نشست قضایی: خلع ید املاکی که جریان ثبتی آن پایان نیافته است

برگزار کننده
استان مرکزی/ شهر خمین

تاریخ برگزاری
1401/05/10

پرسش:

شخصی مالک قطعه زمینی است که اکنون فرد دیگری بدون اذن او آن را تصرف نموده است. مالک، جهت احقاق حق خود، دعوی اثبات مالکیت و خلع ید علیه شخص متصرف مطرح نموده است. مدعی مالکیت (خواهان) سال‌های پیش جهت ثبت ملک به اداره ثبت رجوع کرده و طی استعلام ثبتی نیز مشخص می‌شود خواهان به اداره ثبت اظهارنامه ثبتی داده و عملیات ثبتی هم تا مرحله آگهی تحدید حدود پیش رفته است، دادگاه با توجه به اینکه ملک در جریان ثبتی است و هنوز جریان ثبتی پایان نیافته است، قرار عدم استماع صادر کرده است. آیا نظر دادگاه موافق رویه است؟ (قرار عدم استماع را تحلیل فرمایید)

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال، منعی برای طرح همزمان دعوی اثبات مالکیت و خلع ید وجود ندارد و نظریه اکثریت مورد تأیید هیأت عالی است.

نظر اکثریت:

            با توجه به ماده 672 قانون مدنی و صدور رأی وحدت رویه 83/672 خلع ید اثبات بر مالکیت می‌باشد و اگر مالکیتی به هر طریقی مالکیت احراز خلع ید قابلیت استماع دارد و طرح همزمان خلع ید و اثبات مالکیت منعی ندارد و در فرض سؤال با توجه به ماده 24 قانون ثبت و اینکه پس از انقضای مدت اعتراض دیگر هیچ اعتراضی پذیرفته نیست و با توجه به اینکه تا تحدید حدود پیش رفته است یعنی مالکیت فرد پذیرفته شده است، خلع ید استماع دارد. در تایید این نظر اینکه پس از تسلیم اظهارنامه ثبتی و گذشت مهلت اعتراض مالکیت با هر حد و حدودی تعیین شده و آنچه مربوط به حد و حدود ملک است با توجه به ماده 62 قانون احکام دائمی از سوی دادگاه قابل مشخص شدن است و با توجه به این بحث، با توجه به فراهم بودن مقدمات طرح دعوی خلع ید این دعوی قابلیت استماع دارد.
        

نظر اقلیت:

            با توجه به اینکه در ماده 22 قانون ثبت به صراحت بیان شده که از نظر قانونی شخصی مالک شناخته می‌شود که نام او در دفتر املاک ثبت شده باشد و با توجه به اینکه جریان ثبتی ملک در فرض سوال پایان نیافته است، مالکیت خواهان مستقر نشده است پس خلع ید قابلیت استماع ندارد.
        

مستندات قانونی:

ماده 143 قانون آیین دادرسی مدنی ماده 19 قانون آئین دادرسی مدنی ماده 24 قانون ثبت ماده 103 قانون آیین دادرسی مدنی ماده 22 قانون ثبت اسنادواملاک ماده 46 قانون ثبت اسناد ماده 141 قانون آئین دادرسی مدنی ماده 62 قانون احکام دایمی کشور ماده 47 قانون ثبت اسناد واملاک ماده 48 قانون ثبت اسناد واملاک

واژگان کلیدی:

- خلع ید آگهی تحدید حدود رسیدگی توامان رای وحدت رویه83/672 قرار عدم استماع دعوی

27 بهمن 1404 22