نشست قضایی: تغییر چهره سردار سلیمانی به چهره بازیگر فیلم مستهجن و مرقوم نمودن جمله سلام فرمانده

برگزار کننده
استان مازندران/ شهر قائم شهر

تاریخ برگزاری
1401/04/09

پرسش:

شخصی تصویر سردار سلیمانی را که به چهره یکی از بازیگران فیلم مستهجن منقوش شده و عبارت سلام فرمانده زیر آن ترقیم شده، در استوری اینستاگرام گذاشته و افراد بسیاری ان را مشاهده می‌کنند؛ در خصوص جرم یا جرایم مرتکب اظهارنظر بفرمایید.

متن نظریه هیئت عالی:

رفتار مرتکب حسب شرایط و محتویات پرونده که متکی بر احراز عناصر و ارکان سه‌گانه جرم و قصد مرتکب و نحوه رفتار وی و شکایت مطروحه می‌باشد حسب مورد می‌تواند با تشخیص قاضی رسیدگی‌کننده و از مصادیق جرایم نظیر توهین به مقام معظم رهبری موضوع ماده 514، توهین به شخص (سردار شهید سلیمانی یا خانواده وی) موضوع ماده 744 باشد و به هر صورت تشخیص موضوع و انطباق آن با قانون با قاضی رسیدگی‌کننده است.

نظر اکثریت:

            در فرضی که متهم اطلاع نداشته باشد که منظور از عبارت سلام فرمانده، مخاطب حضرت ولی عصر است؛ در چنین شرایطی به جهت غلبه استعمال و اینکه عرف مفاد این سرود را رهبر می‌داند لذا موضوع از مصادیق بزه توهین به رهبری است و در جایی که فرد مطلع است که مفاد سرود مخاطب آن، حضرت ولی عصر است بزه توهین به مقدسات محقق شده است. ایضا که به جهت تغییر عکس سردار سلیمانی، ماده ۷۴۴ قانون مجازات اسلامی جاری خواهد بود و خانواده ایشان به عنوان اینکه مخاطب این بزه هستند و رفتار موهن است می‌توانند از مرتکب شکایت کیفری نمایند. لازم به ذکر است که با توجه به وجود نظریه مشورتی که در بزه توهین به میت، به جهت اینکه خانواده وی، ازار دیده و‌ برایشان موهن است و توهین مستقیما به بازماندگان شده است؛ لذا این موضوع با جرایم یاد شده در هر یک از فروض، تعدد معنوی داشته و قابل پیگیری است. ایضاً که تبصره ۲ ماده ۳۰ قانون مطبوعات نیز موید این نظر است. لازم به ذکر است که با عنایت به اینکه نشر اکاذیب مندرج در ماده ۷۴۶ مشخصاً از نشر اکاذیب ماده ۶۹۷ گرفته شده و ماده صراحت دارد در جایی که اکاذیبی به فردی نسبت داده شود و به نظر نمی‌رسد صرف تغییر یا ساختن تصویری در این ماده جرم‌انگاری شده باشد؛ لذا مشمول این ماده به‌طور قطع نمی‌باشد.
        

نظر اقلیت:

            در اینجا قائل به تفکیک هستیم؛ در جایی که متهم صرفاً عکس تغییر یافته را منتشر کرده باشد، نشر اکاذیب مطابق ماده ۷۴۶ قانون مجازات قابل تعقیب است. به جهت تشویش اذهان عمومی و نیازی به شکایت شاکی خصوصی نیست و در این فرض جنبه عمومی جرم غلبه داشته و مدعی‌العموم می‌تواند رأساً پیگیری نماید. موضوع با تبصره ۲ ماده ۳۰ قانون مطبوعات نیز هم‌پوشانی داشته و قابلیت پیگیری وجود دارد. ماده ۷۴۴ در اینجا قابلیت پیگیری ندارد، چراکه ماده مذکور در جایی است که فرد شخصاً نسبت به تغییر عکس اقدام نماید به‌طور مثال صرفاً عبارت سلام فرمانده را قید نماید ولیکن چون سر سردار را برداشته و سر شخص دیگری را گذاشته به نظر می‌رسد این داده محتوای جدیدی باشد که به تازگی ساخته شده و عبارت ساختن در ماده ۷۴۴ قید نشده است لذا موضوع از ماده مذکور خارج می‌باشد.
        

مستندات قانونی:

ماده 746 قانون مجازات اسلامی ماده 744قانون مجازات اسلامی (ماده 16قانون جرایم رایانه ایی)

واژگان کلیدی:

فضای مجازی تغییر تصویر سردار سلیمانی سلام فرمانده

09 اسفند 1404 6