نشست قضایی: دادگاه صالح به رسیدگی دعاوی غیر منقول

برگزار کننده
استان هرمزگان/ شهر بندر عباس

تاریخ برگزاری
1401/09/03

پرسش:

موضوع دعوایی که خواسته آن الزام به ساخت یا تکمیل یک بنا باشد منقول است یا غیرمنقول و چنانچه قرارداد فی‌مابین در بندرعباس منعقد ولیکن محل اجرای عملیات ساخت در شهرستان میناب باشد کدام دادگاه صالح به رسیدگی است؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سوال، نظریه اکثریت مطلوب و مورد تایید هیات عالی است؛ با این توضیح که حسب رای وحدت رویه شماره 31 مورخ 5/9/1363 هیات عمومی دیوان عالی کشور مفاد ماده 12 قانون آئین دادرسی مدنی، رسیدگی به دعوی الزام به ساخت و تکمیل بنا در صلاحیت دادگاه محل وقوع ملک می‌باشد.

نظر اکثریت:

            موضوع دعوی الزام به تحویل مصالح ساختمانی نیست که حسب ملاک ماده ۱۹ قانون مدنی منقول باشد بلکه موضوع احداث یک سازه بر روی عرصه مشخصی است که نتیجه دعوی مذکور در عالم خارج غیر منقول است چرا که این تعهد در عالم واقع به صورت مال غیر منقول به واسطه عمل انسان نمود خواهد یافت. لذا مشمول ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی بوده و صرفاً دادگاه محل وقوع مال غیر منقول (محلی که سازه باید احداث گردد) صالح به رسیدگی است. کما اینکه اگر بنا بر ارجاع امر به کارشناسی باشد و یا پرونده منتهی به صدور رای محکومیت به اجرای تعهد شود دادگاه محل اجرای تعهد بدون اعطای نیابت که سبب اطلاع دادرسی می‌شود اقدام خواهد نمود.
        

نظر اقلیت:

            موضوع دعوی منقول است زیرا خواسته الزام متعهد به انجام تعهدات بوده که در واقع بر ذمه یا بر عهده متعهد است و این موضوع با التفات به ماده ۲۰ قانون مدنی منقول بوده و در فرضی که ناشی از قرارداد باشد طبق مواد ۱۱ و ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی علاوه بر دادگاه محل اقامت خوانده دادگاه محل انعقاد قرارداد یا دادگاه محل اجرای عقد نیز صالح به رسیدگی خواهد بود.
        

مستندات قانونی:

ماده 20 قانون مدنی ماده 12 قانون آئین دادرسی مدنی

واژگان کلیدی:

ماده 19قانون مدنی دعاوی مالی غیر منقول دعاوی منقول

05 دی 1404 38