نشست قضایی: تشریفات اخذ تأمین کیفری متعدد نسبت به جرائم ارتکابی اطفال و نوجوانان

برگزار کننده
استان تهران/ شهر ورامین

تاریخ برگزاری
1401/08/04

پرسش:

با توجه به ماده 218 قانون آیین دادرسی کیفری 92 که اشاره بر اخذ تأمین کیفری مستقل در خصوص جرایم ارتکابی با صلاحیت ذاتی مختلف دارد و با امعان نظر به مقررات مربوط به دادرسی جرایم اطفال و نوجوانان و در نظر داشتن ماده 285 و تبصره آن از قانون موصوف و مواد 298 و 315 همان قانون، همکاران محترم بیان فرمایند که آیا تشریفات اخذ تأمین کیفری متعدد (با صلاحیت ذاتی متفاوت جرم) نسبت به جرایم ارتکابی اطفال و نوجوانان کمتر از 18 سال شمسی همچون مرتکبین بزرگسال ضروری است؟

متن نظریه هیئت عالی:

با توجه به اینکه کلیه جرایم اطفال و نوجوانان طبق ماده 315 قانون آیین دادرسی کیفری تنها در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان رسیدگی‌ می‌شود و تعدد مرجع رسیدگی که مبنای حکم ماده 218 این قانون است وجود ندارد.

نظر اکثریت:

            با توجه به فلسفه اخذ تأمین کیفری در جرائم  به منظور دسترسی سهل به متهم (تا مرحله اجرای حکم) و با امعان نظر به اینکه بر خلاف خلاء قانون آئین دادرسی کیفری  1378 در ماده 218  قانون آئین دادرسی کیفری 1392 به ضرورت اخذ تأمین کیفری  مستقل مطابق با صلاحیت ذاتی جرم و دادگاه  رسیدگی کننده در اتهامات متعدد متهم ، تاکید شده است؛ لیکن باید به این نکته توجه داشت که دادرسی  مربوط به اطفال و نوجوانان در ق.ا.د.ک 92 که مبتنی بر دادرسی افتراقی بوده و ضرورت اخذ تامین کیفری  در ماده 287  و نحوه آن تبیین گردیده و از آنجا که مطابق ماده 285 و  تبصره 1 آن و ماده 315 قانون اخیر الذکر، رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان  در دادگاه کیفری اطفال و نوجوانان ( درصورتی‌که جرم غیر ماده 302 و غیر موارد رسیدگی دادگاه انقلاب با تعدد باشد) و یا دادگاه کیفری 1 ویژه نوجوانان (در موارد شمول 302 و یا دادگاه انقلاب با تعدد قاضی) می‌باشد؛ لذا با صلاحیت اعطائی قانونگذار به دادگاه اطفال  و نوجوانان یا کیفری ویژه نوجوانان، کلیه اتهامات فرد نوجوان (اعم از صلاحیت انقلاب یا کیفری) تماماً در یک محکمه رسیدگی می‌گردد که ضرورت مذکور در اخذ تامین کیفری و دسترسی متهم تا پایان رسیدگی و اجرای حکم را تضمین می‌نماید. بنابراین اعمال ماده 218 در مواقعی که رسیدگی به جرائم متهم واحد  در دو دادگاه  با صلاحیت ذاتی متفاوت در حال انجام باشد  و متهم بالای 15 سال شمسی باشد اخذ 2 تامین کیفری برای جرائم با صلاحیت ذاتی مختلف ضروری است اما در جرائم افراد کمتر از 18 سال که  دادگاه انقلاب به هیچ وجه امکان رسیدگی به جرائم افراد کمتر از 18 سال را (ماده 285 و 315 ق.آ.د.ک 92 ) ندارد؛ لذا اخذ یک تامین برای تمام اتهامات  متهم کمتر از 18 سال شمسی کفایت می‌نماید.
        

نظر اقلیت:

            با عنایت به اینکه ماده 218  قانون آ.د.ک 92 اطلاق دارد و تکلیف بر اخذ تأمین جداگانه و مستقل  در خصوص جرائم ارتکابی متعدد متهم با صلاحیت ذاتی  است و موضع دادگاه رسیدگی‌کننده نقش موثری در عدم اخذ تأمین ندارد؛ لذا ضرورت و تکلیف در اخذ تامین مستقل و جداگانه بنا به وضعیت جرم ارتکابی فرد نوجوان تکلیف قانونی می‌باشد. بنابراین در جرائم متعدد اطفال و نوجوانان کمتر از 18 سال با صلاحیت ذاتی متفاوت ولو اینکه صرفاً در یک دادگاه رسیدگی شود، بایستی 2 نوع تأمین حسب جرائم با صلاحیت ذاتی به نص مقرر در ماده 218 مختلف اخذ شود.
        

مستندات قانونی:

ماده 315 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 298 قانون آیین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

، قرارتامین کیفری ،اطفال و نوجوانان - تعدد جرم .صلاحیت

24 دی 1404 5