نشست قضایی: تعیین مجازات دیه در سهل انگاری والدین منتهی به آسیب به اطفال و نوجوانان

برگزار کننده
استان یزد/ شهر یزد

تاریخ برگزاری
1401/09/01

پرسش:

ماده 9 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، درخصوص تعیین مجازات بزه بی‌توجهی و سهل‌انگاری منجر به فوت یا ایراد صدمه به اطفال، مجازات تعزیری و دیه را برای افراد غیروالدین در نظر گرفته اما در تبصره ماده فوق که درخصوص والدین تعیین مجازات نموده تنها مجازات نامبردگان را حداقل مجازات تعزیری اعلام داشته است. با توجه به مسکوت گذاشتن بحث اخذ دیه در مورد والدین؛ آیا می‌توان گفت درخصوص والدین امکان اخذ دیه وجود دارد؟

متن نظریه هیئت عالی:

«در مورد صدمه قرار گرفتن کودک» چنانچه ناشی از بی‌توجهی و سهل‌انگاری والدین (تبصره ماده 9) قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب سال 99 یا دیگر اشخاص (صدر ماده 9) باشد با توجه به آثار و نتایج ناشی از بی‌توجهی و سهل‌انگاری (حسب بندهای «الف» تا «ث» این ماده) مستوجب محکومیت مقصر به پرداخت دیه و تعزیر موضوع ماده 9 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان خواهد بود.

نظر اکثریت:

            صدر ماده 9 قانون اطفال مجازات دیه را یک مجازات علیحده در نظر گرفته و هرچند تبصره صرفا مجازات تعزیری را مدنظر قرار داده ولکن با توجه به صدر ماده و عمومات قانون مجازات اسلامی منعی برای اخذ دیه از والدین وجود ندارد. کما اینکه ماده 25 همین قانون به صراحت اعلام می‌کند مجازاتهای مندرج در این قانون مانع از اجرای مجازات دیه نیست؛ لذا در این‌گونه موارد امکان اخذ دیه با رعایت تشریفات قانونی وجود دارد. هرچند می‌توان اقدام والدین در سهل‌انگاری منتهی به جنایت بر فرزند را از مصادیق ترک فعل موضوع ماده 295 قانون مجازات اسلامی نیز دانست.
        

نظر اقلیت:

            نظر به اینکه تبصره ماده 9 در مقام بیان حکم و مجازات تعیینی می‌باشد و از سویی بحث پرداخت دیه در جرایم عمدی مثل قتل و یا موضوع ماده 14 قانون مذکور متفاوت از ماده 9 و وقوع بزه بر اثر بی‌احتیاطی می‌باشد و در ماده فوق قصد مقنن بیشتر اعمال جنبه تنبیهی و ارشادی بر رفتار پدر و مادر سهل انگار می‌باشد نه اینکه بخواهد با اعمال مجازات مالی، بار روانی حادثه را بیشتر نماید؛ لذا طبق اصل تفسیر به نفع متهم مجازات والدین، صرفاً مجازات اعلامی در تبصره می‌باشد. کما اینکه در این قانون صرفا جنایت غیرعمدی ناشی از تقصیر والدین جرم‌انگاری شده است و جنایات عمدی والدین مشمول عمومات می‌باشد.
        

مستندات قانونی:

ماده 9 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان ماده 25 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان

واژگان کلیدی:

دیه سهل انگاری و بی توجهی والدین حمایت از اطفال و نوجوانان

07 دی 1404 14