نشست قضایی: جرم انگاری ورود داده متقلبانه به رایانه توسط غیر

برگزار کننده
استان چهار محال و بختیاری/ شهر بروجن

تاریخ برگزاری
1400/10/14

پرسش:

آقای الف شکایتی مطرح نموده است مبنی بر اینکه شخصی ناشناس با استفاده از کدملی وی در سامانه ی مسکن ملی اقدام به ثبت نام نموده است که به دلیل نداشتن شرایط ثبت نام این ثبت نام از وی پذیرفته نشده است، اکنون با توجه به استفاده از کدملی شخص الف، امکان ثبت نام مجدد برای شخص الف وجود ندارد، حسب استعلام صورت گرفته از اداره مسکن و شهرسازی، آقای ب به عنوان مرتکب شناسایی شده است، رفتار شخص ب مشمول چه عنوان یا عناوین مجرمانه ای است؟

متن نظریه هیئت عالی:

داده موضوع جعل مادی رایانه ای در صورتی مجعول است که دارای دو ویژگی کلی قلب رابطه انتساب و قابلیت استناد باشد . بنابر این داده هایی که رابطه انتساب آنها قلب شده؛ به این معنا که سند و یاداده واقعا و تماماً منتسب به همان شخصی که در ظاهر نمایانگر آن است، نباشد به عبارت دیگر در اسناد یا داده هایی که در ظاهر به شخص معینی منتسب هستند ولی در واقع آن داده را شخص دیگری ایجاد نموده قلب رابطه انتساب محقق شده است با توجه به مراتب مذکور بر صحت نظریه اقلیت اعلام عقیده می شود .

نظر اکثریت:

            با عنایت به اینکه در (بند ب) ماده 2 از قانون تخلفات، جرایم و مجازات های مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه از عبارت « و یا از شناسنامه دیگری خواه صاحب آن زنده یا مرده باشد به نام هویت خود استفاده کند» به نظر می رسد که ارائه ی فیزیکی شناسنامه موضوعیت دارد و مقنن اقدام به جرم انگاری این امر نموده است و به عبارتی استفاده از سایر اوراق هویتی را شامل نمی شود که نمی توان این خلاء قانونی را با تفسیر موسع قانون پرکرد زیرا چنانچه مقنن موارد موسع تری را مدنظر داشت می توانست از الفاظی مانند «اسناد هویتی» استفاده کند که به جای آن لفظ «شناسنامه» استفاده کرده است.
        

نظر اقلیت:

            با عنایت به استدلال های مرقومه ی همکاران، موضوع از شمول بند ب ماده 2 قانون فوق الذکر خارج می باشد، لکن به نظر می رسد با عنایت به ماده 734 قانون تعزیرات مصوب 1388 (بخش جرایم رایانه ای) چنین به نظر می رسد که شخص ب داده ای را به نحو متقلبانه بدون رضایت شخص الف وارد یک سامانه رایانه ای نموده است که عناصر متشکله ی جعل رایانه ای که عبارت است از ورود غیرمجاز و متقلبانه یک داده به سیستم رایانه ای را (موضوع بند الف) محقق می سازد، لذا رفتار ارتکابی شخص ب مشمول جعل رایانه ای می باشد در توضیح تکمیلی باید بیان نمود که اگر چه اصل داده، متقلبانه نمی باشد لکن ورود داده به نحو متقلبانه می باشد که مشمول قسمت اخیر بند الف ماده ی مرقوم می باشد.
        

مستندات قانونی:

734 تعزیرات قانون مجازات اسلامی

واژگان کلیدی:

اسناد سجلی داده جعل رایانه ای

20 فروردین 1405 5