نشست قضایی: تاریخ شروع محاسبه زمان ۶ ماهه از شروط ضمن عقد نکاح جهت تحقق وکالت در طلاق
برگزار کننده
استان فارس/ شهر شیراز
استان فارس/ شهر شیراز
تاریخ برگزاری
1401/04/08
1401/04/08
پرسش:
مطابق شرط الف از شروط ضمن عقد نکاح در صورت "استنکاف شوهر از دادن نفقه زن به مدت ۶ ماه به هر عنوان و عدم امکان الزام او به تأدیه نفقه" وکالت زن در طلاق خود محقق میشود. تاریخ شروع محاسبه مهلت ۶ ماه چه تاریخی است؟ تاریخ شروع عدم پرداخت نفقه؟ تاریخ دادخواست نفقه؟ تاریخ دادنامه نفقه؟ تاریخ قطعیت دادنامه؟ تاریخ صدور اجراییه؟ (مثلاً در پروندهای زوجین در سال ۱۳۹۶ ازدواج کردهاند. زندگی مشترک شروع نشده است و زوجه از حق حبس خود استفاده میکند. زوجه در سال ۱۴۰۰ دادخواست نفقه علیه زوج طرح میکند؛ به موجب دادنامه مردادماه سال ۱۴۰۰، زوج محکوم به پرداخت نفقه معوقه زوجه از سال ۱۳۹۶ (شروع زوجیت) تا تاریخ رأی و نیز پرداخت نفقه جاری زوجه میشود. اجراییه در مهرماه ۱۴۰۰ صادر میشود.
زوج در اسفندماه سال ۱۴۰۰ نفقه معوق زوجه تا تاریخ پرداخت را از طریق اجرای احکام پرداخت میکند. حال زوجه دادخواست طلاق به لحاظ تحقق شرط وکالت به لحاظ عدم پرداخت نفقه به مدت ۶ ماه داده است. آیا شرط وکالت در طلاق به جهت عدم پرداخت نفقه محقق شده است؟
متن نظریه هیئت عالی:
با توجه به قید "عدم امکان الزام زوج به تأدیه نفقه" در شرط وکالت برای طلاق؛ چنانچه زوج نفقه زوجه خود را برای مدتی بیش از 6 ماه پرداخت نکرده باشد، تا قبل از صدور حکم قطعی، ابلاغ اجراییه، انقضای مهلت ده روزه پس از ابلاغ اجراییه نمیتوان گفت شرط وکالت محقق شده یا خیر؟ لذا اگر زوج ظرف مهلت ده روز پس از ابلاغ اجراییه نفقه معوقه و گذشته را پرداخت کرد، دیگر زوج امکان استفاده از این شرط جهت وکالت در طلاق را ندارد؛ لیکن با انقضای مهلت ده روزه شرط وکالت محقق شده است.
نظر اکثریت:
تاریخ صدور اجراییه ملاک محاسبه زمان 6 ماهه است و در فرض سؤال، وکالت در طلاق محقق نشده است. در متن شرط مورد بحث عبارت "عدم امکان الزام به پرداخت نفقه" وجود دارد؛ بنابراین صرف عدم پرداخت نفقه برای تحقق شرط کافی نیست و علاوه بر عدم پرداخت نفقه، عدم امکان الزام به پرداخت نفقه نیز باید احراز گردد. بنابراین با توجه به اینکه زوج سه ماه بعد از اجراییه، نفقه را پرداخت کرده است، زمان ۶ ماهه مورد نیاز محقق نشده است؛ پس شرط وکالت نیز محقق نشده است؛ پس امکان موافقت با طلاق وجود ندارد. در خصوص ماده ۱۱۲۹ نیز، چون ماده قید "عدم امکان اجرای حکم محکمه در خصوص نفقه" دارد و در فرض سؤال، نفقه در مرحله اجرا پرداخت شده است، بنابراین قید ماده ۱۱۲۹ محقق نشده است. قطعاً ماده ۱۱۲۹ حاکم نیست و امکان صدور حکم طلاق بر مبنای ماده ۱۱۲۹ وجود ندارد و اختلافنظری هم نیست و موضوع فاقد ابهام است.
نظر اقلیت:
تاریخ شروع عدم پرداخت نفقه ملاک است؛ اگرچه در بند الف از شروط ضمن عقد نکاح قید "عدم امکان الزام به پرداخت نفقه" وجود دارد، اما در صورت عدم پرداخت نفقه به مدت ۶ ماه، شرط وکالت محقق میشود و پرداخت بعدی نفقه، خللی به وکالت در طلاق وارد نمیآورد. طرق مختلف انقضای عقد وکالت، در قانون روشن است و نمیتوان گفت با پرداخت بعدی نفقه، وکالتی که سابقاً محقق شده است، مرتفع میشود. نمونه رأی از دیوان عالی کشور نیز با چنین استدلالی وجود دارد که پرداخت بعدی نفقه در مرحله اجرا خللی به شرط وکالت محقق شده وارد نمیآورد.
مستندات قانونی:
1129قانون مدنی
ماده 1119 قانون مدنی
واژگان کلیدی:
تحقق وکالت در طلاق
طلاق به درخواست زوجه
عدم پراخت نفقه
10 اسفند 1404
15
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران