نشست قضایی: حق کسب و پیشه و حق سرقفلی
برگزار کننده
استان چهار محال و بختیاری/ شهر شهر کرد
استان چهار محال و بختیاری/ شهر شهر کرد
تاریخ برگزاری
1401/07/12
1401/07/12
پرسش:
وجوه تشابه و افتراق حق سرقفلی موضوع ماده 6 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376 با حق کسب و پیشه مذکور در ماده 18 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 چیست؟
متن نظریه هیئت عالی:
حق کسب و پیشه و تجارت و حق سرقفلی با یکدیگر تفاوت دارند و آثار آنها نیز با هم متفاوت می باشد . منشاء و ریشه حق کسب و پیشه ناشی از قانون 56 می باشد و به مستاجران مشمول قانون 56 تعلق می گیرد، یعنی این حق را قانون به مستاجر می دهد و مطابق ماده 30 قانون 56 طرفین نمی توانند بر خلاف مفاد قانون تراضی نمایند . ولیکن منشاء و ریشه ایجاد حق سرقفلی برای مستاجر قرارداد واگذاری سر قفلی به مستاجر است که مطابق ماده 10 قنون مدنی تنظیم شده است و مستاجر مالک سرقفلی می گردد، بنابراین ریشه حق کسب و پیشه قانون است و در موارد تخلف مستاجر مانند تغییر شغل و تعدی و تفریط و عدم پرداخت اجاره بها ( بند های 7و 8 و 9 ماده 14 قانون 56 ) این حق ساقط میگردد و ریشه سر قفلی قرارداد است و به هر دلیلی ملک تخلیه شود ولو بعلت تخلف مستاجر باعث سقوط حق سرقفلی نشده بلکه از زمان تخلیه حق سرقفلی توسط کارشناس باید به قیمت روز تخلیه کارشناسی شده و تخلیه مورد اجاره منوط به پرداخت مبلغ سرقفلی به نرخ روز تخلیه به مستاجر می باشد . بنابر این نظراکثریت تا حدی که با نظر ارائه شده ، مطابقت دارد صحیح است.
نظر اکثریت:
حق کسب و پیشه و حق سرقفلی از نظر ماهیتی با هم متفاوتند حق کسب و پیشه برای مستاجر است ولی سرقفلی مبلغی است که مالک از مستاجر دریافت می کند و بنابراین با هم متفاوت هستند( ماده 15 آیین نامه روابط موجر و مستاجر ) همچنین حق کسب و پیشه حقی است که قانونگذار برای مستاجر پیش بینی نموده است ولی سرقفلی توسط طرفین تعیین می گردد در حق کسب و پیشه مستاجر نسبت به مشتری دارای حق تقدم است و در آن رونق تجاری را ملاک قرار می دهند در حالی که در مورد حق سرقفلی موقعیت جغرافیایی ملک در نظر گرفته می شود.
نظر اقلیت:
با توجه به فتوای امام ( ره ) و همچنین نظریه شورای نگهبان حق سر قفلی و حق کسب و پیشه ماهیتی متفاوت از هم ندارند و اساساً حق کسب و پیشه دارای سابقه فقهی ندارد یکی از دلایل آنها هم درخصوص این نظر این است که ممکن است مستاجر جدید شغل مستاجر قبلی را ادامه نداده و شغل جدیدی را ایجاد کند بنابراین حق کسب و پیشه منتفی می گردد.
مستندات قانونی:
ماده 6 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376
ماده 18 قانون روابط موجر و مستأجر
واژگان کلیدی:
حق
کسب و پیشه
سرقفلی
موجر
مستاجر
06 بهمن 1404
5
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران