نشست قضایی: ماهیت اقدامات تأمینی و تربیتی با توجه به اصل قانونی بودن جرائم و مجازاتها

برگزار کننده
استان بوشهر/ شهر بندر دیر
تاریخ برگزاری
1400/10/27

پرسش:

در ماده 2 قانون مجازات اعمالی که مجازات برای آن در نظر گرفته شده جرم انگاری شده این در حالی است که ماده 11 و 12 و مواد مربوط به جرایم اطفال از اقدامات تامینی و تربیتی استفاده کرده ولی اقدامات تامینی جزء مجازات احصاء ننموده؛ لذا با توجه به اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها اقدامات تامینی و تربیتی چه جایگاهی دارد؛ آیا مجازات است؟

متن نظریه هیئت عالی:

پدیده مجرمانه که موجب اخلال در نظم عمومی می‌شود با پاسخ‌های جامعه مواجه می‌گردد. فرد نابالغ که مرتکب جرم می‌شود به لحاظ وضعیت روحی و عاطفی، جامعه در قبال رفتار وی پاسخی ملایم و غیر سرکوب‌گری می‌دهد که به این پاسخ اقدام تامینی و تربیتی می‌گویند. قانون‌گذار در قانون مجازات اسلامی از اقدامات تامینی و تربیتی تحت عنوان تصمیم، یاد نموده است. نتیجتاً نظریات ابرازی در حد این استنتاج مورد تایید است. اضافه می‌نماید که در قانون مجازات اسلامی، تفاوت چندانی بین مجازات و اقدامات تامینی مشهود نیست اما این حقیقت قابل کتمان نمی‌باشد که پایه و مبنای اقدامات تامینی و تربیتی، تنها ارتکاب جرم نبوده چون هدف از این اقدام دفاع جامعه در قبال حالت خطرناک است؛ اقدامات تامینی واجد جنبه پیشگیری و ناظر به آینده است.

نظر اکثریت:

طبق ماده 14 قانون مجازات، اقدامات تامینی مجازات نیست اگرچه میان این دو تشابهاتی وجود دارد، تفاوت‌هایی هم نیز وجود دارد. اولاً؛ مجازات ناظر به گذشته است ولی اقدامات تامینی ناظر بر آینده است. ثانیاً؛ کسانی مجازات می‌شوند که شرایط عامه تکلیف داشته باشند، ولی اقدامات تامینی این جور نیست. ثالثاً؛ شدت مجازات بر اساس نوع جرم ارتکابی تعیین می‌شود اما در اقدامات تامینی حالت خطرناک مجرم در نظر گرفته می‌شود. رابعاً؛ میزان مجازات در قانون تعیین شده ولی میزان اقدامات تامینی مشخص نیست.

نظر اقلیت:

اگرچه بین مجازات و اقدامات تامینی تفاوت‌هایی هست اما تشابهاتی هم وجود دارد: 1- رعایت اصل قانون‌مندی 2- ضرورت دخالت مقام قضایی. اگرچه اقدامات تامینی به اصطلاح قانونی مجازات نیست اما به لحاظ اشتراکاتی که بین این دو وجود دارد یک نوع مجازات عرفی است که هدفش خنثی کردن حالت خطرناک است.

مستندات قانونی:

ماده 2 قانون مجازات اسلامی ماده 14 قانون مجازات اسلامی

واژگان کلیدی:

اقدامات تأمینی تربیتی حالت خطرناک جرم انگاری اصل قانونی بودن جرایم و مجازات ها


17 فروردین 1405 4

افزودن دیدگاه

امتیاز شما :

دیدگاه کاربران

دیدگاهی ثبت نشده است.