نشست قضایی: صلاحیت رسیدگی به جرم سوء استفاده از موقعیت شغلی

برگزار کننده
استان سازمان قضائی نیروهای مسلح/ شهر چهارمحال وبختیاری

تاریخ برگزاری
1401/01/22

پرسش:

درصورتی‌که جرم "سوءاستفاده از موقعیت شغلی برای مقاصد غیرقانونی" خارج از وقت اداری به همراه جرائم دیگری (از قبیل توهین و تهدید و غیره) از سوی فرد نظامی حادث می‌شود: 1- آیا از حیث صلاحیت، بزه سوءاستفاده از موقعیت شغلی برای مقاصد غیرقانونی، جزء جرایم خاص نظامی و انتظامی است؟ 2- در حالتی که این جرم در حین انجام وظیفه یا به سبب آن نباشد و خارج از وقت اداری حادث شود؛ کدام مرجع صالح به رسیدگی است؟ 3- در حالتی که این جرم به همراه جرائم دیگری ارتکاب یابد و نظر به قرار عدم صلاحیت باشد؛ آیا می‌توان قایل به تفکیک شد و جرم سوءاستفاده از موقعیت شغلی را در محاکم نظامی رسیدگی و نسبت به سایر عناوین اتهامی قرار عدم صلاحیت صادر نمود؟ 4- در فرض ارتکاب جرم خارج از در حین انجام وظیفه یا به سبب آن، چنانچه در مرحله تحقیقات مشخص شود که نظامی موردنظر مرتکب جرم سوءاستفاده از موقعیت شغلی نشده است، دادسرای نظامی می‌بایست چه قراری صادر نماید؟ منع تعقیب یا عدم صلاحیت؟

متن نظریه هیئت عالی:

نظر اتفاقی مورد تایید است

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

            قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح به‌طورکلی صرفاً مربوط به جرایم خاص نظامی و انتظامی نیست؛ (مگر در موارد خاص مانند ترک پست و ...) و همه جرایم نیروهای مسلح نیز در این قانون احصا نشده و برخی عناوین اتهامی در قوانین دیگر بیان شده است. جرم‌انگاری سوءاستفاده از موقعیت شغلی در ماده 126 ق.م.ج.ن.م از سوی قانون‌گذار، به جهت اهمیت کار نیروهای مسلح است که ماهیت 24 ساعته و تمام وقت دارد و در هر زمانی از شبانه‌روز این امکان برای نیروهای مسلح (خصوصاً ناجا) فراهم است که از موقعیت خود سوءاستفاده نمایند و لذا این جرم صرفاً مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی نیست و چنانچه این جرم در حین انجام وظیفه یا به سبب آن نباشد در صلاحیت محاکم عمومی می‌باشد. همچنین طبق نظریه مشورتی 474/7 به تاریخ 09/03/1391 در مواردی که فعل واحد دارای دو عنوان جزایی می‌باشد صدور قرار منع تعقیب نسبت به یکی از عناوین جزایی و قرار مجرمیت نسبت به عنوان جزایی دیگر فاقد وجاهت قانونی است. در فرض سؤال چهارم نیز می‌بایست قرار عدم صلاحیت صادر شود.
        

مستندات قانونی:

ماده 126 قانون جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382

واژگان کلیدی:

سوء استفاده از موقعیت شغلی حین انجام وظیفه صلاحیت دادگاه عمومی

07 فروردین 1405 13