نشست قضایی: جرم نبودن دنبال نمودن صفحات اجتماعی گروههای معاند نظام

برگزار کننده
استان بوشهر/ شهر بندر کنگان

تاریخ برگزاری
1401/09/15

پرسش:

در صورتی که فردی شبکه مجازی گروه‌های معاند نظام را دنبال نماید آیا اقدام ایشان مشمول جرم ماده 499 قانون تعزیرات یا سایر جرایم قرار می‌گیرد؟

متن نظریه هیئت عالی:

نظر اتفاقی قضات محترم دادگستری شهرستان بندر کنگان و نظریه مشورتی شماره 1760/97/7 مورخ 1397/8/1 اداره کل حقوقی قوه قضاییه به شرح زیر مورد تایید است: تحقق جرایم موضوع ماده 498 قانون مجازات اسلامی 1375 در فضای مجازی به شرح ماده مرقوم نیز ممکن است؛ لیکن عضویت موضوع ماده 499 قانون یاد شده موکول به اراده واقعی شخص است و صرف عضویت در گروه‌های پیام رسان‌ها در فضای مجازی، قابل انطباق با ماده اخیر‌الذکر نیست.

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

            عضویت به معنای هر اقدامی اعم از امضاء دفتر، قبول اساسنامه، پذیرش شفاهی و ... است که شخص را به گروه مرتبط می‌سازد و منظور از اعضاء افرادی هستند که به شکل رسمی یا غیر رسمی و با آگاهی از ماهیت و اهداف گروه در آن عضو شده و معمولاً دارای هویت و مشخصات سازمانی هستند. آنچه در ماده 499 قانون تعزیرات جرم انگاری شده، عضویت به معنای خاص و با رعایت تشریفات شکلی تعریف شده در یک سازمان یا جمعیت یا گروه است و صرف هواداری، حمایت و تبلیغ آرمان‌ها و اهداف یک گروه خاص به معنای عضویت در آن گروه نیست بنابراین در فرض سئوال، صرف دنبال کردن صفحات اجتماعی گروه‌های معاند نظام به معنای عضویت در آن گروه یا سازمان نیست و جرم ماده 499 قانون تعزیرات محقق نخواهد گردید. علاوه بر این، با توجه به اینکه در زمان تصویب این ماده (1375) صفحات اجتماعی به شکل امروزی وجود نداشته است بالتبع هدف مقنن جرم انگاری دنبال کردن چنین صفحاتی نبوده است. البته در صورتی که شخص داده‌های آن شبکه را باز نشر دهد یا اظهارنظر موهنی نماید حسب مورد با رعایت شرایط قانونی جرم تبلیغ علیه نظام و توهین محقق می‌گردد.
        

مستندات قانونی:

ماده 499 قانون مجازات اسلامی مصوب1375

واژگان کلیدی:

ماده 499 قانون تعزیرات گروه های معاند نظام صفحات اجتماعی

30 آذر 1404 83