نشست قضایی: تقاضای الزام به ثبت واقعه ازدواج توسط زوجه دوم

برگزار کننده
استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز

تاریخ برگزاری
1401/09/17

پرسش:

فردی با وجود همسر دائم اقدام به ازدواج مجدد دائم نموده و زوجه دوم تقاضای الزام به ثبت واقعه نکاح می‌نماید. تکلیف دادگاه در این خصوص چیست؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال، نظریه اکثریت مورد تأیید هیأت عالی است، با این توضیح که به استناد اطلاق ماده 49 قانون حمایت خانواده و توجهاً به مفاد رأی وحدت رویه شماره 560 مورخ 1370/3/21 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، از آنجای که عقد ازدواج دوم به نحو شرعی منعقد و محقق شده است؛ لذا دادگاه مکلف به رسیدگی است و پس از احراز وقوع شرعی نکاح دائم دوم، باید حکم به ثبت ازدواج صادر نماید.

نظر اکثریت:

            با توجه به اطلاق ماده 49 قانون حمایت خانواده و محتوای رأی وحدت رویه شماره 560 مورخ 21/03/1370 و نظریات متعدد اداره حقوقی قوه قضائیه من جمله 20/93/7 مورخ 16/01/1393 و نظریه هیأت عالی قضایی تهران و نظریه اکثریت قضات سایراستانها دادگاه مکلف به رسیدگی و صدور ثبت ازدواج می‌باشد. ولی چنین رأیی مانع استفاده زن اول از بند 12 سند ازدواج نمی‌باشد و ایضاً مانع وصف کیفری عدم ثبت ازدواج دوم نمی‌باشد و عدم ثبت آن باعث تالی فاسد زیادی است و زن دوم را از حقوق خود منصرف می‌نماید و باعث از هم گسیختگی ازدواج‌های دوم و ترغیب به عدم ثبت آنها می‌نماید که با روح قانون در تضاد است و موید آن مواد 20 و 21 قانون حمایت خانواده است که در آن از ازدواج اول یا دوم صحبتی به‌عمل نیامده است.
        

نظر اقلیت:

            دادگاه خانواده مکلف به رسیدگی نمی‌باشد و با توجه به اینکه ماده 16 و قسمت اول ماده 17 قانون حمایت خانواده مصوب 53 نسخ نشده به لحاظ عدم رعایت نظامات قانونی قابلیت استماع نداشته و باید قرار عدم استماع دعوی صادرکند.
        

مستندات قانونی:

ماده 16 قانون حمایت خانواده ماده 17 قانون حمایت خانواده مصوب 1353/11/15 ماده 49 قانون حمایت از خانواده ماده 20 قانون حمایت خانواده ماده 21 قانون حمایت از خانواده

واژگان کلیدی:

همسر دایم ازدواج مجدد ثبت واقعه ازدواج

26 آذر 1404 26