نشست قضایی: صدور قرار منع تعقیب یا برائت توسط شعبه دادگاه کیفری دو
برگزار کننده
استان گلستان/ شهر علی آباد
استان گلستان/ شهر علی آباد
تاریخ برگزاری
1401/06/02
1401/06/02
پرسش:
با توجه به قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و در مواردی که پرونده با موضوع اتهام که در صلاحیت مستقیم دادگاه کیفری دو میباشد در دادگاه رسیدگی و عمل ارتکابی جرم نباشد و یا دلیل کافی برای انتساب بزه وجود نداشته باشد، آیا دادگاه کیفری دو میبایست قرار منع تعقیب صادر نماید یا اینکه حکم به برائت متهم صادر نماید؟
متن نظریه هیئت عالی:
طرح مستقیم موضوع در دادگاه به معنای حذف مرحله تحقیقات مقدماتی نیست و دادگاه طبق ماده 340 قانون آیین دادرسی کیفری، ابتدا تحقیقات مقدماتی را انجام میدهد و سپس در صورت لزوم وارد مرحله دادرسی میشود. لذا چنانچه در مرحله تحقیقات مقدماتی جرم را ثایت نداند قرار منع تعقیب صادر یا در شرایط لزوم قرار موقوفی تعقیب صادر میکند. اما چنانچه پس از تحقیقات مقدماتی وارد مرحله دادرسی شده و بی گناهی متهم را احراز کند رای بر تبرئه او صادر مینماید.
نظر اکثریت:
در مواردی که پرونده به طور مستقیم در دادگاه مطرح میگردد مقررات قانونی تکالیف و وظایف دادگاه بدوی را مشخص نموده است بدین توضیح که چنانچه مورد از موارد منع تعقیب یا موقوفی تعقیب باشد، دادگاه حسب مورد اتخاذ تصمیم مینماید در غیر این صورت دادگاه با تشکیل جلسه رسمی مبادرت به رسیدگی مینماید. در مواردی مشاهده میگردد رأی دادگاه بدوی در ماهیت موضوع نبوده و بدون اینکه ورود به ماهیت دعوا داشته باشد و از حیث شکلی میبایست قرار صادر نماید در قالب حکم مبادرت به صدور رأی مینماید. با عنایت به اینکه به صراحت بند ب ماده 340 قانون آیین دادرسی کیفری در غیر موارد مذکور در بند الف ماده 340 قانون مذکور چنانچه اصحاب دعوا حاضر و درخواست مهلت نکنند دادگاه با تشکیل جلسه رسمی مبادرت به رسیدگی مینماید و این از تکالیف دادگاه است به عبارت دیگر در چنین وضعیتی لازم بوده است دادگاه محترم بدوی ضمن جری تشریفات قانونی و دعوت از طرفین و وکلای آنان نسبت به تشکیل جلسه رسیدگی و اخذ اظهارات آنان اقدام و سپس مبادرت به صدور حکم نماید در غیر این صورت بنا به تکالیف مندرج در قانون عدم رعایت تشریفات قانونی و درجه اهمیت آن حسب تبصره ماده 455 قانون آیین دادرسی کیفری موجبات نقض و بیاعتباری آن را فراهم میسازد و پرونده نیز جهت رسیدگی ماهیتی به دادگاه بدوی اعاده میگردد.
نظر اقلیت:
قرار منع تعقیب یک قرار ماهوی در مرحله دادسرا میباشد و به عبارتی چنانچه موارد ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری وجود داشته باشد قرار منع تعقیب صادر میگردد و چنانچه در دادگاه مطرح گردد میبایست با توجه به ماهوی بودن حکم برائت صادر گردد زیرا هدف قانونگذار از ایجاد صلاحیت مستقیم برای دادگاه کیفری دو راجع به برخی جرایم سرعت رسیدگی و قاطع بودن احکام بوده و با صدور قرار منع تعقیب در دادگاه همچنان احتمال رسیدگی مجدد از طریق تجویز رسیدگی متصور است که هدف قانونگذار نبوده؛ لذا بنا بر مراتب فوق در موارد عدم وصف کیفری و یا عدم کفایت ادله جهت انتساب بزه دادگاه میبایست حکم برائت صادر نماید.
مستندات قانونی:
ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 340 قانون آیین دادرسی کیفری
واژگان کلیدی:
قرار ماهوی
رسیدگی تحقیقاتی
قرار منع تعقیب
20 بهمن 1404
1
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران