نشست قضایی: صلاحیت رسیدگی به جرائم در شعب ویژه نیابت دادسرا

برگزار کننده
استان سیستان و بلوچستان/ شهر زاهدان

تاریخ برگزاری
1401/06/08

پرسش:

شعبات ویژه نیابت در دادسراها تشکیل و توسط یک قاضی (دادیار) اداره می‌گردد؛ حال چنانچه در پرونده‌های مواد مخدر و یا سایر جرائم، عنوان اتهامی متهم اصلی جرمی باشد که وفق ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در صلاحیت رسیدگی بازپرس باشد و حوزه قضایی معطی نیابت در خصوص تحقیق از مطلعان و شهود نیابتی ارسال نموده باشد مثلا در پرونده مواد مخدر سنگین، مالک خودروی حامل مواد مخدر در حوزه قضایی دیگری اقامت دارد و مرجع معطی نیابت اعلام نموده نامبرده را به عنوان مطلع با تذکر جلب احضار و جلب و سپس درخصوص مالکیت خودرو تحقیق و مدارک مالکیت اخذ و تحقیقات تکمیل و اعاده گردد. علی هذا با توجه به اینکه در دادسراها، شعب بازپرسی ویژه نیابت وجود ندارد؛ آیا ارجاع چنین پرونده‌هایی به شعب دادیاری ویژه نیابت دارای اشکال قانونی است؟ آیا ملاک صلاحیت رسیدگی بازپرس و دادیار می‌بایست رسیدگی به اتهام متهم اصلی باشد؟

متن نظریه هیئت عالی:

همانگونه که در نظریه اتفاقی همکاران آمده در جرائم موضوع ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری، اجرای نیابت نیز باید به وسیله بازپرس انجام گیرد.

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

            طبق ماده ۹۲ قانون آیین دادرسی کیفری اصلاحی ۲۴/۳/۱۳۹۴) ـ تحقیقات مقدماتی تمام جرایم بر عهده بازپرس است. در غیرجرایم مستوجب مجازات‌های مقرر در ماده (۳۰۲) این قانون، در صورت کمبود بازپرس، دادستان نیز دارای تمام وظایف و اختیاراتی است که برای بازپرس تعیین شده است. همچنین وفق ماده ۱۱۹ قانون پیش گفته: هرگاه تحقیق از متهم، استماع شهادت شهود و مطلع، معاینه محل، بازرسی از منازل و اماکن و اشیاء، جمع‌آوری آلات جرم و به‌طور کلی هر اقدام دیگری خارج از حوزه قضایی محل مأموریت بازپرس لازم شود، وی با صدور قرار نیابت قضایی مطابق مقررات قانونی و ارسال اصل یا تصویر اوراق مورد نیاز پرونده و تصریح موارد، انجام آنها را از بازپرس محل، تقاضا می‌کند و ... لذا از مفاد فوق مشخص می‌گردد با توجه به اینکه صلاحیت رسیدگی به اتهام متهم اصلی با بازپرس می‌باشد و در موارد غیر موضوع ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری در صورت نبود بازپرس و به صورت استثنایی صلاحیت رسیدگی به سایر جرائم در صلاحیت دادستان و به تبع آن دادیاران قرار می‌گیرد؛ لذا پرونده می‌بایست جهت رسیدگی به یکی از شعب بازپرسی ارجاع و کلیه تحقیقات می‌بایست توسط بازپرس صورت بگیرد و ملاک نیز عنوان اتهامی متهم اصلی می‌باشد.
        

مستندات قانونی:

ماده 119 قانون آیین دادرسی کیفری ماده302 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 92 قانون آئین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

صلاحیت رسیدگی بازپرس شعب ویژه نیابت تحقیق از مطلعین

18 بهمن 1404 1