نشست قضایی: بررسی مصادیق افتراء

برگزار کننده
استان مرکزی/ شهر دلیجان

تاریخ برگزاری
1400/09/11

پرسش:

شخصی به عنوان متهم دستگیر می‌شود اما هنگام مراجعه به شعبه، به قصد رفع اتهام و جلوگیری از ایجاد سابقه کیفری برای خود، هویت برادرش را به عنوان هویت خود اعلام می‌کند. متعاقب تفهیم اتهام، متهم صریحاً اقرار به ارتکاب جرم می‌نماید و در نهایت منتهی به محکومیت برادر وی می‌گردد. برادر متهم شکایتی تحت عنوان افتراء علیه نامبرده طرح می‌کند. آیا رفتار ارتکابی متهم را می‌توان افتراء محسوب کرد؟

متن نظریه هیئت عالی:

با توجه به ماده 697 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب سال 97 که به نسبت دادن بزه به دیگری بطور صریح دلالت دارد و در فرض مساله این وصف مفقود می‌باشد نتیجتاً نظریه اکثریت با ابتناء بر این استدلال تائید می‌گردد.

نظر اکثریت:

            خیر، زیرا افتراء عبارت است از اینکه شخصی به منظور متهم نمودن دیگری صراحتاً ارتکاب جرمی را به او منتسب نماید. در حالی که در مانحن فیه، متهم هیچ گونه قصدی برای انتساب جرم به دیگری ندارد بلکه نیّت وی تبرئه و خلاصی خودش است لذا مشمول عنوان اتهامی یاد شده نیست.
        

نظر اقلیت:

            بله، در بزه افتراء لازم نیست متهم از عبارات خاصی استفاده کند. همین که به نحوی فرد دیگری را متهم به ارتکاب جرمی کند، برای تحقق این جرم کافی است. ضمن اینکه انگیزه متهم اعم از اینکه به انگیزه هتک حیثیت دیگری یا خلاصی خود از محاکمه باشد تفاوتی در اصل ماجرا ایجاد نخواهد کرد. در مانحن فیه که متهم علم به این امر دارد که اظهاراتش به عنوان اظهارات برادر خود ثبت گردیده و در نهایت او به ارتکاب جرمی محکوم خواهد شد، بزه افتراء محقق می‌گردد.
        

مستندات قانونی:

ماده 699 قانون مجازات اسلامی

واژگان کلیدی:

افتراء افتراء عملی سوء نیت متهم اصل تفسیر بنفع متهم

28 فروردین 1405 5