- عدالت سرا

نشست قضایی: ضمانت اجرای عدم شکایت از سوی بزه دیده در مورد جرم توهین علیه مامور و عدم پرداخت هزینه دادرسی در دادسرا

برگزار کننده
استان مازندران/ شهر ساری

تاریخ برگزاری
1401/08/12

پرسش:

اگر به مامور دولت در حین وظیفه توهین شود و رئیس اداره، مراتب را صورتجلسه و به دادسرا اعلام کند و از سوی دیگر هزینه دادرسی شکواییه پرداخت نشود؛ آیا این شکایت قابل رسیدگی است؟

متن نظریه هیئت عالی:

همانگونه که در نظریه اکثریت آمده نظر به قابل گذشت بودن بزه توهین به مأموران دولتی در حین انجام وظیفه چنانچه شاکی اعلام شکایت نکرده باشد؛ موضوع قابلیت تعقیب ندارد.

نظر اکثریت:

            درصورتی‌که صورتجلسه به امضای بزه‌دیده رسیده باشد یا متعاقباً با حضور در دادسرا شکایت وی اخذ این شکایت قابل رسیدگی است در غیر این صورت به جهت اینکه جرم قابل گذشت است و شاکی شکایت نکرده قابل رسیدگی نیست و مصداق نقص تحقیقات نیز محسوب نمی‌شود تا به دادسرا اعاده شود بلکه باید طبق ماده 12 قانون آیین دادرسی کیفری قرار موقوفی تعقیب صادر شود. برخی از قائلین به نظر اکثریت معتقد بودند باید قرار منع تعقیب نسبت به فرد طرح کننده دعوا صادر شود. 
در مورد هزینه دادرسی نیز با توجه به اینکه: 
1- در قانون تکلیفی برای دادسرا درخصوص اخطار به شاکی جهت پرداخت هزینه شکایت پیش‌بینی نشده و با توجه به ارتباط امور کیفری با نظم عمومی جامعه و اینکه طبق ماده 69 قانون اشاره شده، دادستان مکلف به قبول شکایت کتبی و شفاهی در همه اوقات است؛ لذا دادستان و سایر قضات دادسرا و دادگاه‌ها مجاز نیستند که به لحاظ پرداخت نشدن هزینه شکایت، از رسیدگی به شکایت امتناع یا آن را به تأخیر اندازند. 
2- مفاد ماده 560 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی نیز دلالت بر عدم توقف جریان دادرسی کیفری، به لحاظ عدم تأدیه هزینه‌های مربوطه از سوی شاکی خصوصی دارد. (نظریه مشورتی به شماره 7/96/2858- 17/ 11/ 96).
3- ذیل ماده 559 قانون یادشده صراحتاً اعلام داشته عدم تادیه هزینه دادرسی از سوی مدعی خصوصی رسیدگی به امر کیفری را به تاخیر نمی‌اندازد. بنابراین به طریق اولی عدم پرداخت هزینه شکایت کیفری رسیدگی به جرم را به تاخیر نمی‌اندازد. 
4- هدف دادرسی کیفری مجازات مجرم و ایجاد عدالت کیفری است و چنین امر مهمی را نمی‌توان منوط به تادیه هزینه دادرسی دانست و با فلسفه عدالت کیفری همخوانی ندارد.
        

نظر اقلیت:

            رعایت حقوق بزه‌دیده ایجاب می‌کند که پرونده به دادسرا اعاده شود تا اظهارات شاکی اخذ شود و سپس به دادگاه جهت رسیدگی ارسال شود. در مورد هزینه نیز تا قبل از پرداخت امکان رسیدگی به شکایت نیست و به جهت سکوت قانون آیین دادرسی کیفری به قانون آیین دادرسی مدنی باید مراجعه کرد.
        

مستندات قانونی:

ماده 559 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 12 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 560 قانون ایین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

هزینه شکایت کیفری اخطاررفع نقص جرم قابل گذشت

17 دی 1404 7