نشست قضایی: صلاحیت شورا در رسیدگی به دعوی تخلیه، در صورتی که یکی از طرفین ادارات دولتی یا موسسات دولتی باشد,

برگزار کننده
استان مرکز توسعه حل اختلاف قوه قضائیه/ شهر تهران
تاریخ برگزاری
1401/09/05

پرسش:

درمواردی که یکی از طرفین دعوی تخلیه، ادارات دولتی و یا مؤسسات عمومی می باشد، آیا رسیدگی به موضوع در صلاحیت شورای حل اختلاف است؟

متن نظریه هیئت عالی:

اجمالاً دو دیدگاه وجود دارد: دیدگاه نخست: باتوجه به اطلاق بند ب ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف، تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستأجره از جمله فرض سؤال در صلاحیت شورای حل اختلاف است، مضافاً این که دعوای تخلیه اساساً اختلاف راجع به اموال محسوب نمی شود تا مشمول بند ت ماده 10 قانون شورای حل اختلاف گردیده و در نتیجه خارج از صلاحیت شورا محسوب شود. دیدگاه دوّم: مطابق بند ت ماده 10 قانون یادشده، رسیدگی به تمامی دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی که تخلیه نیز از آن جمله است، تخصصاً از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج است. پاسخ : اولاً؛ عبارت «دعوی» در مواد 9و10قانون شورای حل اختلاف به معنای عام به کار رفته است؛ بنابراین کلیه مواردی که مورد رسیدگی و صدور حکم واقع و یا اینکه بدواً منجر به صدور دستور تخلیه می‌گردد را در برمی‌گیرد. ثانیاً: درتخلیه عین مستأجره،موضوع استفاده ازحق مطرح است که هرچندمالیت دارد ولی فی حد نفسه و مستقیماً مال به معنای لغوی آن محسوب نمی‌شود. ثالثاً: ماده 62 قانون آیین دادرسی مدنی، دربندهای 3و4 بین انواع مال ازحیث حقوق و منافع ازیک سو و اموال از سوی دیگر تفکیک قائل شده است. رابعاً: بند ب ماده9 قانون شوراهای حل اختلاف به طورمطلق کلیه دعاوی راجع به تخلیه را درصلاحیت شورای حل اختلاف قرارداده است. درنتیجه بند (ت) ماده 10 قانون مزبور درنفی صلاحیت شوراهای حل اختلاف به رسیدگی به دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی (با لحاظ مراتب مزبور) تخصصاً از شمول دعوی تخلیه که راجع به حق استفاده از عین مستأجره می باشد خارج و لذا رسیدگی به موضوع درصلاحیت شورای حل اختلاف می‌باشد.

نظر اتفاقی (اتفاق آرا):

اجمالاً دو دیدگاه وجود دارد: دیدگاه نخست: باتوجه به اطلاق بند ب ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف، تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستأجره از جمله فرض سؤال در صلاحیت شورای حل اختلاف است، مضافاً این که دعوای تخلیه اساساً اختلاف راجع به اموال محسوب نمی شود تا مشمول بند ت ماده 10 قانون شورای حل اختلاف گردیده و در نتیجه خارج از صلاحیت شورا محسوب شود. دیدگاه دوّم: مطابق بند ت ماده 10 قانون یادشده، رسیدگی به تمامی دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی که تخلیه نیز از آن جمله است، تخصصاً از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج است. پاسخ : اولاً؛ عبارت «دعوی» در مواد 9و10قانون شورای حل اختلاف به معنای عام به کار رفته است؛ بنابراین کلیه مواردی که مورد رسیدگی و صدور حکم واقع و یا اینکه بدواً منجر به صدور دستور تخلیه می‌گردد را در برمی‌گیرد. ثانیاً: درتخلیه عین مستأجره،موضوع استفاده ازحق مطرح است که هرچندمالیت دارد ولی فی حد نفسه و مستقیماً مال به معنای لغوی آن محسوب نمی‌شود. ثالثاً: ماده 62 قانون آیین دادرسی مدنی، دربندهای 3و4 بین انواع مال ازحیث حقوق و منافع ازیک سو و اموال از سوی دیگر تفکیک قائل شده است. رابعاً: بند ب ماده9 قانون شوراهای حل اختلاف به طورمطلق کلیه دعاوی راجع به تخلیه را درصلاحیت شورای حل اختلاف قرارداده است. درنتیجه بند (ت) ماده 10 قانون مزبور درنفی صلاحیت شوراهای حل اختلاف به رسیدگی به دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی (با لحاظ مراتب مزبور) تخصصاً از شمول دعوی تخلیه که راجع به حق استفاده از عین مستأجره می باشد خارج و لذا رسیدگی به موضوع درصلاحیت شورای حل اختلاف می‌باشد.

مستندات قانونی:

ماده 62 قانون آئین دادرسی مدنی ماده 10 قانون شوراهای حل اختلاف ماده 9 قانون شورای حل اختلاف

واژگان کلیدی:

دعوی تخلیه ادارات دولتی موسسات عمومی صلاحیت شورای حل اختلاف


05 دی 1404 11

افزودن دیدگاه

امتیاز شما :

دیدگاه کاربران

دیدگاهی ثبت نشده است.