نشست قضایی: تکلیف دادگاه بدوی در تشکیل جلسه دادرسی پس از نقض قرار در دادگاه تجدیدنظر و اعاده جهت رسیدگی ماهوی

برگزار کننده
استان اصفهان/ شهر نجف آباد

تاریخ برگزاری
1401/03/18

پرسش:

آیا بعد از نقض قرار دادگاه بدوی در دادگاه تجدیدنظر، دادگاه بدوی تکلیفی در تشکیل جلسه رسیدگی دارد؟ یا امکان جریان دادرسی بدون تشکیل جلسه دادرسی وجود دارد؟ در صورت تشکیل جلسه دادرسی، آثار جلسه اول دادرسی بر آن بار می‌شود؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال، اگر دادگاه بدوی پس از تشکیل اولین جلسه دادرسی و در ادامه رسیدگی مبادرت به صدور قرار رد دعوی یا عدم استماع دعوی نماید و قرار دادگاه بدوی در دادگاه تجدیدنظر نقض و پرونده برای ادامه رسیدگی ماهوی اعاده گردد، دادگاه بدوی برای رسیدگی ماهوی و محاکماتی ناگزیر از تشکیل جلسه دادرسی می‌باشد و در این صورت جلسه رسیدگی تشکیل شده، جلسه اول دادرسی تلقی نمی‌شود.

نظر اکثریت:

            در صورتی که دادگاه به هر علتی چه به علت عدم توجه و غفلت از ایرادات در جلسه دادرسی وارد ماهیت دعوا شود و بعد متوجه ایراد شده و قرار صادر نماید و چه با توجه به فقدان ایراد وارد ماهیت شده و به علت های حادث بعد از جلسه دادرسی مانند عدم پرداخت هزینه کارشناسی مبادرت به صدور قرار نماید و این قرار نقض شود، تکلیفی به تشکیل جلسه دادرسی نداشته و می بایست در صورت نیاز با اقدامات مقتضی مانند ارجاع امر به کارشناس یا استماع شهود، نسبت به تصمیم گیری و اظهار نظر ماهوی اقدام نماید. در این صورت اگر مبادرت به تشکیل جلسه داد، آثار جلسه اول برآن بار نمی شود و طرفین نیز از حقوق جلسه اول دادرسی برخوردار نخواهند بود. اما اگر وارد در ماهیت رسیدگی نشده باشد، می بایست نسبت به تشکیل جلسه دادرسی اقدام و تمامی آثار جلسه اول دادرسی بر آن بار می شود. چون اولاً قانون تکلیفی در لزوم تشکیل جلسه دادرسی بعد از نقض قرار پیش بینی نکرده است. ثانیاً مقصود قانون گذار از مقررات تشکیل جلسه موضوع مواد 93 تا 104 قانون آئین دادرسی، استماع و بررسی اظهارت طرفین و دلائل آنهاست و فرض بر آن است در جلسه ی اول این مهم صورت گرفته است.
        

نظر اقلیت:

            در هر صورت در فرض نقض قرار دادگاه، دادگاه بدوی مکلف به تشکیل جلسه رسیدگی است و آثار جلسه اول رسیدگی بر آن بار می‌شود. به عنوان مثال اگر در جلسه قبل به بحث ماهوی از موضوع پرداخته شد و خوانده نسبت به اسناد خواهان ایراد نکرد یا خواهان اصول اسناد خود را حاضر نمود و پس از نقض قرار دادگاه خوانده مطالبه اصول اسناد را نموده و خواهان آن را حاضر نکرده باشد، مواجه با قرار ابطال دادخواست موضوع ماده 96 قانون آئین دادرسی می‌شود.
        

نظر ابرازی:

            در هر صورت جلسه رسیدگی تشکیل می‌شود ولی در صورت ورود در ماهیت در جلسه قبل، آثار جلسه اول رسیدگی بر آن بار نمی‌شود.
        

مستندات قانونی:

ماده 98 قانون آئین دادرسی مدنی ماده 95 قانون آیین دادرسی مدنی ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی ماده 96 قانون آیین دادرسی مدنی

واژگان کلیدی:

اولین جلسه دادرسی نقض قرار بدوی دادگاه تشکیل جلسه رسیدگی

18 اسفند 1404 26