نشست قضایی: تعیین وکیل تسخیری در جلسه دادگاه در صورت عدم حضور وکیل تعیینی-هماهنگ استانی ۳ از ۱۰

برگزار کننده
استان کرمان/ شهر کرمان

تاریخ برگزاری
1401/06/06

پرسش:

با توجه به ماده 348 قانون آیین دادرسی کیفری که بیان نموده در جرایم موضوع ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری در صورت عدم حضور وکیل تعیینی در جلسه رسیدگی در دادگاه تعیین وکیل تسخیری الزامی است . آیا وکالت وکیل تعیینی همچنان به قوت خود باقی است یا خیر؟ آیا حضور وکیل تسخیری در همان جلسه رسیدگی الزامی است یا لازم است وقت رسیدگی تجدید و بعد از رعایت تشریفات قانونی مراتب به وکیل تسخیری جهت مطالعه پرونده و حضور در جلسه رسیدگی ابلاغ گردد؟ بر فرض حضور وکیل تعیینی در جلسه رسیدگی بعدی، آیا وکالت ایشان مورد پذیرش قرار می گیرد؟

متن نظریه هیئت عالی:

تعیین وکیل تسخیری در جرائم ماده 302 قانون آئین دادرسی کیفری در فرض عدم حضور وکیل تعیینی در جلسه رسیدگی موجب انتفاء عقد وکالت نخواهد شد و کماکان وکالت وکیل تعینی موجه و قانونی است. بدیهی است در صورت تشکیل جلسه، رسیدگی و تعیین وکیل تسخیری چنانچه مشارالیه جهت دفاع از موکل، اعلام به نیاز مطالعه پرونده و درخواست تجدید وقت را داشته باشد اجابت این خواسته موجه و قانونی است .

نظر اکثریت:

            با عنایت و توجه به مقررات مربوط به وکالت خصوصا مواد 656 و 678 قانون مدنی عقد وکالت جزء عقود اذنی است و منوط به اذن موکل می باشد و سه مورد در قانون مدنی شمرده شده که موجب ارتفاء عقد وکالت خواهد بود: 1- به عزل موکل 2- به استعفای وکیل 3- به موت یا به جنون وکیل یا موکل  در سایر موارد عقد وکالت مرتفع نخواهد شد و با توجه به ماده 348 قانون آیین دادرسی کیفری اگر وکیل تعیینی درجلسه رسیدگی در دادگاه حاضر نگردد صرفا تخلف وکیل به کانون وکلای دادگستری اعلام می گردد و درجهت حفظ حقوق موکل و با ملاحظه ی اینکه رسیدگی به جرائم ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری منوط به حضور وکیل می باشد وفق مقررات مربوطه از بین وکلای تسخیری به قید قرعه وکیل تسخیری معین و مراتب به وی جهت حضور در جلسه رسیدگی در دادگاه به ایشان ابلاغ می گردد ضمنا مراتب نیز به وکیل تعیینی جهت حضور در جلسه ی آتی ابلاغ خواهد شد و ماده 348 قانون آیین دادرسی کیفری به هیچ عنوان درصدد بیان عزل وکیل تعیینی از سوی دادگاه نمی باشد و حتی بر فرض شک در انتفاء وکالت اصل استصحاب دلالت بر استمرار عقد وکالت دارد بنابراین رعایت تشریفات قانونی در خصوص احضار وکیل الزامی است. موید این نظر اعمال مقررات آیین دادرسی مدنی در صورت عدم حضور وکیل تعیینی در جلسه رسیدگی در دادگاه می باشد چرا که در مواد 37 تا 47 قانون آیین دادرسی مدنی نیز اشاره دارد به اینکه  به صرف عدم حضور وکیل تعیینی حکم به عزل آن نمی شود صادر نمود.
        

نظر ابرازی:

            یکی از قواعد مهم علم اصول قاعده حجیت ظواهر الفاظ می باشد و زمانی که قانونگذار ماده قانونی را با الفاظی بیان می کند باید با ملاحظه ی ظواهر الفاظی که در متن ماده ی قانونی نگارش شده مقصود و مراد قانونگذار را استنباط کرد. وقتی به سیاق ماده 348 قانون آیین دادرسی کیفری می نگریم متوجه می شویم که قانونگذار با بیان الزامی بودن تعیین وکیل تسخیری اشاره به عزل حکمی وکیل تعیینی می نماید چرا که هیچگونه عذری در این خصوص اعلام نکرده و بر خلاف مقررات مربوطه در دفاع از موکل حاضر نشده چرا که جرائم موضوع ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری از اهمیت به سزایی برخوردار بوده است به همین جهت نیز قانونگذار حضور وکیل را الزامی دانسته است، بنابراین بر خلاف نظر اکثریت نظر حقیر بر اینست که وکالت وکیل تعیینی باطل و بلااثر می شود و دادرسی باید با وکیل تسخیری ادامه پیدا کند لذا با ورود وکیل تسخیری وکالت وکیل تعیینی از سوی قانونگذار ابطال و بلااثر اعلام گردیده است و در صورتی که مقصود قانونگذارعدم عزل وکیل تعیینی می بود می بایست بیان می کرد (مراتب اعلام عذر موجه به وکیل تعیینی ابلاغ و وقت رسیدگی تجدید می گردد…) بنابراین ما با ملاحظه ی سیاق متن ماده به این نظر قائل هستیم چرا که حتی مجددا در انتها بیان می نماید که حتی اگر وکیل تسخیری هم در جلسه رسیدگی حاضر نگردد وکیل تسخیری دیگری معین می گردد بنابراین تمامی این عبارتها نشانگر اینست که وکالت وکیل تعیینی بلااثر اعلام گردیده است و به نوعی می توان قانونگذار در مباحث کیفری عزل حکمی وکیل تعیینی را پذیرفته است.
        

مستندات قانونی:

ماده 348 قانون آئین دادرسی کیفری ماده 678 قانون مدنی

واژگان کلیدی:

وکیل ، وکیل تسخیری عزل وکیل تعیینی

19 بهمن 1404 1