نشست قضایی: مدت متعارف عدم اجرای حکم تکمیلی از سوی محکومعلیه

برگزار کننده
استان فارس/ شهر استهبان

تاریخ برگزاری
1401/07/16

پرسش:

محکوم‌علیه به یک سال حبس و دو سال اقامت اجباری در شهرستان خاصی حسب بند الف ماده 23 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 محکوم گردیده است. پس از پایان مدت حبس، وی حاضر به انجام مجازات تکمیلی نمی‌گردد؛ آیا واحد اجرای احکام کیفری باید مدت دو سال به وی فرصت دهد و سپس درصورت عدم امکان اجبار وی به اجرای حکم، پرونده را در راستای ماده 24 قانون مجازات اسلامی مصوب 92، جهت افزایش مدت به دادگاه صادر کننده‌ی رأی قطعی ارسال کند؟ یا صرف این‌که در طی یک مدت متعارف حاضر به اجرای حکم تکمیلی نگردد، واحد اجرای احکام می‌تواند حسب ماده مذکور اقدام نماید؟

متن نظریه هیئت عالی:

با توجه به اینکه مطابق سوال مطروح، محکوم بابت مجازات اصلی به حبس محکوم شده و این مجازات درباره وی به اجرا گذاشته شده، مطابق تبصره 2 ماده 3 آیین‌نامه راجع‌به نحوه اجرای مجازات‌های تکمیلی مصوب 1393/11/26 موضوع ماده (23) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، قاضی اجرای احکام باید مراتب محکومیت به اقامت اجباری را به زندان اعلام تا اقدامات مذکور در این ماده و مواد 1 و 2 آیین‌نامه، توسط قاضی ناظر زندان انجام گردد. در صورتی که مقررات مرقوم مغفول واقع شده باشد، محکوم بلافاصله احضار و پس از تفهیم موضوع و اعطای نیابت، توسط نیروی انتظامی به محل اعزام خواهد شد. بنابراین قانونی برای اعطای مهلت وجود ندارد.

نظر اکثریت:

            در صدر ماده بیان شده «طی مدت اجرای مجازات تکمیلی» که مبین این است که باید به محکوم‌علیه دو سال فرصت دهیم؛ چنان‌چه حاضر به اجرای مجازات تکمیلی نگردید، جهت افزایش آن (به عنوان یک مجازات شدیدتر) اقدام گردد؛ لذا قبل از اتمام مهلت دو ساله فوق، نمی‌توان جهت افزایش (افزایش مدت مجازات تا یک سوم) اقدام نمود.
        

نظر اقلیت:

            به نظر می‌رسد که چنان‌چه محکوم‌علیه طی یک مدت متعارف حاضر به اجرای حکم نگردد و الزام وی نیز (مانند جلب) میسر نباشد، واحد اجرای احکام بتواند قبل از اتمام مهلت دو ساله، پرونده را جهت افزایش مدت مجازات به دادگاه صادر کننده‌ی رأی قطعی ارسال نماید؛ زیرا اگر واحد اجرای احکام کیفری نتواند در مدت مجازات تکمیلی (دو سال) اقدامی انجام دهد، عملاً باید دو سال پرونده را نگه دارد و سپس آن را برای افزایش مجازات تکمیلی به دادگاه صادر کننده‌ی رأی قطعی ارسال نماید که در این حالت فرض کنید دادگاه یک سوم به مدت مجازات تکمیلی بیفزاید (8ماه)؛ سپس پرونده باید دو سال و هشت ماه مجدداً در اجرای احکام باقی بماند و الزام محکوم‌علیه نیز میسر نگردد و سپس برای بار سوم دادگاه آن را تبدیل به حبس یا جزای نقدی کند؛ لذا عملاً حدود 5 سال پرونده در اجرای احکام باقی می‌ماند که این امر روند اجرای حکم را مشکل می‌نماید. پیشنهاد می‌گردد که قانون اصلاح گردد و رفع ابهام صورت گیرد که در فرض عدم انجام مجازات تکمیلی طی یک مدت زمان معین، واحد اجرای احکام کیفری بتواند جهت افزایش مدت تا تبدیل آن به حبس یا جزای نقدی اقدام و به عملیات اجرایی سرعت ببخشد.
        

مستندات قانونی:

ماده 23 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ماده 24 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

واژگان کلیدی:

تشدید مجازات تکمیلی مجازات اقامت اجباری اجبار محکوم علیه مدت متعارف

05 بهمن 1404 5