسی مرجع تحقیق در جرائم اطفالی که در زمان تعقیب بیش از ۱۵ سال سن دارند

برگزار کننده
استان خراسان جنوبی/ شهر قائن

تاریخ برگزاری
1401/06/15

پرسش:

چنانچه در زمان ارتکاب جرم سن متهم کمتر از ۱۵ سال تمام شمسی بوده و در زمان شروع تحقیقات مقدماتی سن مرتکب از ۱۵ سال تمام شمسی تجاوز نماید، انجام تحقیقات مقدماتی بر عهده کدام مرجع می‌باشد؟

متن نظریه هیئت عالی:

از وحدت ملاک ماده 304 قانون آیین دادرسی کیفری میتوان استفاده کرد و رسیدگی به تحقیقات مقدماتی را بر عهده دادسرا دانست بنابر این نظریه اتفاقی همکاران صائب است .

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

            انجام‌ تحقیقات مقدماتی بر عهده دادسرا می باشد.
۱. به نظر میرسد اینکه قانونگذار تحقیق از متهمی که کمتر از 18 سال سن دارد را توسط مرجع انتظامی و طفلی که کمتر از 15 سال سن دارد را توسط دادسرا ممنوع کرده به لحاظ وضعیت خاص متهم است. به همین دلیل هم در ماده 304 بیان داشته اگر سن متهم قبل از شروع به رسیدگی از 18 سال تجاوز نماید در دادگاه صالح رسیدگی خواهد شد. در خصوص دادسرا نیز همین ملاک صادق است. و اگر قبل از شروع به تحقیق در دادسرا سن متهم از 15 سال بیشتر شود تحقیق از وی در دادسرا انجام خواهد شد. چون اصل در جرایم این است که تحقیقات در خصوص آنها در دادسرا انجام شود. و قطعا منظور قانونگذار این نبوده که شخصی که قبل از 15 سالگی مرتکب جرمی شده و در سن مثلاً 30 سالگی دستگیر شده تحقیقات از وی در دادگاه انجام شود. زیرا وضعیت خاص وی برطرف شده است.
۲. انجام مرحله تحقیقات مقدماتی در کلیه جرایم و همینطور جرایم نوجوانان از وظایف دادسرا بوده و با توجه به صلاحیت استثنایی دادگاه اطفال و نوحوانان طرح مستقیم پرونده در این دادگاه و انجام تحقیقات مقدماتی از سوی آن تنها در موارد خاص و مصرح قانونی امکان‌پذیر است از سوی دیگر با وحدت ملاک از ماده ۳۰۴ قانون آیین دارسی کیفری که بیان می‌دارد"هرگاه سن متهم قبل‌ از شروع به رسیدگی از ۱۸ سال تمام تجاوز کند رسیدگی به اتهام وی حسب مورد در دادگاه کیفری صالح صورت می گیرد دراین‌صورت متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می‌شود بهره‌مند می‌گردد" در باب صلاحیت سن متهم در زمان رسیدگی را ملاک صلاحیت دانسته که در این‌جا رسیدگی به‌معنای خاص آن مدنظر بود و صرفاً ناظر به رسیدگی در دادگاه می‌باشد و منصرف از دادسرا می باشد. هرچند انجام تحقیقات مقدماتی مربوط به اتهامات اطفال به‌صورت مستقیم بر عهده دادگاه اطفال و نوجوانان می‌باشد لکن ازآن‌جایی‌که سن متهم از ۱۵ سال تمام شمسی تجاوز نموده و نوجوان محسوب شده و دادگاه نیز وارد رسیدگی نشده است می‌بایست تحقیقات مقدماتی در دادسرای ویژه صورت پذیرد چراکه سن مرتکب در زمان ارتکاب جرم صرفاً از نظر قوانین ماهوی اهمیت داشته و در خصوص قوانین و مقررات شکلی نیز از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می‌شود بهره‌مند می‌گردد.
        

مستندات قانونی:

ماده ۲۸۷ قانون آیین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

تحقیقات مقدماتی اطفال اطفال ونوجوانان ، تحقیقات مقدماتی

15 بهمن 1404 3